{
Hà Nội 27oC Nhiều mây
  • An Giang
  • Bình Dương
  • Bình Phước
  • Bình Thuận
  • Bình Định
  • Bạc Liêu
  • Bắc Giang
  • Bắc Kạn
  • Bắc Ninh
  • Bến Tre
  • Cao Bằng
  • Cà Mau
  • Cần Thơ
  • Điện Biên
  • Đà Nẵng
  • Đà Lạt
  • Đắk Lắk
  • Đắk Nông
  • Đồng Nai
  • Đồng Tháp
  • Gia Lai
  • Hà Nội
  • Hồ Chí Minh
  • Hà Giang
  • Hà Nam
  • Hà Tĩnh
  • Hòa Bình
  • Hưng Yên
  • Hải Dương
  • Hải Phòng
  • Hậu Giang
  • Khánh Hòa
  • Kiên Giang
  • Kon Tum
  • Lai Châu
  • Long An
  • Lào Cai
  • Lâm Đồng
  • Lạng Sơn
  • Nam Định
  • Nghệ An
  • Ninh Bình
  • Ninh Thuận
  • Phú Thọ
  • Phú Yên
  • Quảng Bình
  • Quảng Nam
  • Quảng Ngãi
  • Quảng Ninh
  • Quảng Trị
  • Sóc Trăng
  • Sơn La
  • Thanh Hóa
  • Thái Bình
  • Thái Nguyên
  • Thừa Thiên Huế
  • Tiền Giang
  • Trà Vinh
  • Tuyên Quang
  • Tây Ninh
  • Vĩnh Long
  • Vĩnh Phúc
  • Vũng Tàu
  • Yên Bái

Nhà văn, họa sĩ Lê Minh Phong và những giấc mơ ‘thiên di’ ám ảnh, thương tổn

Lê Công Sơn
lecongsontn@gmail.com
02/12/2022 09:24 GMT+7

Giải thích ý niệm về Thiên di ở triển lãm lần này, họa sĩ Lê Minh Phong cho biết: “Có những cuộc chuyển dời thuần về mặt địa lý, từ sự lay động trong tâm thức, nhưng cũng có khi đến từ sự tác động của tha nhân”.

Chiều 2.12 tại HAKIO - Let’s Art (38 Trần Cao Vân, Q.3, TP.HCM) đã khai mạc triển lãm cá nhân có tên gọi Thiên di của nhà văn, họa sĩ Lê Minh Phong (diễn ra đến 18.12), giới thiệu hơn 50 tranh tuyển chọn của anh đến với công chúng.

Nếu như hình tượng con người trong các tác phẩm văn chương của nhà văn Lê Minh Phong là những người khốn khổ - họ bị bủa vây với trăm điều phi lý, những kẻ sống dật dờ, những kẻ bơ vơ không nơi bám víu, những kẻ "ăn bóng đêm"... thì con người trong hội họa của anh không phải là những kẻ chỉ biết ẩn mình trong bóng tối, những kẻ say sưa thụ cảm phi lý trong không gian chật hẹp bị bủa vây bởi sự phi lý mà ngược lại, vẫn trong số phận bi đát ấy, họ ra đi, họ làm những cuộc chuyển dời và đi dần về phía ánh sáng.

Tác phẩm Cuộc lữ (sơn dầu trên bố, 200x200 cm, 2022)

Tác phẩm Cánh buồm của em tôi (sơn dầu trên bố, 200 x 100 cm, 2022)

Tác phẩm Giấc ngủ trên cây (sơn dầu trên bố, 100x200 cm, 2022)

Tác phẩm Hoài hương (sơn dầu trên bố, 80x120 cm, 2022)

NVCC

Họa sĩ Lê Minh Phong cho rằng: “Thực ra sự biểu đạt của hội họa và văn chương gần như nhau. Dựa trên những chất liệu khác nhau và cách thức thực hành khác nhau, nhưng tôi nghĩ văn chương và hội họa đều nỗ lực để truyền tải tư tưởng cá nhân ra bên ngoài cuộc sống. Nếu như một tác phẩm văn học cần hơn đến một cốt truyện để kể, thì một bức tranh lại cần hơn đến tính tự thân của mình, tính tự thân này không phụ thuộc vào hội họa hữu thể hay vô thể, mà chứa đựng sức mạnh biểu đạt nằm ở linh hồn của bản thân chúng. Tác phẩm văn chương hay tác phẩm hội họa cũng vậy, nếu chúng có thể tự mở rộng biên giới của chính mình trong sự cảm thụ của cộng đồng tiếp nhận thì đã thực sự trở thành những nghệ phẩm giá trị”.

