Mở khóa 'mỏ vàng' du lịch y tế

Như vậy, sau nhiều năm ngập ngừng ở tiềm năng, thị trường du lịch y tế trị giá tỉ USD chính thức được nâng tầm thành chiến lược quốc gia.

Ảnh: Nhật Thịnh

Chất lượng tốt, chi phí hợp lý

Nhắc đến du lịch y tế của VN, nha khoa vẫn đang là một trong những con "át chủ bài" mạnh nhất. Trao đổi với PV Thanh Niên chiều 12.7, TS-BS Kiều Quốc Thoại, giảng viên Trường ĐH Y Dược TP.HCM, nhận định riêng trong lĩnh vực nha khoa, lượng khách quốc tế đến điều trị tại VN đang gia tăng rõ rệt. Bên cạnh khách từ Nhật Bản, Đài Loan và Trung Quốc đại lục đang sinh sống, làm việc tại VN, nhiều Việt kiều từ Mỹ, Nhật, Úc cũng về nước để khám và điều trị. Không ít gia đình kết hợp thăm thân, nghỉ dưỡng với chăm sóc sức khỏe răng miệng.

Bác sĩ Thoại cho hay một số gia đình đang sinh sống tại Úc đưa con về VN chỉnh nha hoặc điều trị các bệnh lý răng miệng do chi phí tại nước sở tại cao, trong khi nhiều dịch vụ không được bảo hiểm chi trả. Một trong những yếu tố khác giúp nha khoa ở VN thể hiện rõ ưu thế là tốc độ phục vụ. Thực tế cho thấy tại một số quốc gia phát triển, bệnh nhân phải chờ nhiều tuần hoặc nhiều tháng để có lịch hẹn, đồng thời mất thêm thời gian giữa các lần tái khám. Trong khi đó ở VN, lịch điều trị có thể được bố trí linh hoạt và tập trung hơn. Đội ngũ kỹ thuật viên labo trong nước có tay nghề cao, khả năng hoàn thiện phục hình nhanh, giúp nhiều ca điều trị được giải quyết trong khoảng 1 - 2 tuần. Khoảng thời gian này phù hợp với một kỳ nghỉ, vừa đủ để khách kết hợp thăm người thân hoặc khám phá điểm đến.

Ảnh: Thanh Tuyền

Chưa kể, mức chênh lệch chi phí cũng tạo ra lợi thế cạnh tranh đáng kể. Một ca cấy ghép implant tại VN có giá khoảng 1.000 - 1.500 USD mỗi trụ, trong khi tại Mỹ hoặc Úc có thể cao gấp ba đến bốn lần, dù sử dụng cùng hệ thống implant và vật liệu tương đương. Với niềng răng trong suốt Invisalign, mức giá tại Nhật Bản có thể lên đến khoảng 10.000 USD một ca, trong khi tại VN phổ biến ở mức 4.000 - 5.000 USD.

"Nhờ tiết kiệm được đáng kể chi phí điều trị, nhiều bệnh nhân vẫn còn đủ ngân sách cho vé máy bay, nghỉ dưỡng, du lịch hoặc thăm người thân. Đây chính là một lợi thế rất lớn để phát triển du lịch nha khoa tại VN", TS-BS Kiều Quốc Thoại nhìn nhận.

Không chỉ nha khoa, bản đồ du lịch y tế của VN hiện nay còn mở rộng ra nhiều lĩnh vực phức tạp. Nhiều kỹ thuật y khoa tiên tiến như can thiệp tim mạch; ghép tạng; thụ tinh trong ống nghiệm (IVF); phẫu thuật robot… đã được triển khai rộng rãi tại nhiều bệnh viện lớn trên cả nước, đạt những thành công đáng kể trong chăm sóc, điều trị bệnh…, thu hút hàng vạn lượt khách quốc tế mỗi năm.

Số liệu từ Bộ Y tế cho thấy mỗi năm có đến 300.000 người nước ngoài và kiều bào chọn VN làm nơi khám bệnh, với hơn 50.000 người điều trị nội trú. Điển hình như trong lĩnh vực IVF, VN đang là "thủ phủ" của Đông Nam Á với hơn 50.000 ca mới mỗi năm. Tỷ lệ thành công vượt trội đạt từ 40 - 50%, thậm chí một số trung tâm lớn đạt lên đến 70%, trong khi tỷ lệ trung bình của thế giới chỉ khoảng 40 - 43%. Đáng chú ý, một ca IVF tại VN có chi phí dao động khoảng 80 - 120 triệu đồng (khoảng 3.200 - 5.000 USD) trong khi tại Singapore hay Thái Lan giá gấp 2 - 3 lần (khoảng 10.000 USD), còn tại Mỹ lên tới 25.000 USD. Đây là lý do số lượng các cặp vợ chồng từ Úc, Mỹ, châu Âu và các nước Đông Nam Á đến với các bệnh viện như Từ Dũ, Tâm Anh, Đức Phúc... tăng mạnh mỗi năm.

