Người già trong vòng xoáy 'mua đứt bán đoạn vé số': Nghề đánh cược với trời

Nắng Sài Gòn những ngày cuối tháng 3 chói chang và oi ả, hắt xuống mặt đường Nguyễn Kiệm, quận Gò Vấp cũ (TP.HCM) hơi nóng hầm hập. Giữa dòng xe cộ ngược xuôi hối hả, chúng tôi bắt gặp bà Lê Hoàng Yến, 72 tuổi, hành nghề bán vé số.

"Mua dùm tui tờ vé số đi cô, giúp cho tui vài tờ lấy hên đi cô...". Bà Yến với ánh mắt đon đả, chào mời khách qua đường, giọng run run xen lẫn tiếng thở nhọc nhằn của tuổi xế chiều. Đôi tay gầy guộc của bà nổi đầy những đường gân xanh, ve vẩy xấp vé số như đang cố níu giữ chút hy vọng giữa phố thị phồn hoa.

ẢNH: DƯƠNG TRANG

"Hành trang" mưu sinh của bà lão ngoài thất thập cổ lai hy chẳng có gì nhiều nhặn. Một chiếc xe đạp cũ kỹ, rỉ sét theo thời gian, chiếc ghế nhựa bạc màu sương gió, bình nước lỏng chỏng và một chiếc giỏ xách được bà ôm khư khư trước ngực như một báu vật.

Bà Yến nhoẻn miệng cười hiền, nụ cười hằn sâu nếp nhăn của sự nhọc nhằn khi chúng tôi nán lại hỏi thăm. Chỉ vào chiếc xe đạp, bà nói: "Đồ nghề của tui có nhiêu đây à, sáng đạp đi, tối lại lóc cóc đạp về".

Đưa ánh mắt xa xăm, bà Yến cho biết trên giấy tờ, bà mang hộ khẩu thường trú ở quận Phú Nhuận cũ, nhưng dấu chân mưu sinh lại in hằn ở Gò Vấp. Song, ít ai biết đằng sau sự dịch chuyển ấy là cả một câu chuyện buồn về sự tan vỡ của tình thân.

"Hồi cha mẹ tui qua đời, chốn neo giữ gia đình cũng đứt", bà Yến chầm chậm kể: "Mấy anh em đòi bán nhà chia nhau, chia xong mỗi người trôi dạt một phương. Thời gian trôi đi, người già rồi khuất núi, người mang trọng bệnh rồi cũng bỏ đi... Còn tui thì lang bạt từ chỗ này qua góc khác, nương nhờ những phòng trọ chật hẹp, tối tăm".

Nỗi đau mất mát và món nợ nghĩa tình

Trước khi gắn đời mình với những tờ giấy màu rực rỡ mang tên vé số, bà Yến từng cùng chồng mở một quán cơm bình dân, nhặt nhạnh từng đồng bạc lẻ qua những đĩa cơm, tô canh để đắp đổi qua ngày. Nhưng rồi bánh xe nghiệt ngã của số phận bắt đầu lăn qua cuộc đời. Sức khỏe cạn kiệt, quán cơm phải dẹp bỏ, bà đành chuyển sang bán vé số.

"Tui bán vé số ngót nghét cũng 8 năm rồi. Mỗi ngày tui lấy 200 tờ, nếu trời thương cho bán hết thì lãi được chừng 200.000 đồng. Số tiền ấy tui phải tằn tiện lắm mới đủ lo chợ búa, cơm nước, rồi gói ghém để cuối tháng đóng tiền trọ", bà nghẹn ngào.

ẢNH: DƯƠNG TRANG

Cái khổ nào đã buông tha cho bà, biến cố ập đến khi chồng bà mắc bệnh ung thư. Bầu trời như sụp đổ, khi chồng nằm viện, thân cò lặn lội, bà chạy vạy khắp nơi, gõ cửa nhà họ hàng, người quen, vay mượn từng đồng để giành giật sự sống cho chồng. Nhưng sự tàn khốc của bệnh tật không chừa một ai. Sau 2 năm chống chọi, chồng bà mất đi, để lại cho bà nỗi đau xé lòng và khoản nợ hơn 20 triệu đồng.

Nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai, tin dữ lại dội về. Người con trai duy nhất, lặn lội sang tận Campuchia làm thuê kiếm sống, rồi cũng mắc bạo bệnh qua đời. Chồng mất, con mất, cuộc sống vốn đã chông chênh nay bị rút đi những chỗ dựa tinh thần cuối cùng. Bà Yến kể, có những đêm bà ngồi thu lu một góc, bóng dáng cô độc in trên vách tường trọ ẩm thấp. Bà gần như suy sụp, tưởng chừng không thể gượng dậy nổi.

Nhưng rồi, bản năng sinh tồn và lòng tự trọng của người lao động nghèo không cho phép bà gục ngã. Bà gạt nước mắt, nén nỗi đau, tiếp tục oằn lưng đạp xe đi bán từng tờ vé số để mưu sinh và để trả cho xong món nợ ân tình ngày trước. 

"Gom góp chắt mót từng nghìn lẻ, nay tui cũng trả gần hết số nợ cho người ta rồi", bà Yến nói, ánh mắt lóe lên sự nhẹ nhõm hiếm hoi.

Vé số ế không được trả lại đại lý nữa

Mỗi ngày, để có được 200.000 đồng tiền lãi ít ỏi từ việc bán vé số, cái giá phải trả là những đêm thức trắng. Đồng hồ điểm 2 giờ sáng, khi thành phố vẫn chìm sâu trong giấc ngủ, bà Yến đã lục đục thức dậy, dắt chiếc xe đạp ra khỏi xóm trọ nghèo. Điểm đến của bà là khu chợ Nguyễn Đình Chiểu.

