Mưa ít, nhiều hồ ở Quảng Ngãi ngừng phát điện để tích nước cho năm 2027

Hải Phong- lvphong1993@gmail.com

07/11/2026 06:00 GMT+7

Ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, lượng mưa tại Quảng Ngãi thấp hơn trung bình nhiều năm khiến nhiều hồ thủy điện, thủy lợi không tích đủ nước. Một số hồ phải dừng phát điện để ưu tiên nguồn nước phục vụ sản xuất, sinh hoạt năm 2027.

Vào chính mùa mưa, nhưng tại Quảng Ngãi diễn biến thời tiết bất lợi, lượng mưa ít, dòng chảy về các hồ chứa thấp. Đang trong mùa mưa năm 2026 nhưng nhiều hồ vẫn chưa tích đủ nước theo thiết kế, đặt ra nguy cơ thiếu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt trong năm 2027.

Thủy điện Đakđrinh từng xuống dưới mực nước chết

Theo Công ty CP Thủy điện Đakđrinh, năm 2026, lượng mưa trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi thấp hơn trung bình nhiều năm, lượng nước đổ về hồ không đạt mức ổn định. Trước ngày 31.10, mực nước hồ chứa có thời điểm xuống dưới cao trình 375 m, tức thấp hơn mực nước chết.

Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Nguyễn Duy Nghĩa, Trưởng phòng Kỹ thuật Công ty CP Thủy điện Đakđrinh, cho biết trong các năm 2018 và 2026, hồ Đakđrinh cũng từng rơi vào tình trạng mực nước xuống dưới mực nước chết.

Theo ông Nghĩa, ảnh hưởng của hiện tượng El Nino năm nay khiến lượng nước về hồ Đakđrinh thấp hơn mức trung bình nhiều năm khoảng 3%. Tình trạng này không chỉ tác động đến hoạt động phát điện mà còn gây khó khăn cho việc dự trữ nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt trong năm 2027.

Đáng chú ý, dù đang trong chính vụ mùa mưa năm 2026 nhưng lưu lượng nước về hồ có thời điểm chỉ đạt khoảng 20 m³/giây, thấp hơn nhiều so với nhu cầu tích nước.

"Sau khi dừng phát điện từ ngày 1.11, mực nước trong hồ đã đạt cao trình 379 m, trong khi mực nước dâng bình thường là 410 m. Nếu không có mưa, tình hình sẽ rất căng thẳng cho việc tích nước phục vụ sản xuất vụ đông xuân năm 2027 và nhu cầu sử dụng nước tại các khu công nghiệp của tỉnh Quảng Ngãi", ông Nghĩa nói.

Trước tình hình này, Công ty CP Thủy điện Đakđrinh quyết định ngừng toàn bộ hoạt động phát điện để ưu tiên tích nước theo chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và UBND tỉnh Quảng Ngãi. Tuy nhiên, việc dừng phát điện cũng khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc bảo đảm sản lượng điện theo kế hoạch được giao.

Không riêng hồ thủy điện Đakđrinh, tình trạng thiếu hụt nguồn nước còn diễn ra tại nhiều hồ chứa thủy lợi trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.

Ông Võ Nhất Sỹ, Cụm trưởng Cụm quản lý thủy nông số 2 (Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi tỉnh Quảng Ngãi), cho biết hiện mực nước hồ Nước Trong thấp hơn cao trình bình thường khoảng 2 m. Trước nguy cơ thời tiết diễn biến bất lợi do ảnh hưởng của El Nino, công ty đã có văn bản xin ý kiến UBND tỉnh Quảng Ngãi về việc tích nước sớm.

"Đối với hồ Nước Trong, chúng tôi đã cho dừng phát điện để tích nước, đồng thời xây dựng phương án tưới trong vụ đông xuân và hè thu, nhằm bảo đảm nguồn nước cung cấp cho vùng hạ du", ông Sỹ nói.

Nhiều hồ thủy lợi mới tích được hơn nửa dung tích

Theo Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi tỉnh Quảng Ngãi, 24 hồ chứa thủy lợi do đơn vị quản lý hiện mới tích được khoảng 54% tổng dung tích thiết kế. Trong đó, hồ Nước Trong - công trình thủy lợi lớn nhất tỉnh - có dung tích thiết kế gần 290 triệu m³ nhưng mực nước hiện chỉ đạt cao trình hơn 117 m, thấp hơn 12,4 m so với mực nước dâng bình thường.