Tương tự, mảng y học cổ truyền (Đông y) kết hợp phục hồi chức năng cũng đang có sự dịch chuyển mạnh mẽ. Ghi nhận từ các đơn vị chuyên sâu như Bệnh viện Y học Cổ truyền TP.HCM, Viện Châm cứu T.Ư cho thấy gần đây, số lượng Việt kiều và khách quốc tế - đặc biệt từ Nhật Bản, Anh, New Zealand, Pháp - tới VN điều trị bằng Đông y tăng cao. Rất nhiều bệnh nhân bị các chứng bệnh mãn tính về cơ xương khớp, tai biến, hoặc suy nhược sau phẫu thuật đã điều trị nhiều năm ở các nước phương Tây không đỡ, nhưng khi về VN thực hiện các liệu trình châm cứu, bấm huyệt, dùng thuốc Nam và tắm khoáng phục hồi thì lại đạt hiệu quả tích cực rõ rệt.

Ngay cả với các căn bệnh phức tạp đòi hỏi kỹ thuật cao, tay nghề của y bác sĩ VN hiện nay cũng được thế giới công nhận. Thậm chí, VN còn là "thao trường" chuyển giao công nghệ cho thế giới. Điển hình như phương pháp phẫu thuật nội soi tuyến giáp của PGS-TS Trần Ngọc Lương (Bệnh viện Nội tiết T.Ư). Kỹ thuật độc quyền kinh điển này đã thu hút hơn 270 bác sĩ từ 15 quốc gia (bao gồm cả các nước phát triển như Singapore, Úc, Bồ Đào Nha, Ả Rập Xê Út) sang VN để học tập. Các ca đại phẫu như can thiệp tim mạch phức tạp, phẫu thuật bướu hoặc ghép tạng cũng ghi nhận lượng bệnh nhân từ các nước láng giềng (Lào, Campuchia) và người nước ngoài sinh sống tại VN tin tưởng lựa chọn.

Sức bật từ kết hợp chữa bệnh - nghỉ dưỡng

Một trong những bệ phóng quan trọng nhất đưa VN bứt phá trên bản đồ du lịch y tế toàn cầu chính là sự lột xác ngoạn mục và đồng bộ của hệ sinh thái hạ tầng song hành: mạng lưới y tế công nghệ cao và hạ tầng du lịch nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế. Các bệnh viện lớn tại TP.HCM và Hà Nội như hệ thống FV, Vinmec, Đại học Y Dược, Răng Hàm Mặt T.Ư... thời gian qua đã chủ động xây dựng quy trình tiếp đón riêng cho khách du lịch, số hóa 100% dịch vụ và liên kết với các hãng lữ hành lớn để bao trọn gói từ khâu đưa đón sân bay, điều trị đến nghỉ dưỡng phục hồi.

Ảnh: V.M

Trong khi đó, tại các thủ phủ du lịch, hạ tầng không tập trung vào phẫu thuật hay chữa bệnh nặng, mà đang dịch chuyển mạnh mẽ sang du lịch chăm sóc sức khỏe (Wellness Tourism). Sự xuất hiện của các khu nghỉ dưỡng phức hợp kết hợp y học cổ truyền, tắm khoáng nóng như ở Khánh Hòa, Lâm Đồng hay các trung tâm detox, thiền định cao cấp đang ngày càng sôi động, thu hút lượng khách quốc tế rất lớn.

Với các thiên đường nghỉ dưỡng hàng đầu như Đà Nẵng và đặc biệt là Phú Quốc, du lịch y tế đang được định hình rõ nét bởi mô hình hệ sinh thái khép kín đẳng cấp quốc tế. Hệ thống bệnh viện đa khoa quốc tế với đẳng cấp 5 sao của Vingroup hay Sun Group đặt ngay trong các khu lưu trú "thượng hạng" đã gần như xóa nhòa khoảng cách giữa "đi chữa bệnh" và "đi nghỉ dưỡng". Giai đoạn điều trị hoặc phục hồi hậu phẫu, thay vì lưu trú dài ngày tại phòng bệnh, người bệnh sẽ được chuyển tiếp sang hệ sinh thái lưu trú cao cấp ngay bên cạnh. Giữa không gian thiên nhiên, người bệnh được chăm sóc với chế độ dinh dưỡng chuyên biệt, kết hợp y học cổ truyền và các hoạt động tái tạo năng lượng cho cả thể chất lẫn tinh thần.

Nhờ đa dạng nhiều phân khúc và mở rộng tới nhiều địa phương, lượng khách quốc tế đến VN du lịch kết hợp khám chữa bệnh ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc qua từng năm. Theo ước tính từ IMARC Group, quy mô thị trường du lịch y tế VN đã đạt khoảng 700 - 850 triệu USD và được dự báo sẽ bứt phá mạnh mẽ, hướng tới cột mốc gần 4 tỉ USD vào năm 2033 với tốc độ tăng trưởng trung bình lên tới 18% mỗi năm. Đáng chú ý, lượng khách đến VN với mục đích chính hoặc có kết hợp khám chữa bệnh, nghỉ dưỡng phục hồi sức khỏe hiện chiếm khoảng 3 - 5% tổng lượng khách quốc tế. Con số này tại các đô thị lớn như TP.HCM có thể lên tới 30 - 40% nếu tính cả lượng khách điều trị nội địa liên tỉnh và nước ngoài.

