Malaysia đón dòng tiêm kích mới sau 19 năm

Ngày 30.10, chiếc tiêm kích FA-50M Block 20 đầu tiên do Hàn Quốc sản xuất đã đến căn cứ không quân Labuan của Malaysia, ngoài khơi đảo Borneo. Chiếc thứ 2 dự kiến được bàn giao tại căn cứ Kuantan, phía đông bán đảo Malaysia, vào ngày 2.11, theo tờ South China Morning Post.

Ảnh: Không quân Hoàng gia Malaysia/Facebook

Đây là 2 trong số 18 máy bay FA-50M mà Malaysia đặt mua từ Tập đoàn Công nghiệp hàng không vũ trụ Hàn Quốc (KAI) theo hợp đồng trị giá gần 4 tỉ ringgit (khoảng 990 triệu USD), ký vào tháng 5.2023. Số còn lại dự kiến được bàn giao theo từng đợt đến tháng 3.2028.

Thỏa thuận đánh dấu lần đầu Malaysia bổ sung dòng tiêm kích mới cho không quân kể từ khi tiếp nhận các máy bay Su-30MKM của Nga năm 2007.

Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia Mohamed Khaled Nordin ngày 30.10 nhấn mạnh việc tiếp nhận FA-50M sẽ tăng cường năng lực phòng không, đặc biệt trong bối cảnh các máy bay Hawk do Anh sản xuất dự kiến ngừng hoạt động vào năm 2028. FA-50M được trang bị radar hiện đại và hệ thống chỉ thị mục tiêu, hỗ trợ thực hiện các đòn tấn công chính xác, theo Hãng thông tấn Bernama.

Chuyên gia quốc phòng Collin Koh thuộc Trường Nghiên cứu quốc tế S. Rajaratnam (Singapore) nhận định FA-50M giúp Malaysia tăng cường khả năng hiện diện trên không, trong đó có các hoạt động tuần tra trên biển. Tuy nhiên, do là tiêm kích hạng nhẹ, loại máy bay này vẫn có những hạn chế về tầm hoạt động, tải trọng vũ khí và năng lực cảm biến so với các máy bay tiêm kích đa nhiệm lớn hơn.

"Đây chỉ là giải pháp tạm thời trước khi không quân đưa vào sử dụng các máy bay tiêm kích thế hệ mới", ông Koh nhận định, đồng thời cho rằng Malaysia cần tiếp tục nâng cấp và kéo dài thời gian phục vụ của Su-30MKM và F/A-18D.

Malaysia dự kiến loại biên các dòng máy bay tiêm kích chủ lực nói trên vào khoảng năm 2035. Đầu năm nay, nước này đã từ bỏ kế hoạch mua máy bay F/A-18 đã qua sử dụng của Kuwait vì lo ngại thời gian bàn giao và khả năng bảo trì lâu dài.

Theo nhà phân tích quốc phòng Zaki Salleh tại Kuala Lumpur (Malaysia), FA-50M có thể giảm áp lực vận hành lên các máy bay tiêm kích cũ bằng cách đảm nhiệm nhiệm vụ tuần tra và huấn luyện với chi phí thấp hơn. Tuy nhiên, việc tiếp nhận máy bay không đồng nghĩa chúng có thể lập tức tham gia tác chiến. Phi công, nhân viên kỹ thuật cần hoàn tất huấn luyện và tích hợp máy bay vào hệ thống phòng không.

Malaysia đặt mục tiêu sở hữu 36 máy bay tiêm kích hạng nhẹ theo kế hoạch phát triển không quân CAP55, gấp đôi số lượng đã đặt mua. Bộ Quốc phòng Malaysia cũng đang cân nhắc đẩy nhanh chương trình mua máy bay tiêm kích đa nhiệm mới trong giai đoạn 2026 - 2030.

Chuyên gia Hoo Chiew Ping thuộc Nhóm quan hệ quốc tế Đông Á (Malaysia) cho rằng việc Hàn Quốc bàn giao máy bay đúng tiến độ, kết hợp đào tạo kỹ thuật và hợp tác công nghiệp, đang củng cố vị thế của Hàn Quốc trong quan hệ quốc phòng với Malaysia.

Song song với việc tiếp nhận FA-50M, Malaysia cũng lên kế hoạch triển khai 3 máy bay không người lái giám sát Anka-S do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất tại Labuan nhằm tăng cường năng lực thu thập thông tin tình báo.