Nhân việc lại xảy ra lùm xùm về kết quả thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia cho học sinh (HS) phổ thông, một phụ huynh có con đã vào đại học (ĐH) ở Hà Nội chia sẻ khi con của chị học lớp 11 ở một trường THPT có tiếng, cháu cũng được gợi ý tham gia một nhóm nghiên cứu để có dự án dự thi các cấp, dù cháu không hề bộc lộ khả năng và đam mê nghiên cứu. Chị được rỉ tai là cho con tham gia để "rộng cửa" vào ĐH. Tuy nhiên, nghe phong thanh dự kiến về mức đóng góp lên tới hàng chục triệu đồng và có thể còn hơn nữa để trả thù lao cho các "giáo sư" được mời về hướng dẫn HS nghiên cứu, kinh phí mua sắm trang thiết bị, vật liệu cho dự án, chị thực sự hốt hoảng.
Vị phụ huynh này nhớ lại chị quyết định không cho con tham gia, không chỉ vì mức đóng góp phi lý, mà vì tìm hiểu sâu hơn chị biết đến những "góc khuất" trong cuộc thi. Điều đó có thể giúp con chị có một "tấm vé" vào ĐH top đầu nhưng nguy hại là sẽ gieo vào ý thức của con sự gian dối.
Cách đây gần 10 năm, chính người viết cũng có trải nghiệm đáng buồn tương tự. Thời điểm đó, Hà Nội còn áp dụng tuyển thẳng vào lớp 10 với HS đoạt giải ở rất nhiều cuộc thi. Buổi họp phụ huynh cuối năm lớp 9 để chuẩn bị thi vào lớp 10, giáo viên chủ nhiệm của con gái tôi thông báo cả lớp có 2 bạn đoạt giải một cuộc thi nghiên cứu khoa học cấp TP được tuyển thẳng vào trường top đầu. Cả lớp, gồm HS và phụ huynh, đều ngỡ ngàng vì ai cũng biết năng lực học tập "đội sổ" của những HS này, hơn nữa bạn học chưa từng chứng kiến các bạn đam mê và mày mò nghiên cứu bao giờ. Vậy mà có hẳn dự án đoạt giải cao!
Thời điểm đó, những lùm xùm kiểu như vậy không hề hiếm. Bộ GD-ĐT sau đó ra quy chế siết chặt điều kiện tuyển thẳng và cộng điểm khuyến khích vào lớp 10. Những cuộc thi không thực chất dành cho HS THCS cũng giảm hẳn và người ta không còn bàn tán về những giải thưởng "có vấn đề" như trước nữa.
Hay mới đây, vụ việc một số phòng thi cấp xã, phường trong cuộc thi VioEdu tại Hà Nội dành cho HS tiểu học có hành vi gian lận khiến ban tổ chức quyết định hủy toàn bộ kết quả thi đối với các cá nhân, đơn vị vi phạm, trong đó công khai hình ảnh giám thị (thầy cô giáo) trực tiếp làm hộ bài, nhắc bài cho HS.
Xâu chuỗi lại là cảm xúc tiêu cực và bất an khi nghĩ về môi trường giáo dục gia đình và nhà trường, nơi quan trọng bậc nhất cần dạy cho trẻ sự trung thực, thì đâu đó lại đang khiến trẻ thực hành điều ngược lại.
Nhiều chuyên gia gọi đó là "điều đặc biệt nguy hiểm", "đáng báo động". Dù vậy, thay vì phản ứng tiêu cực là xóa bỏ các cuộc thi, nhiều ý kiến đề nghị cần trả lại những "sân chơi" đúng nghĩa. Nơi chỉ dành cho những HS thực sự muốn tham gia, vì đam mê chứ không phải vì những vụ lợi, toan tính tiêu cực.
Vì thế, các cuộc thi, ngay cả do Bộ GD-ĐT tổ chức, cũng cần tạo ra sức hút tự thân chứ không phải vì quyền lợi tuyển sinh.
Bình luận (0)