Những công trình kiến trúc Pháp trăm năm ở Huế tuyệt đẹp, hiếm nơi nào có

Lê Hoài Nhân
Lê Hoài Nhân
Dù quy mô không đồ sộ như tại Hà Nội, TP.HCM hay Đà Lạt, hệ thống các công trình kiến trúc Pháp ở Huế vẫn tạo nên diện mạo đặc trưng cho thành phố di sản suốt hơn một thế kỷ qua.

Phần lớn các công trình kiến trúc Pháp tập trung ở khu vực bờ nam sông Hương (phường Thuận Hóa), tọa lạc tại những vị trí đắc địa với lịch sử xây dựng lên đến hàng trăm năm.

Theo ghi nhận của Thanh Niên, hiện nay, đa số các công trình này đang được các cơ quan, tổ chức quản lý và khai thác, song cũng có một số công trình rơi vào tình trạng xuống cấp, bỏ hoang.

Riêng trên trục đường Lê Lợi chạy dọc bờ sông Hương, đoạn từ ga Huế đến Đập Đá, tập trung hàng loạt công trình có từ thời Pháp, trở thành những biểu tượng kiến trúc quen thuộc của thành phố Huế.

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 1.

Đường Lê Lợi dọc sông Hương tập trung hàng loạt công trình kiến trúc Pháp tiêu biểu

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Những công trình lâu đời vẫn giữ nhiều giá trị kiến trúc Pháp như ga Huế, Đài tưởng niệm chiến sĩ trận vong (Bia Quốc học), Trường THPT chuyên Quốc học, Trường THPT Hai Bà Trưng, khách sạn Saigon Morin, Không gian sách và văn hóa Huế tại số 23 - 25 Lê Lợi, nhà trưng bày Điềm Phùng Thị, ngôi biệt thự Pháp tại địa chỉ số 26 Lê Lợi…

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 2.

Không gian sách và văn hóa Huế tại số 23 - 25 Lê Lợi, nguyên là Tòa công chánh Trung Kỳ

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 3.

Trường THPT chuyên Quốc học Huế, ngôi trường THPT lâu đời và chất lượng cao thành lập năm 1896

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 4.

Ngôi trường mang đậm kiến trúc Pháp

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 5.

Cách đó không xa, Trường THPT Hai Bà Trưng (thành lập ngày 15.7.1917 với tên gọi ban đầu là Trường Đồng Khánh) vẫn bảo tồn nguyên vẹn nét kiến trúc cổ kính sau hơn 100 năm

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 6.

Khách sạn Saigon Morin ra đời năm 1901 do doanh nhân người Pháp Bogarde xây dựng

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 7.

Ga Huế do người Pháp xây dựng từ năm 1908 với tên gọi cũ là ga Trường Súng đến nay vẫn giữ được kiến trúc ban đầu

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 8.

Nằm đối diện Trường THPT chuyên Quốc học bên bờ nam sông Hương là Đài tưởng niệm chiến sĩ trận vong (Bia Quốc học) được xây dựng năm 1920 để tưởng niệm binh sĩ người Pháp và người Việt ở Trung Kỳ tử trận

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 9.

Khách sạn Azerai La Residence Huế (từng là Phủ Thủ hiến)

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 10.

Gần cầu Trường Tiền là nhà trưng bày Điềm Phùng Thị gồm 2 tầng, từng được sử dụng làm Trung tâm Festival

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 11.

Trụ sở Đại học Huế (từng là Viện Dân biểu Trung Kỳ)

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 12.

Căn biệt thự Pháp tại địa chỉ 26 Lê Lợi

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 13.

Kiến trúc Pháp nổi bật tạo điểm nhấn trên tuyến đường Lê Lợi

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 14.

Toàn cảnh một góc kiến trúc Pháp cổ kính xen kẽ giữa không gian đô thị di sản Huế

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Các công trình kiến trúc Pháp tiêu biểu ở Huế được phân chia theo 2 nhóm quản lý là công trình do cơ quan nhà nước quản lý và công trình thuộc sở hữu của các tổ chức, doanh nghiệp.

