Người Việt nhìn lên trời tối nay 24.2: Trăng thượng huyền gặp 'bảy chị em'

Theo Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), tối nay 24.2 là cuộc gặp gỡ của mặt trăng thượng huyền và cụm sao "bảy chị em" Pleiades (Thất Nữ) nổi tiếng bậc nhất trên bầu trời đêm.

ẢNH: HHT TRAN/ĐINH THANH (XÌ THANH)

"Một khung cảnh đẹp dịu dàng khi trăng thượng huyền lướt ngang cụm sao nổi tiếng nhất bầu trời này. Khung cảnh ấy vô cùng thích hợp để bạn lưu lại những bức ảnh thơ mộng", HAS giới thiệu.

Cụm sao Pleiades hay còn gọi là cụm sao Thất Nữ, "bảy chị em" truyền cảm hứng cho nhiều huyền thoại và câu chuyện trên khắp thế giới. Đáng chú ý, nhiều nền văn hóa hình dung những ngôi sao này là con người, thường là chị em, phụ nữ hoặc thiếu nữ. Những câu chuyện này thường phản ánh nhu cầu chung của con người trong việc giải thích những điều chưa biết.

"Bảy chị em" và thần thoại Hy Lạp

Trong thần thoại Hy Lạp, Pleiades là bảy cô con gái của Titan Atlas và nữ thần biển Pleione. Tên của họ là Maia, Electra, Taygeta, Celaeno, Alcyone, Asterope và Merope đã được lưu danh trong cả văn học và thiên văn học. Theo một truyền thuyết, thợ săn Orion đã không ngừng truy đuổi họ. Để bảo vệ các chị em, Zeus đã biến họ thành những vì sao và nơi họ ở lại trên bầu trời, mãi mãi bị chòm sao Orion truy đuổi.

Người Hy Lạp cổ đại còn gọi Pleiades là "những ngôi sao buồm". Nhà thơ Hesiod, viết vào khoảng năm 700 TCN, đã khuyên các thủy thủ tránh ra khơi khi Pleiades lặn xuống dưới đường chân trời trước bình minh, vì đây là dấu hiệu báo hiệu biển động sắp tới.

Mặc dù được gọi là cụm sao "bảy chị em" nhưng thông thường chỉ có 6 ngôi sao có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Điều này đã làm nảy sinh bí ẩn về "Pleiades thất lạc". Trong thần thoại Hy Lạp, ngôi sao mất tích là Merope, người được cho là đã che giấu ánh sáng của mình vì xấu hổ sau khi kết hôn với một người phàm - Sisyphus.

ẢNH MINH HỌA: HHT TRAN (TRẦN HẢI HUY TRƯỜNG)

Ở đây, huyền thoại khác xa với thực tế. Dưới góc độ thiên văn, Merope là một trong những ngôi sao sáng nhất trong cụm sao. Người Hy Lạp cổ đại không phải là người duy nhất kể câu chuyện này. Các nền văn hóa trên khắp thế giới đã nhận thấy ngôi sao mất tích và đưa ra những lời giải thích riêng, thường kể về một người chị bị lạc, nhút nhát hoặc đang lẩn trốn.

Cũng theo HAS, ngày 27.2 tới đây diễn ra cuộc giao hội giữa sao Kim và sao Thủy khi 2 hành tinh sáng bậc nhất bầu trời chiều sẽ đứng cạnh nhau ở hướng tây ngay sau hoàng hôn buông xuống.

Sau đó, ngày 28.2, hiện tượng 6 hành tinh cùng xuất hiện dọc theo đường hoàng đạo tạo nên cảnh tượng vừa hiếm gặp vừa mãn nhãn, trở thành một trong những hiện tượng thú vị được người yêu thiên văn mong chờ nhất trong năm.