Những mẹo giúp ‘dễ thở’ hơn trong thời ‘bão giá’, bạn đã biết chưa?

Những mẹo nhỏ nhưng hiệu quả này từ chuyên gia sẽ giúp bạn "dễ thở" hơn trong thời "bão giá".

Cách người trẻ đang chi tiêu trong thời "bão giá"

Nguyễn Thùy Nhi (26 tuổi, ngụ P.Tân Thuận, TP.HCM) cho biết khi giá cả tăng, đời sống của Nhi bị ảnh hưởng rõ rệt vì hầu hết các chi phí sinh hoạt như ăn uống, đi lại, nhà ở và dịch vụ đều tăng theo, trong khi thu nhập không phải lúc nào cũng tăng tương ứng. Điều này khiến bạn phải cân nhắc kỹ hơn trong từng khoản chi, thậm chí cắt giảm những nhu cầu không thiết yếu để đảm bảo cuộc sống.

"Từ khi giá xăng tăng kéo theo giá cả sinh hoạt leo thang, việc chi tiêu cần được điều chỉnh một cách hợp lý và có kế hoạch hơn. Trước hết, mình xác định rõ các khoản chi cần thiết như ăn uống, đi lại, điện nước và hạn chế những khoản chi không thật sự cần thiết như mua sắm theo cảm hứng hay ăn ngoài quá nhiều", Nhi nói.

ẢNH: MAI CAT

Bên cạnh đó, Nhi cho hay việc ghi chép lại chi tiêu hằng ngày giúp Nhi nhận ra những khoản tiền "thất thoát" không đáng có để kịp thời điều chỉnh. Ngoài ra, có thể tiết kiệm bằng cách nấu ăn tại nhà, gộp các công việc để giảm chi phí xăng xe và tận dụng các chương trình khuyến mãi hợp lý. Quan trọng hơn, mỗi người nên hình thành thói quen dành ra một phần thu nhập để tiết kiệm nhằm tạo quỹ dự phòng, giúp ổn định tài chính trong bối cảnh giá cả biến động.

"Đối với nhóm có thu nhập trung bình, nên chi tiêu tập trung vào các nhu cầu cơ bản như tiền ăn, tiền nhà, điện nước và xăng xe, đồng thời hạn chế tối đa các khoản chi cho giải trí hay mua sắm không cần thiết. Nên lập kế hoạch chi tiêu chặt chẽ hơn và dự phòng để tránh rơi vào tình trạng thiếu hụt tài chính khi giá cả tiếp tục biến động", Nhi chia sẻ.

ẢNH: MAI CAT

Theo anh Vũ Thanh Hải (24 tuổi, ngụ xã Xuân Thành, tỉnh Đồng Nai), có 2 khoản chi phí khó cắt giảm được là chi phí đi lại và ăn uống. "Do đó tôi sẽ giảm chi tiêu này bằng cách không ăn uống ngoài. Mua các loại thực phẩm giảm giá ở các chuỗi siêu thị và tự nấu ăn tại nhà. Chỉ sử dụng phương tiện xe xăng cá nhân khi thực sự cần thiết. Ưu tiên dùng các phương tiện công cộng. Làm việc online để giảm số ngày lên công ty", anh Hải nói.

"Với mức lương hiện tại của một công chức thì chỉ đủ chi tiêu đời sống, không có dư nên ngoài công việc hằng ngày tôi có nhận thêm một vài việc nhỏ ngắn hạn để tăng thêm thu nhập. Tôi sẽ ăn uống tối giản, không cầu kỳ, tiệc tùng hay đi chơi hạn chế hơn trước, cắt bớt giao lưu bạn bè", anh Nguyễn Thế Nghĩa (32 tuổi, ngụ xã Xuân Thành, tỉnh Đồng Nai) chia sẻ cách chi tiêu của mình.

Những "bẫy chi tiêu" tưởng tiết kiệm nhưng thực ra tốn kém hơn

Chuyên gia tài chính Lâm Minh Chánh, người sáng lập AI tài chính WikiMoney (ngụ P.Sài Gòn, TP.HCM) cho rằng để chi tiêu linh hoạt mà vẫn an toàn trong cơn "bão giá", nguyên tắc cốt lõi là "trả cho bản thân mình trước tiên". Thay vì tiêu xài rồi mới tiết kiệm phần còn lại, hãy trích ngay ít nhất 20% thu nhập vào quỹ tích lũy ngay khi nhận lương. 80% còn lại phân bổ 50% cho những nhu cầu thiết yếu và 30% cho những nhu cầu mong muốn.