Một số thị trường còn đang tạo ra làn sóng chuyển dịch sang VN để sử dụng dịch vụ y tế, rõ nhất là khách Campuchia. Trong tháng 6 vừa qua, đoàn công tác do Thứ trưởng Bộ TT-TT Campuchia dẫn đầu đã sang VN tìm hiểu cơ hội hợp tác trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cho người dân Campuchia. Số liệu từ Cục Du lịch cũng cho thấy Campuchia liên tục lập kỷ lục và chính thức vươn lên trở thành top 5 thị trường gửi khách lớn nhất đến VN, với tốc độ tăng trưởng lượng khách tăng vọt khoảng 40%, cao gấp gần 3 lần tốc độ tăng trưởng chung của toàn ngành du lịch. Không còn là những chuyến du lịch thuần túy, một bộ phận lớn người dân và tầng lớp trung lưu Campuchia hiện nay lựa chọn sang VN (đặc biệt là TP.HCM) với mục đích kép: vừa du lịch mua sắm, vừa khám chữa bệnh.

Thay vì di chuyển sang các nước có chi phí đắt đỏ hơn, các bệnh viện lớn tại VN trở thành lựa chọn ưu tiên nhờ khách dễ dàng kết nối qua các cửa khẩu đường bộ bằng xe Limousine chất lượng cao hoặc các chuyến bay thẳng ngắn đến TP.HCM. Ngoài ra, khách Campuchia đặc biệt tin tưởng tay nghề của bác sĩ VN trong các lĩnh vực như tầm soát ung thư, can thiệp tim mạch, sản nhi và phẫu thuật ngoại khoa.

Dư địa lớn để thành phân khúc giá trị cao

Thầy thuốc ưu tú, BS CKII Ngô Thanh Tân, Phó giám đốc Bệnh viện Mắt - Da liễu Cà Mau, đánh giá: du lịch y tế là lĩnh vực giàu tiềm năng của VN bởi hội tụ nhiều lợi thế về điểm đến, môi trường an toàn và chất lượng chuyên môn ngày càng được nâng cao. Với đội ngũ y bác sĩ, việc được nhiều bệnh nhân trong và ngoài nước biết đến, lựa chọn điều trị luôn là mong muốn lớn, bởi đó cũng là động lực để không ngừng nâng cao chất lượng chuyên môn và mở rộng cơ hội hợp tác quốc tế.

Theo ông Ngô Thanh Tân, VN vốn là điểm đến hấp dẫn đối với du khách quốc tế nhờ môi trường chính trị ổn định, an ninh an toàn cùng nhiều danh lam thắng cảnh trải dài từ biển đảo đến các vùng sinh thái đặc trưng. Đây là nền tảng thuận lợi để phát triển các sản phẩm du lịch kết hợp chăm sóc sức khỏe.

Đồng quan điểm, TS Dương Đức Minh, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế và du lịch TP.HCM, phân tích: VN đang có khả năng phát triển du lịch y tế trên nhiều phân khúc. Trước hết là khám sức khỏe tổng quát và tầm soát bệnh, nhất là ung thư và các bệnh lý có nguy cơ cao. Tại TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng, nhiều bệnh viện đã đầu tư hệ thống chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm và thiết bị điều trị hiện đại, tạo nền tảng tiếp nhận khách có nhu cầu kiểm tra sức khỏe định kỳ trong thời gian lưu trú. Điều trị hiếm muộn cũng được đánh giá là thế mạnh nổi bật. Cùng với đó, đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, kết quả điều trị tích cực và chi phí hợp lý giúp nhiều cơ sở trong nước thu hút sự quan tâm của bệnh nhân quốc tế.

Theo ông Minh, chính số lượng bệnh nhân lớn ở một số chuyên khoa cũng giúp đội ngũ bác sĩ VN tích lũy nhiều kinh nghiệm thực hành. Trong các lĩnh vực như ung bướu, tiêu hóa, tim mạch, nhãn khoa hay sản khoa, kinh nghiệm xử lý nhiều dạng bệnh lý khác nhau là tài sản chuyên môn quan trọng. Đây không chỉ là lợi thế về tay nghề mà còn là nền tảng để xây dựng niềm tin đối với bệnh nhân quốc tế.

"Khi đặt trong bối cảnh một điểm đến an toàn, chi phí hợp lý, cảnh quan phong phú và mạng lưới hàng không ngày càng mở rộng, những lợi thế này cho thấy du lịch y tế có dư địa lớn để trở thành phân khúc giá trị cao của ngành du lịch VN", TS Dương Đức Minh nhìn nhận.