Nghịch lý hàng loạt thủy điện ở Đà Nẵng 'trơ đáy' giữa mùa mưa lũ

Mạnh Cường- cuongbaochidhkh@gmail.com

29/10/2026 04:31 GMT+7

Tưởng như đang bước vào cao điểm tích nước, điều tiết lũ, hàng loạt hồ thủy điện lớn ở thành phố Đà Nẵng lại rơi vào tình trạng thiếu nước nghiêm trọng. Có hồ nước rút lộ ra những bãi cát rộng mênh mông.

Theo ghi nhận của PV Thanh Niên cuối tháng 10, thời điểm miền Trung thường bước vào cao điểm mùa mưa lũ, các hồ thủy điện lớn ở Đà Nẵng như Đăk Mi 3, Đăk Mi 4, A Vương, Sông Bung 4… vẫn trong tình trạng thiếu nước nghiêm trọng. Mực nước nhiều hồ thấp hơn mực nước dâng bình thường hàng chục mét, khiến hoạt động phát điện gặp nhiều khó khăn.

Nghịch lý này không chỉ đặt các doanh nghiệp thủy điện trước áp lực lớn về sản lượng, doanh thu mà còn làm dấy lên lo ngại về nguồn nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất và duy trì dòng chảy hạ du trong mùa khô năm tới.

Lòng hồ trơ đáy, thủy điện phát điện cầm chừng

Tại hồ thủy điện Đăk Mi 4 đoạn qua xã vùng cao Phước Thành và Phước Chánh, khung cảnh hiện tại khác xa những năm trước. Thông thường, vào thời điểm cuối tháng 10, nước từ các đợt mưa lớn đã đổ về, mực nước lòng hồ dâng cao, nhà máy bắt đầu tính toán điều tiết xả lũ nhằm bảo đảm an toàn công trình và giảm nguy cơ ngập lụt cho vùng hạ du.

Nghịch lý hàng loạt thủy điện ở Đà Nẵng 'trơ đáy' giữa mùa mưa lũ- Ảnh 1. — Hồ thủy điện Đăk Mi 4 "trơ đáy" giữa mùa mưa lũ

Thế nhưng, năm nay, nhiều khu vực lòng hồ nước rút sâu, để lộ những bãi cát rộng lớn. Những nơi trước đây nằm dưới mặt nước nay trở thành bãi đất trống, người dân có thể đi xuống chăn bò.

Tình trạng thiếu nước cũng diễn ra tại nhiều hồ thủy điện lớn khác trên địa bàn Đà Nẵng. Dù đã bước vào giai đoạn thường có lượng mưa đáng kể, nguồn nước bổ sung cho các hồ vẫn hạn chế, khiến việc vận hành không thể diễn ra như những năm bình thường.

Trao đổi với PV Thanh Niên, một lãnh đạo Công ty CP thủy điện Đắc Mi (điều hành nhà máy thủy điện Đăk Mi 4) cho biết vào giai đoạn cuối năm, sản lượng điện cam kết theo kế hoạch được giao thường ở mức cao, khoảng 100 triệu kWh/tháng. Tuy nhiên, năm nay, lượng nước về hồ quá ít khiến nhà máy khó đáp ứng sản lượng đã cam kết.

Nghịch lý hàng loạt thủy điện ở Đà Nẵng 'trơ đáy' giữa mùa mưa lũ- Ảnh 2. — Trâu bò xuống ăn cỏ giữa lòng hồ thủy điện

Vì vậy, khi sản lượng điện tự phát không đủ theo hợp đồng, doanh nghiệp phải mua điện từ các nguồn khác để bù đắp phần thiếu hụt. Trong khi đó, giá mua điện có thể ở mức cao, tạo áp lực lớn lên chi phí vận hành và hiệu quả kinh doanh.

"Từ giữa tháng 10 đến nay, mỗi ngày chúng tôi có thể chịu khoản lỗ hơn 1 tỉ đồng", vị lãnh đạo này nói.

Không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhà máy, tình trạng thiếu nước còn đặt ra bài toán khó trong việc cân đối nguồn nước cho các mục tiêu khác. Khi lượng nước tích trữ không đủ, việc vừa bảo đảm phát điện, vừa đáp ứng nhu cầu nước sinh hoạt, sản xuất và duy trì dòng chảy về hạ du sẽ gặp nhiều áp lực.