"Tiết kiệm trước khi tiêu là nền tảng để xây dựng sự an toàn tài chính và hướng tới độc lập tài chính lâu dài", ông Chánh nói.

ẢNH: NVCC

Theo ông Lâm Minh Chánh, có những "bẫy chi tiêu" phổ biến khiến người ta tưởng tiết kiệm nhưng thực ra tốn kém hơn. Bẫy phổ biến nhất là săn hàng giảm giá cho những thứ không thực sự cần hoặc mua số lượng lớn vì rẻ nhưng không dùng hết gây lãng phí. Mua trả góp cũng là bẫy nguy hiểm, hầu hết các dịch vụ trả góp đều có lãi suất thực rất cao hoặc có giá sản phẩm cao. Người tiêu dùng thường bị đánh vào cảm giác "tiết kiệm được tiền" trong khi thực tế đang chi nhiều hơn.

Ông Chánh cũng chỉ ra ba thói quen cốt lõi tiết kiệm đơn giản nhưng hiệu quả mà ai cũng có thể áp dụng ngay. Đó là, nấu ăn tại nhà: đảm bảo đủ chất, giảm đáng kể chi phí so với ăn ngoài; tối ưu di chuyển: đi metro, xe buýt hoặc đi chung xe với đồng nghiệp chia tiền xăng thay vì tự lái mỗi ngày; áp dụng nguyên tắc 48 giờ: trước khi mua bất kỳ thứ gì không thiết yếu, hãy đợi 48 tiếng đồng hồ, nếu vẫn còn muốn mua, đó mới là nhu cầu thực sự.

Song song đó, ông Chánh cho rằng hãy số hóa chi tiêu bằng ứng dụng hoặc file Excel để nhìn rõ dòng tiền.

Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng độc lập (sinh sống ở Hà Nội), cho biết thực tế tình trạng "đầu tháng rủng rỉnh, cuối tháng rỗng túi" khá phổ biến trong giới trẻ, nhất là sinh viên. Khi thiếu hụt, họ thường tìm đến các giải pháp ngắn hạn như vay mượn, cầm đồ, hoặc sử dụng thẻ tín dụng. Tuy nhiên, theo ông Hiếu, thẻ tín dụng chính là con dao hai lưỡi. Nếu sử dụng hợp lý, đây là công cụ tài chính tiện lợi; nhưng nếu lạm dụng, người dùng rất dễ rơi vào vòng xoáy nợ chồng nợ.

ẢNH: MAI CAT

"Nhiều khoản chi tưởng nhỏ nhưng tích lũy lại thành gánh nặng lớn. Những buổi tụ tập, ăn uống, đám cưới hay các chi phí phát sinh bất ngờ đều có thể khiến ngân sách bị "thâm hụt" nếu không được tính toán trước. Có những khoản chi không thể tránh, nhưng nếu không có dự phòng, chỉ một biến cố như ốm đau, tai nạn cũng có thể đẩy một người vào khủng hoảng tài chính, nhất là thời điểm giá cả leo thang", ông Hiếu cảnh báo.

Tiến sĩ Hiếu cho rằng điều quan trọng nhất là thay đổi nhận thức: tài chính cá nhân không phải là câu chuyện ngắn hạn mà cần được quản lý có kế hoạch. Một phương pháp đơn giản mà ông gợi ý là chia thu nhập theo từng "phong bì" chi tiêu theo tuần, qua đó tạo thói quen kiểm soát chi tiêu trong giới hạn cho phép.

"Có bốn phong bì, mỗi phong bì chúng ta bỏ vào một số tiền. Chẳng hạn 1 tháng bạn được 8 triệu thì bỏ vào mỗi phong bì 2 triệu. Và cứ mỗi tuần thì chúng ta cố gắng tiêu tiền trong một phong bì. Không lấy phong bì thứ hai cho tuần đầu, không lấy phong bì thứ ba cho tuần thứ hai và không lấy phong bì thứ tư cho tuần thứ ba, số tiền dư trong mỗi phong bì là khoản tiết kiệm", ông Hiếu nói.

Ngoài ra, ông Hiếu cũng nhấn mạnh dù thu nhập cao hay thấp, mỗi người đều cần có một khoản tích lũy để đối phó với các tình huống bất ngờ. "Nguồn thu thường ổn định nhưng chi tiêu mới là yếu tố biến động. Kiểm soát được chi tiêu và có khoản dự phòng sẽ giúp chúng ta tránh được những cú sốc tài chính", ông Hiếu nói.