Người dân TP.HCM sẽ được sàng lọc ung thư miễn phí ra sao?

Sở Y tế TP.HCM vừa có dự thảo Đề án tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc cho người dân TP.HCM giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045 để các sở ngành, tổ chức, cá nhân góp ý kiến. Nếu được thông qua, đề án sẽ tạo ra tác động đáng kể đối với hệ thống y tế và chất lượng sống của người dân TP.HCM. Bởi việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc (trong đó có sàng lọc ung thư) theo vòng đời giúp phát hiện sớm bệnh tật, giảm chi phí điều trị và hạn chế biến chứng nặng.

Đồng thời, cách tiếp cận "phi địa giới" và quản lý bằng hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo tính liên tục trong chăm sóc. Đề án cũng góp phần giảm tải cho tuyến điều trị khi tăng cường dự phòng, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào nguồn lực triển khai, năng lực hệ thống y tế cơ sở và mức độ tham gia của người dân.

Các gói khám sức khỏe từ sơ sinh đến 18 tuổi

Theo dự thảo, trẻ sơ sinh, trong vòng 3 ngày đầu, sẽ được khám sàng lọc sơ sinh nhằm phát hiện sớm bệnh, tật bẩm sinh và các rối loạn chuyển hóa.

Trẻ từ 2 tháng đến dưới 24 tháng tuổi sẽ được khám sức khỏe toàn diện ít nhất 2 lần mỗi năm để theo dõi tăng trưởng và phát triển toàn diện; đồng thời phát hiện sớm suy dinh dưỡng, rối loạn phát triển và các bất thường thường gặp ở trẻ nhỏ.

ẢNH: BVCC

Trẻ từ 24 tháng đến dưới 6 tuổi được khám sức khỏe định kỳ 1 lần/năm nhằm phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe học đường thường gặp; theo dõi thể lực, dinh dưỡng, giác quan, răng miệng, cơ xương khớp; đồng thời nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường về tâm lý, hành vi ở lứa tuổi mầm non.

Trẻ từ 6 tuổi đến dưới 18 tuổi được khám sức khỏe định kỳ ít nhất 1 lần/năm để phát hiện sớm bệnh học đường, tật khúc xạ, cong vẹo cột sống, rối loạn tâm lý và các yếu tố nguy cơ sức khỏe.

Đa dạng gói khám sức khỏe cho người trưởng thành

Đối với người từ 18 - 60 tuổi, TP.HCM triển khai nhiều gói khám khác nhau.

Theo đó, khám sức khỏe tiền hôn nhân (đối với người chưa kết hôn) nhằm phát hiện sớm bệnh truyền nhiễm, bệnh di truyền và tư vấn sức khỏe sinh sản.

Phụ nữ mang thai sẽ được thực hiện gói khám sức khỏe dành riêng cho thai kỳ, nhằm bảo đảm quản lý thai kỳ an toàn, theo dõi liên tục sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi; phát hiện sớm và xử trí kịp thời các yếu tố nguy cơ, biến chứng. Gói khám này góp phần giảm tỷ lệ tử vong mẹ, tử vong sơ sinh và nâng cao chất lượng dân số.

Sinh viên được khám sức khỏe để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ, rối loạn tâm lý và hành vi lối sống.

Người lao động có hợp đồng và đóng bảo hiểm xã hội sẽ được khám sức khỏe định kỳ nhằm phát hiện sớm các bệnh lý thường gặp và bệnh nghề nghiệp.

Nhóm lao động phi chính thức cũng được khám sức khỏe để phát hiện sớm các bệnh lý thường gặp.

Đối với người từ đủ 60 tuổi trở lên, TP.HCM triển khai gói khám sức khỏe và sàng lọc bệnh mạn tính không lây. Mục tiêu là phát hiện sớm các bệnh mạn tính phổ biến ở người cao tuổi, qua đó nâng cao chất lượng cuộc sống.

ẢNH: BVCC

Những gói khám sàng lọc ung thư đặc biệt

Đặc biệt, dự thảo đề án cho biết, tùy theo điều kiện, các gói khám sàng lọc có thể được lồng ghép vào các gói khám sức khỏe định kỳ.

Theo đó, phụ nữ trong độ tuổi 25 - 65, đã quan hệ tình dục (ưu tiên nhóm 30 - 49 tuổi) sẽ được sàng lọc ung thư vú, ung thư cổ tử cung nhằm phát hiện sớm ung thư và các tổn thương tiền ung thư để can thiệp, điều trị kịp thời. Đồng thời, có chính sách dự phòng hai loại ung thư cho phụ nữ.

Gói khám sàng lọc ung thư đại trực tràng giúp phát hiện tổn thương tiền ung thư (polyp) hoặc ung thư ở giai đoạn rất sớm khi người bệnh chưa có biểu hiện lâm sàng. Gói này áp dụng cho người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng; có polyp đại tràng; chế độ ăn nhiều chất béo, đạm động vật, ít chất xơ; viêm đại tràng mạn tính; từng mắc ung thư vú, buồng trứng hoặc tử cung (ở phụ nữ); và người trên 45 tuổi.

ẢNH: BVCC

Gói khám sàng lọc ung thư tiền liệt tuyến nhằm phát hiện sớm bệnh để can thiệp kịp thời, giảm tử vong và gánh nặng bệnh tật, nâng cao chất lượng sống. Áp dụng cho nam giới trên 50 tuổi hoặc trên 45 tuổi nếu có tiền sử gia đình mắc bệnh.

Gói khám sàng lọc ung thư gan nhằm phát hiện và theo dõi các tổn thương tiền ung thư và bệnh gan mạn tính (viêm gan B, C, xơ gan) - các yếu tố nguy cơ cao tiến triển thành ung thư gan. Áp dụng cho nhóm nguy cơ cao và rất cao như người nhiễm HBV, HCV mạn tính hoặc xơ gan.

Gói khám sàng lọc ung thư tuyến giáp nhằm phát hiện sớm các tổn thương nghi ngờ tại tuyến giáp (nhân giáp, bướu giáp) trước khi có triệu chứng rõ ràng, giúp điều trị hiệu quả ở giai đoạn sớm. Áp dụng cho người có tiền sử gia đình mắc ung thư tuyến giáp hoặc bản thân có bệnh lý tuyến giáp như u nhân, Basedow.

Ngoài ra còn có các gói sàng lọc hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, tăng huyết áp và đái tháo đường.

Người mắc bệnh sẽ được điều trị, quản lý

Dự thảo đề án cũng nêu rõ TP.HCM tổ chức triển khai linh hoạt các hình thức khám. Toàn bộ quy trình phải bảo đảm liên thông giữa các bước: lập danh sách - mời tham gia - thực hiện khám - phân loại nguy cơ - tư vấn - chuyển tuyến - theo dõi sau sàng lọc.

Đặc biệt, mọi trường hợp có kết quả bất thường hoặc dương tính sàng lọc phải được tư vấn, điều phối đến cơ sở phù hợp để chẩn đoán xác định, điều trị hoặc quản lý lâu dài. Đồng thời, kết quả theo dõi phải được cập nhật đầy đủ vào hệ thống để phục vụ quản lý sức khỏe liên tục và giám sát hiệu quả chương trình.

TP.HCM tạo lập và quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn bộ người dân, bảo đảm mỗi người có một hồ sơ sức khỏe thống nhất, gắn với định danh cá nhân và được cập nhật liên tục trong suốt quá trình chăm sóc sức khỏe.