Tôi nhớ những buổi chiều hè oi ả trên quê nhà. Nắng vẫn còn gắt trên các cánh đồng. Lũ trẻ chúng tôi xách giỏ, lội xuống những bờ ruộng còn thơm mùi bùn đất, mò cua. Cua đồng thời ấy nhiều lắm. Chỉ cần cào nhẹ vào ngách đất ven bờ, đã tóm được những chú cua béo mẫm, càng đỏ au.
Cua được giã nhỏ và nấu với rau tập tàng
ẢNH: ĐÀO MINH TUẤN
Về đến nhà, mẹ giã cua trong chiếc cối đá cũ kỹ. Má nói: cua phải được giã trong cối đá thì khi chế biến riêu cua mới có màu vàng sóng sánh kết dính với nhau, nếu dùng cối xay máy như phố thị thì riêu cua sẽ có màu đen của mai cua và riêu cua bở rời ăn không ngon miệng… Tiếng "trịch… trịch…" của cối đá mà má đang giã cua đều đặn vang lên giữa trưa hè tĩnh lặng, thân thương như nhịp thở của làng quê.
Cua giã xong được lọc qua rây, lấy thứ nước cốt đục ngầu mà hứa hẹn vị ngọt sâu lắng của đất đai sông nước. Nhưng cái "hồn" của tô canh lại nằm ở nắm rau tập tàng má hái vội ngoài vườn.
Tập tàng không phải một loại rau cố định. Nó là sự hội tụ của những thứ rau dân dã nhất: vài đọt rau dền đỏ, lá mồng tơi xanh mướt, nắm rau ngót, rau đay, rồi cả rau sam, rau dền gai mọc dại nơi góc vườn. Thêm một quả mướp hương vừa hái trên giàn, gọt vỏ, cắt xéo từng miếng vừa ăn và theo má thì nồi canh không thể thiếu những thỏi khoai lang cắt dọc vào nồi canh cho ngọt ngào hơn nồi nước. Tất cả như được gom lại từ hơi thở của đất miền Tây - chân chất, thanh mát và đầy sức sống.
Tô canh cua nấu với rau tập tàng để bữa ăn thêm trọn vị
ẢNH: ĐÀO MINH TUẤN
Má bắc nồi nước cua lên bếp củi. Khi nước vừa lăn tăn, lớp riêu vàng ươm nổi bồng bềnh như những tảng mây nhỏ trên mặt sông, má khéo léo gạt riêu sang một bên, thả mướp và vài thỏi khoai lang và rau tập tàng vào. Chỉ một dạo sôi bùng, mùi thơm ngát của mướp hòa quyện với vị ngai ngái, thanh mát của rau dền, rau đay lan tỏa khắp căn bếp nhỏ.
Sau cùng, má phi thơm chút hành khô với gạch cua rồi rưới lên trên. Tô canh múc ra tô có màu đỏ cam quyến rũ của gạch, sắc xanh tươi của rau, và những miếng mướp mướt rượt – trông đã ngon mắt, huống chi khi thưởng thức.
Bữa cơm chiều hè bên mâm gỗ, tô canh nóng hổi đặt giữa. Húp một ngụm, vị ngọt đậm đà, tự nhiên của cua đồng xông thẳng lên vòm họng, quyện cùng cái mát lành của rau tập tàng và vị ngọt dịu, thơm nức của mướp hương. Ăn kèm vài củ cà pháo muối xổi giòn tan, cái ngột ngạt của ngày hè như tan biến sạch.
Cái ngọt ấy không phải ngọt sắc của đường hay mì chính. Đó là cái ngọt sâu, cái ngọt đượm tình đất, tình quê và bàn tay mẹ chắt chiu. Giờ đây, giữa phố thị hoa lệ, không khó tìm một tô canh riêu cua đồng trong nhà hàng sang trọng. Nhưng người ta thật khó tìm lại cái hương vị nguyên sơ của nắm rau tập tàng hái vội ngoài vườn, cái mùi khói bếp vương trên tóc má năm nào, và cái không gian sông nước mênh mang của miền Tây ngày ấy.
Giờ sống xa quê, tôi vẫn có thể mua cua đồng, mướp hương và các loại rau để nấu lại món canh ngày cũ. Nhưng mỗi lần ăn, tôi lại nhớ căn bếp của má, nhớ tiếng chày giã cua và những buổi chiều lội ruộng cùng đám bạn.
Có lẽ điều khiến tôi nhớ nhất không chỉ là vị ngọt của riêu cua hay mùi thơm của mướp, mà còn là những bữa cơm cả nhà quây quần bên nhau. Một tô canh dân dã, vậy mà đi xa bao năm vẫn nhớ.
Bình luận (0)