Lịch thiên văn tháng 8: Đón mưa sao băng nổi tiếng có lịch sử hơn 2.000 năm

Hội Thiên văn Hà Nội (HAS) và CLB Thiên văn Đà Nẵng (DAC) thuộc Đại học Đà Nẵng đã chia sẻ về lịch thiên văn tháng 8 với sự xuất hiện của mưa sao băng 2.000 năm được mong chờ nhất năm cùng với màn trình diễn thú vị của những hành tinh trong hệ mặt trời. Đừng bỏ lỡ!

ẢNH: THANH TÙNG

1. Sao Thủy ở vị trí ly giác cực đại phía tây (ngày 2.8)

Vào ngày này, sao Thủy sẽ đạt ly giác phía tây lớn nhất, lên đến 19,5 độ tính từ mặt trời. Đây là thời điểm tốt nhất để quan sát hành tinh này trên bầu trời sáng sớm, khi nó ở vị trí cao nhất gần đường chân trời phía đông.

Hãy dậy sớm và quan sát về phía đông ngay trước khi mặt trời mọc, bạn có thể thấy một chấm sáng nhỏ, đó chính là sao Thủy. Sao Thủy là hành tinh gần mặt trời nhất nên rất khó quan sát. Tuy nhiên, vào những thời điểm đặc biệt trong năm khi đạt ly giác cực đại, hành tinh này có thể trở nên nổi bật nếu bạn biết đúng thời gian và hướng để quan sát.

2. Nhật thực toàn phần (ngày 12.8)

Nhật thực xảy ra khi mặt trăng đi qua giữa trái đất và mặt trời, che khuất một phần hay toàn bộ ánh sáng mặt trời khi nhìn từ trái đất. Hiện tượng này chỉ xảy ra vào kỳ trăng non và chỉ có thể quan sát được ở một số khu vực nhất định trên trái đất.

ẢNH: THANH TÙNG

Hiện tượng nhật thực toàn phần xảy ra khi mặt trăng che kín hoàn toàn mặt trời, để lộ ra lớp khí quyển bên ngoài gọi là vành nhật hoa. Hiện tượng lần này có thể quan sát được ở châu Âu, Bắc Á, Bắc/Tây Phi, phần lớn Bắc Mỹ, Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Bắc Cực, tuy nhiên không quan sát được ở Việt Nam.

3. Trận mưa sao băng Perseids (ngày 12 - 13.8)

Mưa sao băng này có nguồn gốc từ sao chổi Swift-Tuttle, được phát hiện từ năm 1862 và đã có lịch sử quan sát hơn 2.000 năm. Khi sao chổi này di chuyển gần mặt trời, nó để lại nhiều mảnh vụn là các thiên thạch nhỏ, trải dài trong không gian và cắt qua quỹ đạo trái đất.

Trong quá trình di chuyển quanh mặt trời, trái đất sẽ cắt ngang qua khu vực của đám tàn dư này vào những thời điểm nhất định trong năm. Khi các mảnh vụn này lao vào bầu khí quyển của trái đất với tốc độ rất cao, chúng ma sát với không khí, nóng lên và bốc cháy, tạo thành vệt sáng ta gọi là sao băng.

ẢNH: THANH TÙNG

4. Sao Kim ly giác cực đại về phía đông (ngày 15.8)

Vào ngày này, sao Kim sẽ đạt ly giác phía đông lớn nhất, lên đến 45,9 độ tính từ mặt trời. Đây là thời điểm lý tưởng nhất để quan sát hành tinh này, khi nó ở vị trí cao nhất trên đường chân trời phía tây vào buổi tối.

Hãy hướng mắt về phía tây ngay sau hoàng hôn để chiêm ngưỡng ánh sáng rực rỡ của sao Kim. Kim tinh là hành tinh thứ hai tính từ mặt trời và cũng là hành tinh gần trái đất nhất trong hệ mặt trời. Đây là một hành tinh đá có kích thước, khối lượng và thành phần cấu tạo tương tự trái đất.

5. Nguyệt thực một phần (ngày 27 - 28.8)

Nguyệt thực xảy ra khi trái đất nằm giữa mặt trời và mặt trăng, khiến bóng của trái đất che phủ mặt trăng. Hiện tượng này chỉ xảy ra vào kỳ trăng tròn. Nguyệt thực một phần xảy ra khi chỉ một phần mặt trăng đi vào vùng bóng tối của trái đất. Phần bị che phủ trở nên tối hơn rõ rệt.

ẢNH: THANH TÙNG

Hiện tượng lần này có thể quan sát được ở châu Âu, Tây Á, châu Phi, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Nam Cực nhưng không quan sát được ở Việt Nam.

Tại Việt Nam, ngày 28.8 là ngày trăng tròn. Lần trăng tròn này được các bộ lạc bản địa đầu tiên ở Mỹ gọi là trăng cá tầm, vì vào thời điểm này, cá tầm lớn ở các hồ tại Bắc Mỹ dễ đánh bắt hơn.