Người ngồi ghế sau ô tô không thắt dây an toàn, xử phạt tài xế ra sao?

Dây đai an toàn là trang bị quen thuộc trên ô tô, tuy nhiên thói quen sử dụng của không ít người vẫn chủ yếu tập trung ở hàng ghế trước. Trong nhiều chuyến đi, tài xế và người ngồi ghế phụ cài dây đầy đủ, trong khi hành khách phía sau lại bỏ qua, nhất là khi chỉ di chuyển quãng đường ngắn hoặc chạy trong đô thị.

Các tài xế cũng ít khi nhắc nhở bởi cho rằng việc thắt dây là trách nhiệm của người ngồi trên xe. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, nếu ô tô đang chạy mà hành khách không thắt dây đai an toàn tại vị trí có trang bị, trách nhiệm không chỉ dừng lại ở người này mà còn liên đới cả tài xế.

Ngồi ghế sau có bắt buộc thắt dây an toàn?

Khoản 2, điều 10 luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định, người lái xe và người được chở trên ô tô phải thắt dây đai an toàn tại những chỗ có trang bị dây đai khi tham gia giao thông đường bộ.

Đáng chú ý, quy định không phân biệt người được chở ngồi ở hàng ghế trước hay phía sau. Vì vậy, nếu vị trí ngồi ở hàng ghế thứ hai, thứ ba… có trang bị dây đai an toàn, hành khách vẫn phải sử dụng khi xe tham gia giao thông. Nói cách khác, việc ngồi phía sau, di chuyển trong nội đô hay chỉ đi một quãng đường ngắn không phải là ngoại lệ để hành khách bỏ dây an toàn.

ẢNH: T.N

Tuy nhiên, cần lưu ý điều kiện được luật nêu rõ là "tại những chỗ có trang bị dây đai an toàn". Do đó, khi nói đến nghĩa vụ thắt dây, cần căn cứ vào vị trí ngồi cụ thể trên phương tiện, không nên diễn giải thành mọi vị trí trên mọi loại ô tô đều giống nhau.

Ngoài ra, quy định cũng xác lập nghĩa vụ đối với cả hai phía. Bản thân hành khách phải thắt dây, trong khi người điều khiển phương tiện cũng phải có trách nhiệm đối với việc chở người không thực hiện quy định này. Chẳng hạn, tài xế đã thắt dây an toàn nhưng người thân hay hành khách ngồi ở hàng ghế sau không cài dây. Khi đó, tài xế cũng phải chịu trách nhiệm.

Người ngồi sau không thắt dây an toàn, tài xế bị phạt thế nào?

Theo điểm l, khoản 3, điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển ô tô chở người trên xe không thắt dây đai an toàn tại vị trí có trang bị dây đai an toàn khi xe đang chạy bị phạt tiền từ 800.000 - 1.000.000 đồng.

Như vậy, nếu người ngồi hàng ghế sau không thắt dây tại vị trí có trang bị dây an toàn, tài xế vẫn có thể bị xử phạt theo quy định nêu trên. Việc người vi phạm trực tiếp là hành khách không loại trừ trách nhiệm của người điều khiển phương tiện.

ẢNH: T.N

Bên cạnh đó, chính người ngồi trên xe không thắt dây cũng bị xử lý riêng. Cụ thể, khoản 4, điều 12, Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định, người được chở trên ô tô không thắt dây đai an toàn tại vị trí có trang bị dây đai khi xe đang chạy bị phạt từ 350.000 - 400.000 đồng.

Do đó, trong cùng một tình huống, người ngồi ghế sau không cài dây an toàn và tài xế có thể cùng bị xử phạt, nhưng với hai hành vi và trách nhiệm khác nhau. Hành khách bị phạt vì bản thân không sử dụng dây an toàn; tài xế bị xử lý vì chở người không thắt dây khi xe đang chạy.

Đối với tài xế, lỗi chở người không thắt dây an toàn tại điểm l, khoản 3, điều 6 không nằm trong danh sách các hành vi bị trừ điểm Giấy phép lái xe.

Một điểm khác tài xế cần lưu ý là quy định chỉ xử phạt hành vi nói trên "khi xe đang chạy". Điều này cũng cho thấy trước khi khởi hành là thời điểm phù hợp để người lái kiểm tra, nhắc tất cả người ngồi trên xe cài dây đầy đủ, thay vì đợi xe đã lăn bánh mới xử lý.