'Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng - nơi kết nối quá khứ với hiện tại'

Mạnh Cường- cuongbaochidhkh@gmail.com

29/09/2026 13:05 GMT+7

Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng tại Đà Nẵng đang góp phần gìn giữ những dấu tích về cuộc đời, nhân cách và sự nghiệp của một chí sĩ yêu nước, đồng thời mở ra không gian giáo dục truyền thống cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Nhân kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng (1.10.1876 - 1.10.2026), sáng 29.9, tại xã Thạnh Bình, UBND TP.Đà Nẵng tổ chức lễ khánh thành dự án phát huy giá trị di tích Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng - nơi lưu giữ những dấu ấn gắn với tuổi thơ, quê hương và quá trình hình thành nhân cách của một chí sĩ yêu nước tiêu biểu.

Dự lễ có ông Lê Ngọc Quang, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP.Đà Nẵng, cùng lãnh đạo thành phố, các sở, ban, ngành, địa phương và đông đảo người dân.

Nơi lưu giữ ký ức về một nhân cách lớn

Dự án phát huy giá trị di tích Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng được triển khai từ năm 2017 trên diện tích hơn 3,43 ha, với tổng mức đầu tư hơn 56,5 tỉ đồng.

Mục tiêu của dự án là bảo tồn nguyên trạng những giá trị của khu di tích gốc, đồng thời đầu tư đồng bộ hạ tầng, cảnh quan và các không gian phục vụ tham quan, tìm hiểu cuộc đời, sự nghiệp của cụ Huỳnh Thúc Kháng.

Dự án được thực hiện với 3 nhóm hạng mục chính. Trong đó, khu di tích gốc được giữ nguyên hiện trạng, đồng thời tu bổ, tôn tạo nhà thờ chính; phục dựng nhà ngang, nhà cầu; cải tạo sân vườn, lối đi bộ và khu mộ thân sinh cụ Huỳnh.

Các hạng mục được đầu tư không chỉ góp phần gìn giữ một công trình kiến trúc truyền thống của xứ Quảng mà còn tạo dựng không gian để người dân, du khách, nhất là thế hệ trẻ, tìm hiểu về cuộc đời và những đóng góp của cụ Huỳnh Thúc Kháng đối với đất nước.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Dương Đức Lin, Chủ tịch UBND xã Thạnh Bình, cho biết cụ Huỳnh Thúc Kháng sinh ngày 1.10.1876 tại làng Thạnh Bình, tổng Tiên Giang Thượng, huyện Hà Đông, phủ Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam; nay thuộc xã Thạnh Bình, TP.Đà Nẵng.

Sinh ra trong một gia đình Nho học có truyền thống hiếu học và yêu nước, từ nhỏ, Huỳnh Thúc Kháng đã nổi tiếng thông minh, học giỏi. Năm 1900, cụ đỗ giải nguyên trong kỳ thi Hương; đến năm 1904, cụ đỗ tiến sĩ.

Từ con đường khoa cử Nho học, cuộc đời cụ Huỳnh Thúc Kháng trải qua nhiều chặng đường gắn liền với những biến động lớn của lịch sử dân tộc. Cụ tham gia phong trào Duy Tân, trải qua những năm tháng tù đày, hoạt động nghị trường, làm báo và, sau Cách mạng Tháng Tám, tham gia Chính phủ cách mạng.

Theo ông Lin, giá trị đặc biệt của cụ Huỳnh Thúc Kháng không chỉ nằm ở học vấn hay những cương vị từng đảm nhiệm, mà còn ở nhân cách, khí tiết và tinh thần phụng sự đất nước.

Cụ là tấm gương sáng về truyền thống hiếu học, nếp sống thanh cao, giản dị; là người trọng nghĩa, trọng tình, trọng chí lớn và không màng danh lợi. Trên hành trình hoạt động của mình, cụ đã dấn thân vào cuộc đấu tranh vì độc lập dân tộc và hạnh phúc của nhân dân, bất chấp tù đày, gian khổ.

Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng được thân sinh cụ là ông Huỳnh Văn Phương xây dựng vào năm 1869, mang đậm kiến trúc truyền thống văn hóa xứ Quảng, gắn bó với gia đình, quê hương và những năm tháng hình thành nhân cách của cụ.

Đây không chỉ là nơi lưu giữ những dấu tích vật chất về một danh nhân mà còn là không gian gợi nhắc về cội nguồn, gia đình và quê hương đã nuôi dưỡng một nhân cách lớn của dân tộc.

Năm 1990, Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng được Bộ VH-TT (nay là Bộ VH-TT-DL) công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia.

"Với những giá trị sâu sắc của di tích, trong những năm qua, TP.Đà Nẵng và các cấp, các ngành đã dành sự quan tâm, đầu tư nguồn lực để trùng tu, tôn tạo và triển khai dự án phát huy giá trị di tích Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng", ông Lin nói.

Trở thành "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống

Phát biểu tại buổi lễ, ông Trần Anh Tuấn, Phó chủ tịch UBND TP.Đà Nẵng, cho rằng lễ khánh thành dự án phát huy giá trị di tích lịch sử Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng là sự kiện có ý nghĩa chính trị - xã hội quan trọng đối với thành phố.

Công trình là sự tri ân, tôn vinh đối với cụ Huỳnh Thúc Kháng – nhà chí sĩ yêu nước, đại trí thức của dân tộc, nguyên quyền Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy những giá trị lịch sử, văn hóa gắn với cuộc đời và sự nghiệp của cụ.

Đặc biệt, lễ khánh thành diễn ra trong dịp kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng, vì vậy càng có ý nghĩa trong việc tưởng nhớ và tôn vinh những đóng góp của cụ đối với đất nước.

Theo ông Tuấn, trong tiến trình phát triển, Đà Nẵng luôn ưu tiên nguồn lực đầu tư cho hạ tầng văn hóa, đặc biệt là hạ tầng văn hóa - lịch sử. Nhiều công trình mang đậm dấu ấn lịch sử, thời đại và truyền thống quê hương đất Quảng đã được hình thành, góp phần tạo nên một diện mạo văn hóa giàu bản sắc trong quá trình phát triển của thành phố. Dự án Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng là một minh chứng cho định hướng đó.

"Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng không chỉ là một công trình bảo tồn di tích mà còn là nơi kết nối quá khứ với hiện tại, giúp thế hệ hôm nay hiểu hơn về lịch sử, về những con người đã dành trọn cuộc đời cho đất nước", ông Tuấn nói.

Phó chủ tịch UBND TP.Đà Nẵng đề nghị xã Thạnh Bình phối hợp chặt chẽ với Sở VH-TT-DL cùng các đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch khai thác, nâng tầm giá trị di tích. Trong đó, cốt lõi là biến Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng thành một "địa chỉ đỏ" trọng điểm trong công tác giáo dục truyền thống lịch sử, lòng yêu nước cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.