Lầu Năm Góc 'xoay trục' ưu tiên chiến lược quốc phòng

Lầu Năm Góc vừa công bố Chiến lược quốc phòng quốc gia (NDS) 2026, nêu bật những ưu tiên của chính quyền Tổng thống Donald Trump. So với văn kiện chiến lược gần nhất năm 2022 của chính quyền tiền nhiệm Joe Biden, chính quyền ông Trump chọn cách tiếp cận ưu tiên lợi ích kinh tế và yêu cầu các đồng minh phải gánh vác nhiều trách nhiệm hơn.

ẢNH: AFP

Khác với chiến lược cách đây 4 năm - đặt trọng tâm vào các cam kết toàn cầu để bảo vệ đất nước trước mối đe dọa từ xa - NDS 2026 coi bảo vệ an ninh biên giới và các điểm nghẽn chiến lược ở Tây bán cầu là ưu tiên hàng đầu. Theo AP, Lầu Năm Góc nêu ra mục tiêu bảo đảm quyền tiếp cận quân sự và thương mại của Mỹ đối với các khu vực chiến lược như kênh đào Panama, vịnh Mexico (Nhà Trắng gọi là vịnh Mỹ) và Greenland, với cách tiếp cận chủ động và không do dự. Mỹ cũng khẳng định sẽ hợp tác với các nước trong khu vực để ngăn chặn các nhóm khủng bố ma túy, song cũng sẵn sàng hành động đơn phương.

Xu hướng chia sẻ gánh nặng được Mỹ đề cập trong quan hệ với các đồng minh. Cụ thể, tại châu Âu, Mỹ đánh giá Nga là mối đe dọa "dai dẳng nhưng có thể kiểm soát", cho rằng đồng minh châu Âu đủ sức dẫn dắt Ukraine trong cuộc xung đột với Nga. Tương tự ở Trung Đông, thay vì duy trì hiện diện trên diện rộng, Mỹ muốn trao quyền cho Israel và các đối tác khu vực. Washington nhấn mạnh sẽ hỗ trợ phòng thủ và chỉ can thiệp trực tiếp khi cần bảo vệ lợi ích cốt lõi. Tại châu Á, Mỹ cho rằng Hàn Quốc có đủ tiềm lực để đảm nhận vai trò chính khi răn đe CHDCND Triều Tiên. Mỹ cũng đề nghị các đồng minh toàn cầu tăng cường chi tiêu quân sự để gánh vác trách nhiệm phòng thủ chung.

Đáng chú ý, NDS 2026 tiếp cận vấn đề Trung Quốc dưới góc độ lợi ích kinh tế nhiều hơn là cạnh tranh ý thức hệ. Nhìn lại NDS 2022, chính quyền ông Biden coi Trung Quốc là thách thức hàng đầu mà Mỹ phải đối mặt và cần lập tức tăng cường năng lực răn đe. Trong khi đó, lập trường của ông Trump là Washington muốn duy trì thế cân bằng quân sự để đảm bảo Trung Quốc không thể thống trị khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, từ đó bảo vệ quyền tiếp cận kinh tế của người Mỹ. Lầu Năm Góc khẳng định "một nền hòa bình với các điều khoản có lợi cho Mỹ, song Trung Quốc cũng có thể chấp nhận được, là điều khả thi".

Nhìn chung, chiến lược quốc phòng mới đã thể hiện đúng tinh thần "Nước Mỹ trên hết" trong nhiệm kỳ 2 của Tổng thống Trump, cho thấy Mỹ đang xác định lại các ưu tiên, đặt trọng tâm vào kinh tế và giải quyết các thách thức an ninh trước mắt.