Nghịch lý hàng loạt thủy điện ở Đà Nẵng 'trơ đáy' giữa mùa mưa lũ- Ảnh 3. — Nước rút, lộ ra hàng triệu mét khối cát

Lo thiếu nước cho mùa khô năm tới

Đặc biệt, nếu nguồn nước không được cải thiện trong những tháng tới, các hồ thủy điện có thể bước vào mùa khô năm sau với dung tích trữ thấp, làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn nước trong thời gian dài.

Lãnh đạo Công ty CP thủy điện Đắc Mi cho rằng trong bối cảnh hiện nay, các nhà máy phải tính toán kỹ phương án vận hành, cân đối giữa nhu cầu phát điện và yêu cầu tích nước trở lại. Việc vận hành không chỉ phục vụ mục tiêu sản xuất điện trước mắt mà còn phải tính đến nhu cầu dân sinh, sản xuất và duy trì dòng chảy hạ du trong mùa khô năm tới.

"Khó khăn thì tất nhiên là có, nhưng trong tình hình hiện nay, chúng tôi phải chấp nhận và thực hiện theo quy định, chỉ đạo. Quan trọng nhất là lượng nước về hồ quá ít nên nhà máy không thể vận hành như bình thường. Chúng tôi phải tính toán tích nước trở lại để chuẩn bị nguồn nước phục vụ dân sinh, sản xuất và duy trì dòng chảy về hạ du Đà Nẵng trong mùa khô năm tới", lãnh đạo Công ty CP thủy điện Đắc Mi nói.

Nghịch lý hàng loạt thủy điện ở Đà Nẵng 'trơ đáy' giữa mùa mưa lũ- Ảnh 4. — Một góc lòng hồ thủy điện Đăk Mi 4 cạn nước ngay giữa mùa mưa lũ

Lãnh đạo Công ty CP thủy điện Đắc Mi cho hay, một trong những yếu tố được các chuyên gia khí tượng thủy văn đề cập là tác động của hiện tượng El Nino, có thể khiến lượng mưa phân bố không đồng đều giữa các khu vực. Thực tế, một số nơi ở vùng thấp có thể xuất hiện mưa lớn, nhưng lượng mưa tại khu vực miền núi, nơi cung cấp nguồn nước chủ yếu cho các hồ thủy điện, lại hạn chế.

Điều này khiến lượng nước chảy về hồ không tăng tương ứng với diễn biến mưa ở vùng hạ lưu. Bởi vậy, dù miền Trung đã bước vào mùa mưa, các hồ chứa vẫn có thể thiếu nước nếu những đợt mưa lớn không xuất hiện tập trung tại khu vực thượng nguồn.

Trước tình hình này, các đơn vị quản lý, vận hành hồ chứa phải thường xuyên cập nhật dự báo thời tiết, tính toán lưu lượng nước về hồ, khả năng phát điện và nhu cầu sử dụng nước ở hạ du.

Nghịch lý hàng loạt thủy điện ở Đà Nẵng 'trơ đáy' giữa mùa mưa lũ- Ảnh 5. — Những khu vực vốn nằm dưới lòng hồ nay trở thành bãi đất trống, tạo nên khung cảnh khác thường giữa thời điểm miền Trung thường bước vào cao điểm mùa mưa lũ

"Nguyên tắc đặt ra là căn cứ lượng nước thực tế để vận hành phù hợp, đồng thời dành nguồn nước cần thiết cho các nhu cầu thiết yếu trong mùa khô", lãnh đạo Công ty CP thủy điện Đắc Mi chia sẻ.

Ông Trương Xuân Tý, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng, nhận định tình trạng nhiều hồ thủy điện thiếu nước nghiêm trọng giữa mùa mưa lũ năm nay là bất thường. Ông cho rằng hiện tượng này có liên quan đến tác động của El Nino.

Dự báo trong 2 - 3 ngày cuối tháng 10 và trong tháng 11 có thể xuất hiện khoảng 2 - 3 đợt mưa lớn. Tuy nhiên, khả năng phục hồi nguồn nước tại các hồ thủy điện vẫn phụ thuộc vào lượng mưa thực tế, đặc biệt là tại các khu vực thượng nguồn.

Ông Tý cho hay hiện các ngành chức năng đang theo dõi sát diễn biến mưa, dòng chảy và mực nước tại các hồ thủy điện để chủ động phương án điều hành, bảo đảm an toàn công trình và cân đối nguồn nước phục vụ các nhu cầu thiết yếu.

Dưới đây là một số hình ảnh PV Thanh Niên ghi nhận về loạt thủy điện ở Đà Nẵng "trơ đáy" giữa mùa mưa lũ ngày 28.10: