Người thầy như cha của những đứa trẻ vùng khó

Những bữa cơm như một gia đình

Để đến Trường tiểu học Lê Đình Chinh là cả một hành trình gian khó. Đường sá chưa được bê tông hóa, mùa khô bụi mù, mùa mưa bùn lầy trơn trượt. Vậy nhưng, vượt qua những nhọc nhằn ấy, thầy Tâm và học trò vẫn đều đặn đến trường với niềm vui mỗi ngày.

Buổi trưa, khi vừa rời bục giảng, thầy Tâm lại tất tả vào bếp chuẩn bị những bữa cơm cho học trò. Công việc này được thầy bắt đầu từ năm học 2023 - 2024. Đến nay, gần 30 học sinh tại điểm trường chính được hỗ trợ cơm trưa.

Thầy Tâm quê Quảng Trị. Sau khi tốt nghiệp ngành Sư phạm thể dục, Trường ĐH Sư phạm (Đại học Đà Nẵng) năm 2015, thầy về công tác tại Trường tiểu học Lê Đình Chinh theo lời giới thiệu của một người bạn.

ẢNH: NVCC

“Quê tôi vốn là vùng khó khăn, thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão lũ. Nhưng khi đến xã Ea Wy, tôi nhận ra cuộc sống của bà con nơi đây còn vất vả hơn quê mình rất nhiều. Sau một năm công tác, tôi từng nghĩ đến chuyện nghỉ việc để tìm một nơi có điều kiện tốt hơn. Nhưng nhìn các em học sinh còn nhiều thiếu thốn mà vẫn cố gắng đến lớp, tôi nghĩ mình không thể bỏ cuộc giữa chừng. Thế là tôi quyết định gắn bó lâu dài với nơi này”, thầy Tâm chia sẻ.

Những tháng đầu, thầy tự trích tiền lương để lo từng bữa cơm trưa cho học trò. Sau đó, đồng nghiệp và các nhà hảo tâm cùng chung tay, giúp việc nấu cơm có thể duy trì đều đặn hơn.

“Tôi nấu ăn không giỏi nhưng vẫn cố nấu những món ngon nhất có thể để các em ăn trưa có sức học. Ở đây, khoảng 95% học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, nhà cách xa trường. Trước kia, nhiều em phải đùm cơm trong túi ni lông mang theo, bữa trưa thường chỉ có cơm trắng với muối. Đến buổi chiều, các em hay uể oải vì đói và thiếu sức”, thầy Tâm kể.

Chứng kiến cảnh ấy, thầy thương học trò và đề xuất nhà trường tổ chức nấu cơm trưa. Với thầy, một bữa cơm đủ đầy không chỉ giúp các em có thêm sức khỏe để học tập, mà còn là cách để những đứa trẻ ở vùng khó có cảm giác được chăm sóc, yêu thương như trong một gia đình.

“Có thể tôi chưa nấu ăn ngon, nhưng tôi muốn các em có một bữa cơm tử tế”, thầy Tâm nói.

ẢNH: NVCC

Chăm sóc những mái tóc học trò

Tại Trường tiểu học Lê Đình Chinh, “Tóc xinh cho em” là một chương trình đặc biệt được triển khai từ tháng 10.2024. Nếu chỉ nghe tên, nhiều người có thể nghĩ đây là công việc của một cô giáo. Nhưng người thường xuyên gội đầu, chải tóc, sấy tóc cho các học sinh nữ lại là thầy Nguyễn Văn Tâm - một người thầy cũng đang làm bố.

Thầy Tâm kể, điều kiện kinh tế của nhiều gia đình nơi đây còn khó khăn, trong khi một số em có hoàn cảnh gia đình đặc biệt. Nhiều trường hợp cha mẹ còn rất trẻ, cuộc sống thiếu ổn định, khiến trẻ em đôi khi thiếu sự chăm sóc thường nhật.

“Có những lần hỏi các em mẹ đâu, các em chỉ im lặng rồi khóc. Có em chưa một lần được mẹ gội đầu, bắt chấy hay chải tóc cho. Vì thiếu người chăm sóc, các em cũng chưa hình thành thói quen vệ sinh tóc thường xuyên. Lông chó, lông mèo ở nhà bám vào tóc lâu ngày khiến các em ngứa ngáy, khó chịu”, thầy Tâm chia sẻ.

Từ thực tế ấy, thầy xin hỗ trợ 4 máy sấy tóc cùng một số dầu gội và bắt đầu tổ chức gội đầu cho các học sinh nữ vào thứ ba hằng tuần. Mỗi lần, thầy kiên nhẫn gội, chải rồi sấy tóc cho từng em.

ẢNH: NVCC

“Tóc các em dày, một tuần mới gội một lần nên phải gội lâu và kỹ. Tôi nghĩ đầu tóc sạch sẽ, thoáng mát cũng giúp các em cảm thấy dễ chịu, tự tin và hứng thú học tập hơn. Có em nói tôi không chỉ là thầy mà còn như mẹ của các em. Nghe vậy, tôi rất xúc động”, thầy Tâm kể.

Không chỉ chăm lo những điều nhỏ bé hằng ngày, thầy Tâm cùng đồng nghiệp còn kiên trì giữ học sinh ở lại trường. Do hoàn cảnh gia đình, một số em phải nghỉ học để phụ cha mẹ lên nương, lên rẫy, nhất là vào mùa thu hoạch nông sản. Các thầy cô thường xuyên đến tận nhà vận động các em trở lại lớp.

Có khi phụ huynh đi làm về muộn, thầy cô phải chờ đến tối mới gặp được cha mẹ học sinh. Một số gia đình chỉ mong con biết đọc, biết viết, chưa thấy việc học lâu dài là cần thiết. Những lúc ấy, thầy Tâm không chỉ thuyết phục phụ huynh mà còn tìm cách lắng nghe chính học trò.

“Có trường hợp vừa vận động đi học được vài buổi, em lại nghỉ. Chúng tôi lại tìm đến nhà, tiếp tục vận động. Nguyên nhân chủ yếu vẫn là các em phải ở nhà phụ bố mẹ, nhất là vào mùa thu hoạch nông sản”, thầy Tâm cho biết.

Theo ông Lê Đình Thành, Hiệu trưởng Trường tiểu học Lê Đình Chinh, thầy Tâm là giáo viên hết lòng vì học trò. Bên cạnh chuyên môn, thầy còn chủ động triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ các em đến trường.

“Phần thưởng lớn nhất với thầy Tâm là sự yêu mến, kính trọng của học trò và sự cảm phục của đồng nghiệp”, ông Thành chia sẻ.

ẢNH: NVCC

Kỷ niệm vô giá của người thầy

Trong số những học trò từng được thầy Tâm trực tiếp giúp đỡ, cô bé Nông Thị Thương, người dân tộc Tày, là một trong những kỷ niệm khiến thầy nhớ mãi. Thương vốn nhút nhát, chưa từng biết đến cờ vua. Thấy cô bé có hứng thú, thầy Tâm khơi gợi niềm yêu thích và cùng em tập luyện, rồi đưa em tham gia giải cờ vua cấp huyện.

“Ngày đi thi, tôi chở Thương bằng xe máy lên huyện. Đường đi rất khó khăn, hai thầy trò ngã mấy lần, bụi đất phủ kín khiến chiếc áo trắng chuyển thành màu nâu. Vậy mà cuối cùng chúng tôi vẫn đến kịp giờ thi. Năm đó, Thương giành giải nhì và đến giờ vẫn còn yêu cờ vua”, thầy Tâm kể.

Với thầy, những câu chuyện như thế trở thành niềm vui giản dị của nghề giáo. Trong những năm qua, thầy còn vận động các nhà hảo tâm hỗ trợ sách vở, đồ dùng học tập cho học sinh. Thầy cũng đang ấp ủ chương trình “Sữa cho em”, với mong muốn mỗi học sinh có thêm một hộp sữa trong những buổi đến trường.

ẢNH: NVCC

“Những đứa trẻ hồn nhiên, ngây thơ chính là động lực để tôi thêm yêu nghề và cố gắng hết sức hỗ trợ các em”, thầy Tâm chia sẻ.

Trước mỗi năm học mới, thầy thường cùng đồng nghiệp đến thăm hỏi, động viên và tặng quà cho những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, nhà ở xa trường. Có em cách trường đến 11 km, phải thức dậy từ 4 giờ sáng, đạp xe hoặc nhờ người thân chở đi học. Đường xa và cuộc sống còn nhiều thiếu thốn, nhưng các em vẫn đều đặn đến lớp.

Trong những lần đến tận nhà học sinh, thầy Tâm đặc biệt nhớ hai anh em ruột Nông Anh Kiệt và Nông Anh Khoa. Bố mẹ đi làm công nhân tại TP.HCM, hai em ở với bà nội. Nhà cách trường khá xa nên sáng nào bà cũng phải dậy sớm đưa cháu đến lớp.

“Tôi đến thăm, tìm hiểu hoàn cảnh rồi nghĩ cách hỗ trợ. Sau đó, tôi vận động được một chiếc xe đạp điện cho hai anh em. Gia đình mừng lắm. Từ đó, hai em có thể tự chở nhau đi học, bà cũng đỡ vất vả hơn”, thầy Tâm kể.

Với thầy, những món quà ấy có thể không lớn, nhưng điều đáng quý là chúng giúp một đứa trẻ có thêm cơ hội đến trường, thêm niềm vui để tiếp tục con đường học tập.