Nghĩa trang bị lấn chiếm, xã loay hoay xử lý

KHÓ KHĂN VIỆC THU HỒI ĐẤT

Tháng 8.2025, Báo Thanh Niên phản ánh tình trạng nghĩa trang Chùa Trương (xóm Bạch Ngọc, xã Bích Hào, Nghệ An) bị một số hộ dân lấn chiếm, rào lối đi để trồng keo khiến người dân bức xúc vì không có đường đi để hương khói phần mộ của gia đình.

ẢNH: K.HOAN

Ông Bùi Văn Thảo (71 tuổi, một người dân ở xóm Bạch Ngọc) cho biết nghĩa trang này đã từ hàng chục năm qua, nằm trên một quả đồi. Đây là nơi chôn cất người qua đời của xóm Bạch Ngọc và xóm Xuân Hiền, diện tích rộng gần 5 ha. Năm 2009, một số hộ dân sống quanh nghĩa trang tận dụng đất trống chưa chôn cất để trồng keo. Từ đó đến nay, những người này mặc nhiên coi như đất của mình, dùng hàng rào thép gai chặn đường vào các khu mộ hai bên sườn đồi. Người dân muốn vào mộ thắp hương phải đi đường vòng trong rừng keo.

Không chỉ lấn chiếm đất, một số hộ thậm chí còn ngăn cản việc người dân chôn cất thân nhân tại nghĩa trang này. "Có trường hợp xảy ra ẩu đả, có người leo xuống huyệt nằm để cản việc chôn cất", ông Thảo nói.

Bức xúc vì nghĩa trang bị lấn chiếm, rào đường đi, trong khi nghĩa trang khác của 2 xóm này đã sắp quá tải, người dân đã làm đơn gửi lên xã, tỉnh. Sau khi báo phản ánh, UBND xã Bích Hào đã cho kiểm tra thực địa, mời các hộ dân lấn chiếm đất và các hộ có phần mộ tại nghĩa trang đến trụ sở để làm việc. Sau cuộc làm việc này, UBND xã Bích Hào yêu cầu các hộ dân lấn chiếm phải thu hoạch tài sản trên đất để trả lại hiện trạng đất nghĩa trang. Ngoài ra, UBND xã cũng phối hợp với ban cán sự xóm cùng các hộ dân liên quan xác định thực địa, cắm mốc ranh giới đất nghĩa trang và đề nghị chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai thực hiện trích đo, chỉnh lý bản đồ địa chính để làm cơ sở thu hồi đất.

Tuy nhiên, đã nhiều tháng trôi qua, đến nay việc thu hồi diện tích đất bị lấn chiếm vẫn chưa được thực hiện, người dân vẫn tiếp tục phản ánh vì bức xúc.

Chưa tìm ra giải pháp

Một cán bộ xã Bích Hào cho biết xã đã nhiều lần làm việc với các hộ dân lấn chiếm đất nghĩa trang nhưng họ không đồng ý trả lại đất. Nguyên do là trước đây, xã đã "đo đạc nhầm" khi lập bản đồ địa chính khiến phần lớn diện tích đất nghĩa trang bị đưa vào đất sản xuất của các hộ dân. Đất này đến nay vẫn chưa cấp "sổ đỏ" cho các hộ dân lấn chiếm, nhưng họ vin vào bản đồ địa chính và cho rằng đó là đất thuộc quyền sử dụng của gia đình. "Hiện nay, xã chưa tìm ra giải pháp nào hiệu quả để xử lý vì đất đã đưa vào bản đồ địa chính, các cấp đã phê duyệt nên việc thay đổi gặp nhiều khó khăn", vị này nói.

ẢNH: K.HOAN

Mặt khác, ông Bùi Văn Đảng, một người dân có đơn khiếu nại, cho hay cuối năm 2025, xã đã mời các bên làm việc và đưa ra phương án xử lý thu hồi hơn 2 ha đất lấn chiếm để trả lại cho nghĩa trang, nhưng người dân không đồng ý bởi diện tích bị lấn chiếm là hơn 4,3 ha. "Trong khi đó, những người lấn chiếm cũng không đồng ý trả lại đất. Xã đã cho đóng cọc ranh giới giữa đất của dân và đất nghĩa trang, nhưng sau đó các hộ dân này đã nhổ cọc đi", ông Đảng nói.

Theo hồ sơ do người dân cung cấp, trong bản đồ số 299 trước đây, diện tích nghĩa trang Chùa Trương là gần 5 ha. Tuy nhiên, phần lớn diện tích hiện đã bị đưa vào bản đồ địa chính giao cho 6 hộ dân khi thực hiện đo đạc vào năm 2014. Người dân cũng cho rằng sau kiểm tra, xác định đây là đất nghĩa trang bị lấn chiếm trái phép thì xã phải có trách nhiệm thu hồi, bảo vệ quỹ đất công cộng phục vụ nhu cầu mai táng.

Ông Phan Văn Tuyên, xóm trưởng xóm Xuân Hiền, cho hay trước đây người dân 2 xóm sử dụng chung 2 nghĩa trang là Chùa Trương và Đồng Kề. Sau khi nghĩa trang Chùa Trương bị lấn chiếm, người dân phải chuyển sang chôn cất tại nghĩa trang Đồng Kề. Đến nay, nghĩa trang Đồng Kề sắp kín chỗ, nếu không lấy lại đất nghĩa trang Chùa Trương thì sau này người dân không biết chôn cất ở đâu.