Dung tích nước tại nhiều hồ chứa khác như Núi Ngang, An Thọ, Liệt Sơn... cũng đang ở mức thấp. Ông Trương Thanh Lâm, nhân viên quản lý hồ chứa nước Liệt Sơn, cho biết năm nay mưa về muộn. "Đến thời điểm này, lượng mưa vẫn không đủ để tích nước cho hồ", ông Lâm cho hay.

Ngày 6.11, ông Nguyễn Thanh Hùng, Phó giám đốc Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi tỉnh Quảng Ngãi, cho biết đơn vị đã yêu cầu 2 đơn vị kết hợp phát điện tại hồ Núi Ngang và hồ Nước Trong dừng phát điện trong tháng 11.2026. Việc phát điện chỉ được xem xét trở lại khi mở nước phục vụ vụ đông xuân, nhằm ưu tiên tích trữ nguồn nước cho sản xuất vụ đông xuân và hè thu năm sau.

Theo ông Hùng, khu vực phía đông tỉnh Quảng Ngãi có 24 hồ chứa nước, nhưng mực nước bình quân hiện chỉ đạt khoảng 57% dung tích thiết kế, thấp hơn khoảng 25% so với cùng kỳ năm 2025.

Đáng lo ngại, có 4 hồ chứa chưa đạt 50% dung tích thiết kế. Trong đó, hồ Liệt Sơn mới đạt khoảng 25%, hồ Huân Phong hơn 31%, hồ An Thọ 36,2% và hồ Núi Ngang hơn 45%.

Trước nguy cơ thiếu nước, công ty đã xây dựng kế hoạch phòng, chống hạn hán, trong đó xác định phải chủ động ứng phó ngay từ vụ đông xuân 2026 - 2027. Đồng thời, đơn vị đề nghị các địa phương phối hợp rà soát nhu cầu sử dụng nước, điều chỉnh kế hoạch sản xuất phù hợp với khả năng cung cấp thực tế của các hồ chứa.

Quảng Ngãi chủ động phương án ứng phó hạn hán

Trước diễn biến thời tiết bất lợi, ngày 4.11, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi đã có công văn yêu cầu các sở, ngành, đơn vị và địa phương chủ động triển khai các giải pháp phòng ngừa, ứng phó, hạn chế thấp nhất thiệt hại do hạn hán, thiếu nước gây ra.

Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từ tháng 6 - 8.2026, dòng chảy trên hầu hết các sông, suối thuộc lưu vực sông Trà Khúc thấp hơn trung bình nhiều năm từ 25 - 64%. Mặc dù trong tháng 9 và đầu tháng 10 xuất hiện một số đợt mưa lũ nhỏ, nhưng lượng nước bổ sung cho các hồ chứa vẫn không đáng kể.

Tại thời điểm thống kê của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hồ Nước Trong có mực nước 116,4 m, thấp hơn mực nước dâng bình thường 129,5 m; hồ Đakđrinh ở cao trình 375,3 m, trong khi mực nước dâng bình thường là 410 m.

Đối với 13 hồ thủy lợi có dung tích từ 1 triệu m³ trở lên, dung tích nước hiện tại phần lớn chưa đạt 50% dung tích thiết kế.

Trước nguy cơ này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương theo dõi chặt chẽ diễn biến mưa, dòng chảy đến hồ và dự báo khí tượng thủy văn để xây dựng kế hoạch vận hành linh hoạt, chủ động tích nước hợp lý. Việc vận hành các hồ phải bảo đảm an toàn công trình, an toàn vùng hạ du, đồng thời tận dụng tối đa nguồn nước phục vụ mùa cạn.

Đối với các hồ chứa đa mục tiêu, cần ưu tiên dung tích để bảo đảm nguồn nước sinh hoạt và các nhu cầu thiết yếu. Riêng 2 hồ Nước Trong và Đakđrinh cần xây dựng phương án vận hành phù hợp theo từng giai đoạn, phối hợp điều tiết nguồn nước, hạn chế xả thừa.

Bên cạnh đó, cần rà soát, điều chỉnh chế độ khai thác, sử dụng nước ở hạ du sông Trà Khúc, đặc biệt là nhu cầu cấp nước của hệ thống thủy lợi Thạch Nham, phù hợp với khả năng cấp nước thực tế của các hồ.

Các hồ thủy điện khác như Sơn Trà 1, Sơn Trà 1C, Đăk Re, Ba Vì, Thượng Sơn Tây, Sơn Tây, Đakđrinh 2, Trà Khúc 1, Trà Khúc 2... cũng phải rà soát quy trình vận hành, phối hợp điều tiết với hồ Nước Trong và Đakđrinh.