Cụ thể, công trình do cơ quan nhà nước quản lý là: trụ sở Đại học Huế (từng là Viện Dân biểu Trung Kỳ), Bia Quốc học, Trường THPT chuyên Quốc học, Trường THPT Hai Bà Trưng, Không gian sách và văn hóa Huế, nhà trưng bày Điềm Phùng Thị, dãy lớp học Trường tiểu học Lê Lợi, dãy lớp học A và B Trường đại học Khoa học (Đại học Huế), Trường cao đẳng Công nghiệp Huế, sân vận động Tự Do...

Công trình thuộc sở hữu của các tổ chức: ga Huế, khách sạn Saigon Morin, nhà hàng Festival Huế, khách sạn Azerai La Residence Huế (từng là Phủ Thủ hiến), khách sạn Le Domaine de Cocodo, nhà máy nước Vạn Niên...

Ngoài ra, hệ thống kiến trúc này còn ghi dấu ấn qua các công trình văn hóa, tôn giáo đặc sắc. Trên đồi Phước Quả, nhà thờ chính tòa Phủ Cam được xây dựng theo lối kiến trúc hiện đại do kiến trúc sư Ngô Viết Thụ thiết kế; nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế, Tòa Tổng giám mục Huế, tu viện Thánh Tâm, Đại chủng viện Huế, Dòng con Đức Mẹ Vô Nhiễm, đan viện Carmel Huế, nhà thờ Phanxicô và nhà nguyện Hội dòng Thánh Phaolô...

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 15.

Nhà thờ chính tòa Phủ Cam, công trình tôn giáo nổi tiếng do kiến trúc sư Ngô Viết Thụ thiết kế

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 16.

Nhà thờ Phủ Cam nhìn từ trên cao

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Theo các chuyên gia kiến trúc, các công trình mang phong cách kiến trúc Pháp tại Huế được xây dựng bài bản, tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc quy hoạch đô thị. Hệ thống này hội tụ 6 phong cách kiến trúc chính gồm: tiền thuộc địa, cổ điển, tân cổ điển, địa phương Pháp, Art Deco, Đông Dương cùng một số phong cách khác. Sự đa dạng về loại hình đã giúp các công trình lưu giữ lại nhiều giá trị văn hóa, nghệ thuật.

Như Thanh Niên đã đưa tin, khu đô thị trung tâm thành phố Huế ở bờ nam sông Hương được hình thành từ giai đoạn 1885 - 1954 và tiếp tục được mở rộng về sau. Tuy nhiên, trước tốc độ đô thị hóa cùng sự gia tăng mật độ dân số và phương tiện giao thông, khu vực này đã bộc lộ nhiều bất cập, quá tải.

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 17.

Những dãy nhà từng là trụ sở công nằm trên đất vàng trục đường Lê Lợi được bán đấu giá làm khách sạn

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Trước thực trạng trên, UBND thành phố Huế cho biết đã hoàn thiện thiết kế đô thị trục Tố Hữu nối dài, đồng thời xây dựng phương án tái thiết khu đô thị trung tâm hiện hữu theo hướng văn minh, hiện đại. Chính quyền thành phố cũng đang xúc tiến triển khai các nội dung liên quan nhằm tái thiết đồng bộ khu vực đô thị hình thành từ thời Pháp thuộc để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa lòng đô thị di sản Huế- Ảnh 18.

Ngôi biệt thự Pháp tại địa chỉ số 26 Lê Lợi đã xuống cấp, chuẩn bị nhường đất cho dự án du lịch

ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN

Trước đó, tháng 4.2026, UBND thành phố Huế đã thông tin về số phận của ngôi biệt thự Pháp tại địa chỉ số 26 Lê Lợi (phường Thuận Hóa). Sau khi khảo sát và đánh giá phương án di dời không khả thi do công trình xuống cấp, thành phố Huế quyết định tháo dỡ ngôi biệt thự Pháp này để thực hiện dự án du lịch. Quyết định này được đưa ra sau một thời gian dài cân nhắc các phương án bảo tồn.

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.