Loại ung thư phổ biến nhất ở nam và nữ
Theo GLOBOCAN 2024, Việt Nam ước tính có khoảng 177.404 ca ung thư mắc mới và 111.015 ca tử vong do ung thư trong năm 2024. Xét chung cả nam và nữ, ung thư vú đứng đầu với 25.711 ca mắc mới, chiếm 14,5%. Tiếp theo là ung thư phổi với 23.085 ca; ung thư đại trực tràng với 22.584 ca; ung thư gan với 14.591 ca và ung thư dạ dày với 12.373 ca. Thứ tự các bệnh ung thư thay đổi rõ rệt khi phân tích theo giới.
Ở nam giới, ung thư phổi đứng đầu với 16.127 ca
Ảnh minh họa: P.H tạo từ AI
Thạc sĩ - bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Hữu Huy, chuyên khoa Ung bướu, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết ở nam giới ung thư phổi đứng đầu với 16.127 ca, tiếp theo là ung thư đại trực tràng, gan, dạ dày và thực quản. Ở nữ giới, ung thư vú phổ biến nhất với 25.711 ca, sau đó lần lượt là ung thư tuyến giáp, đại trực tràng, cổ tử cung và phổi.
Theo bác sĩ Huy, Việt Nam đang mang “mô hình ung thư chuyển tiếp”, vừa có gánh nặng ung thư liên quan đến nhiễm trùng và các yếu tố đặc thù của nước đang phát triển, vừa ngày càng tăng các ung thư liên quan đến lối sống và quá trình già hóa dân số. Ung thư phổi dẫn đầu ở nam giới, liên quan mạnh với hút thuốc lá; đồng thời ô nhiễm không khí cũng là yếu tố nguy cơ cần quan tâm.
Việt Nam có “cơ hội phòng ung thư” rất lớn
Theo bác sĩ Huy, một phần đáng kể gánh nặng ung thư liên quan đến các yếu tố có thể phòng ngừa hoặc kiểm soát như viêm gan B,C, HPV, H. pylori, thuốc lá, rượu bia, béo phì, ít vận động và chế độ ăn. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết các bệnh nhiễm trùng gây ung thư đặc biệt quan trọng ở các nước thu nhập thấp và trung bình. Đặc biệt với Việt Nam, phòng ung thư gan bằng kiểm soát viêm gan B,C có lẽ là một trong những chiến lược có hiệu quả dân số lớn nhất.
"Việt Nam không chỉ cần đầu tư vào thuốc điều trị ung thư mới, mà phòng bệnh và phát hiện sớm mới là 'mặt trận' có thể tạo ra thay đổi lớn nhất về tử vong. WHO cũng nhấn mạnh rằng 30 - 50% tử vong do ung thư có thể phòng ngừa bằng việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ chính", bác sĩ Huy nhấn mạnh.
Bác sĩ Huy cho biết việc chủ động thay đổi lối sống và kiểm soát các yếu tố nguy cơ có thể góp phần làm giảm khả năng mắc một số bệnh ung thư. Trong chế độ ăn hằng ngày, người dân nên tăng cường rau, trái cây và thực phẩm giàu chất xơ; đồng thời hạn chế thịt chế biến sẵn và những món ăn quá mặn. Chế độ ăn cân đối không bảo đảm một người sẽ hoàn toàn không mắc ung thư, nhưng là một phần quan trọng trong chiến lược bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Nên tăng cường rau, trái cây và thực phẩm giàu chất xơ trong chế độ ăn hằng ngày
ẢNH: L.C TẠO GỞI AI
Bên cạnh dinh dưỡng, tiêm vắc xin viêm gan B, C và HPV theo khuyến cáo là biện pháp giúp phòng ngừa các tác nhân nhiễm trùng liên quan đến ung thư. Người dân cũng cần tránh thuốc lá và khói thuốc thụ động, bởi thuốc lá là nguyên nhân có thể phòng tránh hàng đầu liên quan đến ung thư. Việc hạn chế rượu bia cũng góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh.
Tầm soát phải đúng người, đúng nguy cơ
Theo bác sĩ Huy, tầm soát ung thư không có nghĩa là mọi người đều cần thực hiện tất cả xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh. Việc lựa chọn phương pháp cần dựa trên giới tính, độ tuổi, tiền sử gia đình và các yếu tố nguy cơ cụ thể.
Những bệnh ung thư hiện được khuyến cáo tầm soát ở đúng nhóm đối tượng gồm ung thư cổ tử cung, vú và đại trực tràng. Tầm soát ung thư phổi chỉ nên thực hiện ở nhóm nguy cơ cao theo các tiêu chuẩn chuyên môn, thay vì áp dụng đại trà.
Bình luận (0)