Thiên di là cuộc chuyển dời từ tâm thức hiện thực trần trụi đến lãng mạn

“Tôi không được sinh ra trong gia đình có truyền thống nghệ thuật, tôi không rõ đó là may mắn hay bất hạnh nhưng từ nhỏ, tôi đã nhận thấy rằng mỗi thành viên trong gia đình mình đều có một số phận khác nhau, mỗi số phận ấy đều có những câu chuyện để kể. Việc của tôi là phải học cách kể cho đúng về những câu chuyện ấy. Cuộc mưu sinh thuở ấy nghiễm nhiên đi vào tiềm thức của tôi, cấu nên những giấc mơ trong tôi, đôi khi là những giấc mơ bé mọn, cũng có khi đó là những giấc mơ đáng tự hào”, họa sĩ Lê Minh Phong tâm sự.

Nói về ngã rẽ vào văn chương, Lê Minh Phong bộc bạch đơn giản: “Với tôi, văn chương là nơi để giải phóng những u uẩn trong mình. Tôi thường ngồi hàng giờ liền trong bóng tối để nghe tiếng thì thầm của đêm và rồi tôi viết về những tiếng thì thầm ấy. Tôi vẫn luôn quan niệm nghệ thuật khởi đi từ bi kịch, ít nhất cũng là trong trường hợp của tôi. Mô phỏng hiện thực không phải là lựa chọn của tôi, nghệ thuật dù là trừu tượng, siêu thực, phi lý hay huyền ảo... chúng không thể đến từ hư vô, chúng phải bắt đầu bằng một cái gì đấy hữu hình. Thế giới của tôi cũng vậy, là thế giới của dự phóng, của những khả thể hư cấu, người ta gần như thấy trong các sáng tác của tôi, hiện thực chỉ là cái cớ, cái khởi đi cho một thế giới khác”.

Nhà văn, họa sĩ Lê Minh Phong

Nói về ngã rẽ vào văn chương, Lê Minh Phong bộc bạch đơn giản: “Là nơi để giải phóng những u uẩn trong mình"

Với Lê Minh Phong: “Đau khổ là nơi nghệ thuật khởi đi, đau khổ là bản mệnh của nghệ thuật"

Thiên di cũng chính là những cuộc chuyển dời của chính anh trong ngôn ngữ nghệ thuật, trong cách nhìn và phản ánh số phận con người thông qua mỗi tác phẩm

NVCC

Còn hội họa, với Lê Minh Phong: “Đau khổ là nơi nghệ thuật khởi đi, đau khổ là bản mệnh của nghệ thuật. Ai chọn lộ trình trong đêm đen, ai biết cách rút tỉa năng lượng từ đêm đen thăm thẳm, kẻ ấy sẽ có được những cách nhìn khác biệt, kẻ ấy sẽ tìm được suối nguồn của mình. Lịch sử đã chứng minh, rất nhiều bậc thầy nghệ thuật đã lấy đau khổ làm căn nền cho mọi gửi gắm với đời và nghệ thuật của họ trở thành nguồn cảm hứng cho những người cùng thời và những người tới sau”.

Giải thích ý niệm về thiên di trong triển lãm cá nhân lần thứ 3, Lê Minh Phong cho biết: “Tôi đã cùng lúc làm những cuộc chuyển dời khác nhau. Có những cuộc chuyển dời thuần về mặt địa lý, có những cuộc chuyển dời đến từ sự lay động trong tâm thức, và có những cuộc chuyển dời đến từ sự tác động của tha nhân. Tất cả đều là những cuộc chuyển dời, biến thiên không thể cự tuyệt”.

Anh chia sẻ thêm: “Chúng tôi đi từ khởi thủy cho tới bây giờ, đi từ những khúc hát đồng dao cho tới những điệp trùng sử thi, đi từ rừng núi đến biển cả, đi từ bóng tối ra ánh sáng, đi từ đau khổ tới hạnh phúc, đi từ nô lệ tới tự do. Chúng tôi đi từ những huyền thoại, dã sử mịt mùng, đi từ Xích Quỷ tới Văn Lang, từ Văn Lang tới Đại Việt. Chúng tôi đi như để tìm về miền đất hứa, mong số phận được đổi thay. Và trên những cuộc chuyển dời đó, chúng tôi thấy nước mắt, thấy lầm than, thấy cả những tủi hờn, hạnh phúc”.

