Mỹ tốn kém bao nhiêu cho cuộc chiến Iran ?

CNN hôm qua (29.6) dẫn lời 2 quan chức Mỹ cho biết nước này và Iran sẽ "rút lui ngay bây giờ" và các cuộc đàm phán vẫn đi đúng hướng sau khi cả hai bên tấn công lẫn nhau gần eo biển Hormuz. Cùng ngày, Hãng thông tấn Tasnim dẫn lời Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian thông báo một nửa tài sản bị đóng băng của nước này bị giữ ở Qatar sẽ được trả lại cho Tehran.

Nhiều ước tính khác nhau

Mỹ đang tốn kém chi phí quân sự lên đến hàng chục tỉ USD cho cuộc xung đột Iran. Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI) ước tính nước này tốn khoảng 31 - 41 tỉ USD cho chi phí quân sự trong cuộc chiến Iran.

ẢNH: US NAVY

Mới đây, các quan chức Bộ Chiến tranh Mỹ ban đầu trích dẫn 25 tỉ USD và sau đó nâng lên mức 29 tỉ USD chiến phí, nhưng thừa nhận con số này chưa đầy đủ, ví dụ chưa bao gồm thiệt hại của các căn cứ Mỹ do bị Iran tấn công. Cũng gần đây, Lầu Năm Góc đề nghị quốc hội Mỹ thông qua mức ngân sách khoảng 80 tỉ USD cho cuộc chiến Iran.

Trong khi đó, Trung tâm nghiên cứu chiến lược quốc tế (CSIS, Mỹ) đưa ra tính toán vào ngày 23.6 rằng Lầu Năm Góc đã tốn khoảng 34 - 42 tỉ USD cho cuộc chiến Iran kể từ khi bắt đầu ngày 28.2. CSIS chia cuộc chiến ra 3 giai đoạn: Giai đoạn 1 là vài tuần kể từ khi Mỹ tăng cường quân sự đến khu vực; giai đoạn 2 là 5 ngày đầu tiên khi cuộc chiến nổ ra mà Washington phải sử dụng nhiều loại vũ khí đắt tiền để tấn công lẫn phòng thủ trước các đòn đáp trả từ máy bay không người lái (UAV) và tên lửa của Tehran; giai đoạn 3 là sau khi mật độ phản đòn của Iran giảm khoảng 80 - 90%, Mỹ cùng đồng minh giành ưu thế trên không thì bắt đầu chuyển sang sử dụng các loại đạn tầm ngắn nên đỡ tốn kém hơn.

Theo CSIS, trong thời gian ngừng bắn, tuy không tốn kém chi phí đạn dược đáng kể nhưng quân đội Mỹ vẫn phải duy trì mức độ hoạt động cao hơn bình thường nên vẫn chịu phí tổn.

Nhiều khoản tốn kém

Trong các ước tính, CSIS tổng hợp nhiều nguồn dữ liệu cả công khai lẫn thông tin riêng để đưa ra mức chi phí mà quân đội Mỹ phải bỏ ra. Cụ thể, chi phí triển khai và rút lực lượng Mỹ ở khu vực tốn khoảng 170 triệu USD.

Đạn dược được CSIS đánh giá là tốn nhiều chi phí nhất do thời gian đầu cuộc chiến, phía Mỹ sử dụng nhiều loại vũ khí đắt tiền như hơn 1.000 tên lửa Tomahawk có giá khoảng 2,6 triệu USD mỗi quả, và tổng số tiền cho loại vũ khí này lên đến 2,8 tỉ USD; hơn 1.100 tên lửa AGM-158 JASSM có giá 1,9 triệu USD/quả với tổng số tiền khoảng 2,3 tỉ USD; 150 - 380 tên lửa PrSM/ATACMS giá khoảng 1,6 triệu USD/quả… Về vũ khí phòng thủ, tên lửa đánh chặn, Mỹ tốn khoảng 1.060 - 1.430 tên lửa Patriot trị giá 4,9 triệu USD/quả; 190 - 290 tên lửa đánh chặn tầm cao THAAD với khoảng 11,9 triệu USD/quả; 130 - 250 tên lửa SM-3 với 28,7 triệu USD/quả… Tổng chi phí đạn dược khoảng 26,1 tỉ USD.

Một chi phí khác là do nhịp độ hoạt động cao khiến quân đội Mỹ tốn khoảng 750 triệu USD. Bên cạnh đó còn có tổn thất và thiệt hại về khí tài, gồm khoảng 42 máy bay bị rơi hoặc buộc phá hủy (trong chiến dịch giải cứu phi công), UAV bị mất, radar bị đánh phá… Khoản chi phí này ước tính từ 1,8 - 3,5 tỉ USD.

Đặc biệt, dù Mỹ và đồng minh đã đánh chặn khoảng 90% tên lửa và UAV của Iran, nhưng số lượng 10% lọt qua cũng đủ gây thiệt hại không nhỏ. CSIS ước tính nguyên nhân này gây thiệt hại cho các căn cứ quân sự Mỹ ở khu vực từ 4 - 9,4 tỉ USD. Thực tế, một số cơ quan của Mỹ cũng chưa thể đánh giá đầy đủ thiệt hại của các căn cứ nước này ở Trung Đông trong cuộc chiến đang diễn ra. Liên quan vấn đề này, các báo lớn của Mỹ như The New York Times, Wall Street Journal và The Washington Post đều khai thác hình ảnh vệ tinh các căn cứ của Mỹ để đánh giá thiệt hại. CSIS sử dụng nguồn ảnh riêng và đánh giá có đến 122 cấu trúc các căn cứ quân sự Mỹ đã bị thiệt hại do nhiều cuộc tấn công của Iran.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng nước Mỹ còn tốn nhiều hơn do các thiệt hại về kinh tế mà cuộc chiến gây ra. Điển hình, Đại học Brown (Mỹ) ước tính chỉ riêng tiền trả cho dầu diesel, nước này đã tốn thêm 27,1 tỉ USD do giá nhiên liệu tăng. AEI thì ước tính mỗi gia đình Mỹ tốn thêm 775 USD cho tiền nhiên liệu do cuộc chiến tác động. Điều này đang khiến nội bộ Mỹ ngày càng chỉ trích cuộc chiến.