ẢNH: DƯƠNG TRANG

Nhiều người xót xa hỏi bà, già cả rồi sao không ngủ thêm chút nữa, đi chi giờ đó cho cực. Bà cười hiền: "Không phải tui không ngủ được, mà giờ đó tui mới bán được nhiều vé hơn, nên phải ráng tranh thủ".

Ở cái thời khắc tranh tối tranh sáng ấy, những tài xế xe tải chở hàng đường dài tấp vào chợ, thấy bà lão lưng còng, tóc bạc phơ đứng co ro trong sương lạnh thì động lòng trắc ẩn. Họ dặn bà cứ giờ đó hãy ra, các anh mua phụ cho vài tờ.

Theo bà Yến, nghề bán vé số, nói là nghề cho sang, chứ thực chất là trò cá cược với ông trời. Ngày nào nắng ráo, khách thương mua hết thì trong lòng nở hoa, hôm sau bữa cơm có thêm miếng thịt, mớ rau. Nhưng ngày nào mưa sa gió giật, ế ẩm thì cõi lòng cũng xám xịt như bầu trời. Gần một năm nay, cuộc mưu sinh khắc nghiệt hơn, vé số ế không được trả lại đại lý nữa mà người bán phải "ôm" trọn.

"Có ngày ế quá trời quá đất, tui phải ôm hơn 30 tờ. Đêm đó về phòng trọ, nằm gác tay lên trán mà nước mắt cứ trào ra", giọng bà Yến rưng rưng, nghẹn lại. Những tờ vé số mang giấc mộng tỉ phú cho người đời, lại chính là nỗi ám ảnh, là miếng cơm manh áo bị tước đoạt của bà lão nghèo.

Bà Yến kể, cách đây chừng 3 tháng, bà dậy từ 1 giờ sáng để nhóm lửa nấu cơm mang theo ăn lót dạ. Trong lúc lụi cụi dưới bếp, quay đi ngoảnh lại, chiếc giỏ xách - "gia tài" lớn nhất của bà đã bị kẻ gian lấy mất. Bên trong là xấp vé số chưa kịp bán, một ít tiền vốn còm cõi và giấy tờ tùy thân..., tất cả không cánh mà bay.

Hôm đó, xóm trọ nghèo nháo nhác bởi tiếng khóc tức tưởi của bà lão 72 tuổi. Bà Yến khóc như một đứa trẻ bị cướp mất món đồ quý giá nhất. Khóc vì tủi thân, khóc vì uất ức, khóc vì ngày mai tỉnh dậy không biết lấy gì để sống, lấy đâu ra vốn để đi tiếp chặng đường dài.

"Tui nằm ở nhà khóc mấy ngày liền. Nhưng rồi tui nghĩ, nước mắt đâu có đẻ ra được chén cơm. Tiền mất thì cũng mất rồi, mình phải ráng mà vực dậy, phải đứng lên mà sống tiếp, mà buôn bán, lo thuốc thang cho tấm thân già", bà bộc bạch.

Những ngày sau đó, bà Yến lững thững quay lại chợ. Thấy bóng dáng liêu xiêu quen thuộc, bà con tiểu thương xúm lại hỏi han. Cảm thương cho phận bà, người nhét vào tay bà 30.000 đồng, người dúi cho 50.000 đồng. Chút tình người đùm bọc, chắp vá ấy lại tạo thành đồng vốn nhỏ, giúp bà Yến tiếp tục hành trình bán vé số.

Thời buổi kinh tế khó khăn, bà Yến cho biết hiếm khi ăn cơm hộp hoặc vào quán xá bên đường. "Một hộp cơm bây giờ tệ gì cũng 40.000 - 50.000 đồng, ăn loáng cái là xong một bữa. Nhưng nếu cầm 50.000 đồng đó ra chợ, tui mua mớ rau, con cá nhỏ, đem về nấu thì ăn được tới 3 bữa lận", bà làm phép tính mưu sinh bằng cái nhìn thực tế đầy chua xót.

ẢNH: DƯƠNG TRANG

Cũng theo bà Yến, nỗi sợ lớn nhất của những phận đời bán vé số dạo chính là những cơn mưa rào bất chợt ở TP.HCM. Khi những giọt mưa nặng hạt trút xuống, đường phố vắng như chùa Bà Đanh. Người ta hối hả tìm chỗ trú, chẳng ai màng bận tâm đến việc mua vé số. Những lúc ấy, bà chỉ biết nép mình dưới mái hiên nhà dân, ôm chặt chiếc giỏ xách vào lòng để vé số không ướt, ánh mắt vô vọng nhìn những giọt mưa.

Thế nhưng, giữa bức tranh cuộc đời mang nhiều mảng màu trầm buồn ấy, người ta vẫn thấy bà Yến mỉm cười. Đó là niềm vui giản dị khi có khách quen ghé lại, báo tin trúng giải và hào phóng biếu bà vài chục nghìn lẻ. Là niềm vui khi bà đạp xe lên đại lý đổi thưởng dùm khách trúng để giữ mối ân tình.

"Bán buôn ở đây bao nhiêu năm, khách thương tui lắm. Ai mua vé số mà thiếu vài nghìn lẻ, tui bớt luôn. Vài nghìn đồng có đáng là bao, nhưng trong lòng mình thấy vui, mà khách họ nhớ mình mai mốt họ lại ghé", bà Yến cười xòa, nụ cười hiền hậu, bừng sáng cả một góc đường.

Kỳ tiếp theo: Người già trong vòng xoáy 'mua đứt bán đoạn vé số': 14 năm buồn vui đong đếm