Thiên di cũng chính là những cuộc chuyển dời của chính anh trong ngôn ngữ nghệ thuật, trong cách nhìn và phản ánh số phận con người thông qua mỗi tác phẩm. Con người trong thế giới nghệ thuật không tĩnh tại. Họ luôn dời đi trong sự vẫy gọi của những miền đất hứa. Trong suốt cuộc lữ của mình, họ là những kẻ bi nhưng không lụy. Sự kiêu mạn, bất khuất trong ánh mắt của họ đã cho họ sức mạnh để tồn tại trước những tai ương. “Thiên di cũng đồng thời là cách chuyển dời, hỗn dung giữa các ngôn ngữ tạo hình như siêu thực, biểu hiện, tượng trưng, dã thú… Là sự chuyển dời từ nghệ thuật tiền hiện đại đến hậu hiện đại. Là tiếng lòng khát khao tự chủ của tổ tiên tôi và cả tôi nữa. Thiên di cũng là cuộc chuyển dời từ tâm thức hiện thực trần trụi đến tâm thức lãng mạn trong tôi: tâm thức hiện thực là những tủi hờn, khổ đau; tâm thức lãng mạn chính là đôi cánh để vượt lên những tủi hờn, khổ đau ấy. Tâm thức lãng mạn là thi tính, là suối nguồn để tôi tiếp tục làm những cuộc chuyển dời không ngơi nghỉ”, họa sĩ Lê Minh Phong tâm sự.

Xem các tác phẩm của Lê Minh Phong, nhà nghiên cứu Phạm Minh Quân nhận định: “Trong tranh của Lê Minh Phong, thế giới thực hoặc cụ thể là hình tượng con người duy thực đã không còn là tham chiếu chính được nhấn mạnh. Cái anh đào sâu vun xới là những cơ thể nghịch dị, những ảnh tượng phóng chiếu một thế giới tiềm thức, trên quang cảnh cánh đồng siêu thực. Những ẩn dụ, ngụ ngôn về ám ảnh và thương tổn được người xem nhận diện trong tranh của Phong, thực chất, là sự đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu của những linh hồn đọa lạc đồng điệu, mở khóa căn buồng tối trong tiềm thức mỗi con người”.

Triển lãm cá nhân Thiên di của nhà văn, họa sĩ Lê Minh Phong diễn ra đến hết ngày 18.12

Các tác phẩm trưng bày tại triển lãm

Lê Minh Phong sinh năm 1985 tại Hà Tĩnh, hiện đang sống và làm việc tại Huế

nvcc

Từ đầu năm 2019, Lê Minh Phong bắt đầu vẽ ít hơn để dành thời gian thử nghiệm điêu khắc gỗ. Với một nghệ sĩ, họ cần rất nhiều thứ như tài năng, lòng kiên trì, sự chấp nhận tự hủy… Nhưng đầu tiên, họ cần giữ được niềm cảm hứng. Cũng như văn chương và hội họa, cảm hứng với điêu khắc của Lê Minh Phong cũng khởi nguồn từ tham vọng tìm thấy suối nguồn thực sự của mình và anh đang dành một khoảng thời gian lớn cho thử nghiệm điêu khắc và hoàn thành cuốn tiểu thuyết thứ hai chuẩn bị ra mắt.

Lê Minh Phong sinh năm 1985 tại Hà Tĩnh, hiện đang sống và làm việc tại Huế, là một họa sĩ tự học. Trước khi xuất hiện những bức tranh đầu tiên vào khoảng 2010, Lê Minh Phong đã khẳng định mình qua văn thơ, là một người học văn chương, có trình độ thạc sĩ.

Tác phẩm văn thơ và phê bình của Lê Minh Phong đã xuất hiện nhiều nơi, báo chí Trung ương và địa phương, các website, diễn đàn… Anh đã phát hành: Chưa đủ để gọi là khoảnh khắc (tập truyện ngắn, NXB Văn học & Phương Nam book, 2011), Trong tiếng reo của lửa (tập truyện ngắn, NXB Trẻ, 2015), Điều tìm thấy (tập truyện ngắn, NXB Đà Nẵng và Domino Books, 2019), Đường đi (tiểu thuyết, NXB Đà Nẵng và Domino Books, 2019)…

Top