Ở trung tâm cấp cứu đột quỵ: Nước mắt người mẹ trong cơn hôn mê

Hoài Nhiên- dangthihoainhien@gmail.com

09/11/2026 06:12 GMT+7

Ở Bệnh viện Nhân dân 115 (TP.HCM), mỗi ca cấp cứu đột quỵ là một cuộc giằng co với tử thần. Đây là trung tâm đột quỵ chuyên sâu, với sự phối hợp của Khoa Bệnh lý mạch máu não, Khoa Cấp cứu, Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Đơn vị Can thiệp mạch máu - thần kinh - tim mạch, Khoa Hồi sức tích cực - chống độc, Khoa Ngoại thần kinh cùng các chuyên khoa liên quan.

Trong những ngày theo chân các ê kíp y bác sĩ (BS) qua những ca trực ngày đêm, chúng tôi chứng kiến những cuộc giành giật nghẹt thở, những giọt nước mắt vỡ òa khi người thân vượt qua cơn nguy kịch và cả nỗi đau, sự bất lực đến nghẹn lòng khi sự sống trở nên quá đỗi mong manh. Giữa lằn ranh sinh tử ấy, có những ước mong tưởng chừng giản dị nhưng lại trở nên lớn lao hơn bao giờ hết.

Lời hẹn chưa có lời đáp

Tại phòng Cấp cứu, Khoa Bệnh lý mạch máu não, Bệnh viện Nhân dân 115 (TP.HCM), người con trai 20 tuổi thất thần, nắm lấy bàn tay của người mẹ đang hôn mê, tha thiết gọi: "Mẹ ơi, mẹ ráng lên nha mẹ, khỏe rồi con dẫn mẹ về quê chơi. Mẹ chịu không?".

Trước mặt anh, bà Nguyễn Bích Ph. (61 tuổi, quê Cà Mau) vừa được chuyển từ Khoa Cấp cứu sang. Cơn đột quỵ xuất huyết não khiến bà liệt nửa người bên phải, tính mạng bị đe dọa nghiêm trọng bởi khối máu tụ lớn trong não.

Không nghe mẹ đáp lời, người con trai lấy điện thoại gọi video cho em gái. Qua màn hình nhỏ, thấy mẹ nằm bất động trên giường bệnh, cô con gái ở xa nghẹn ngào không nói nên lời. Khi tiếng gọi "Mẹ ơi..." nức nở bật ra trong tiếng nấc, một giọt nước mắt bất ngờ ứa ra, chậm rãi lăn xuống từ khóe mắt bà Ph. Người mẹ ấy vẫn nằm yên, không thể đáp lại lời gọi của con. Chẳng ai biết trong khoảng lặng mê man kia, bà có thực sự nghe và hiểu lời các con hay không?

Chứng kiến cảnh ấy, anh Phạm Hoàng H. (25 tuổi, cháu ruột bà Ph.) lặng lẽ gạt nước mắt. Anh H. thường gọi bà một cách thân thương là dì Năm. Sau ly hôn, bà Ph. rời Cà Mau lên TP.HCM sống cùng con trai trong căn trọ nhỏ ở xã Bà Điểm. Bà làm tạp vụ tại bến xe, thu nhập khoảng 6 - 7 triệu đồng/tháng, vừa trang trải cuộc sống, vừa phụ giúp 2 con.

Mới chiều hôm trước, bà Ph. vẫn còn đi làm. Đến khoảng 4 giờ sáng hôm sau, bà thức dậy tắm như thường lệ rồi bất ngờ ngã trong phòng tắm. Bốn tiếng sau, người con trai phát hiện mẹ nằm bất động, vội đưa đi cấp cứu. Hơn 9 giờ, bà được chuyển lên Bệnh viện Nhân dân 115. Đang giao hàng, nhận tin dì ngất xỉu, anh H. bỏ dở công việc, chạy xe hơn chục cây số đến bệnh viện.

Theo BS Nguyễn Thị Kim Anh (Khoa Bệnh lý mạch máu não), bà Ph. bị xuất huyết não do tăng huyết áp, khối máu tụ ở bán cầu trái khoảng 100 ml, kèm phù não, đẩy lệch đường giữa. Khi bệnh viện tiếp nhận, bà đã hôn mê, liệt nửa người bên phải và suy hô hấp. Trước nguy cơ tử vong cao, các BS khẩn trương hội chẩn, chỉ định phẫu thuật mở sọ giải áp, lấy khối máu tụ.

Gia đình đồng ý và cuộc phẫu thuật cấp cứu được tiến hành ngay trong đêm. Theo BS, mục tiêu trước mắt là cứu sống bà Ph., còn khả năng hồi phục phải chờ diễn tiến điều trị. Anh H. không giấu được nỗi sợ: "Giờ chúng tôi lo lắm, lo dì Năm không qua khỏi, lo dì phải sống thực vật". Giờ đây, chuyến về quê mà người con trai vừa hứa với mẹ trở thành niềm mong mỏi lớn lao của cả gia đình.

"Đừng bỏ tui nghen mình"

Cũng tại Bệnh viện Nhân dân 115, bà Huỳnh Thị Ngọc Th. (44 tuổi) nắm chặt tay chồng trước giờ can thiệp. Ông Nguyễn Văn Nh. (47 tuổi, ở Đồng Tháp) được chuyển đến Khoa Cấp cứu trong tình trạng nguy kịch do đột quỵ nhồi máu não.

Khoảng 23 giờ đêm trước, ông Nh. bất ngờ tê tay, không cầm nổi chén cơm. Chưa nhận ra dấu hiệu đột quỵ, bà Th. lấy dầu xoa bóp tay chân cho chồng. Ông nằm ngủ được khoảng một tiếng thì tình trạng trở nặng. Khoảng 1 giờ sáng, gia đình vội đưa ông đi cấp cứu. Qua 2 bệnh viện địa phương, đến hơn 7 giờ sáng, ông được chuyển đến Bệnh viện Nhân dân 115.

Sau khi BS giải thích phương án can thiệp nội mạch lấy huyết khối để tái thông mạch máu não bị tắc, hạn chế tổn thương não và nguy cơ tàn phế, gia đình đồng ý thực hiện. Trước lúc chồng được đưa vào phòng can thiệp, bà Th. liên tục xoa gương mặt ông. Giữa tiếng máy móc kêu dồn dập, bà cúi xuống, đặt nụ hôn thật khẽ lên trán chồng, nghẹn ngào: "Mình cố gắng lên nghen, đừng bỏ tui nghen mình".

Ở quê, vợ chồng bà Th. làm vườn, còn nuôi con trong độ tuổi ăn học và phụng dưỡng mẹ già. Chỉ sau một đêm, bà phải đối diện với nỗi sợ chưa từng nghĩ đến: Người chồng bao năm "đầu gối tay ấp" có thể không qua khỏi.

May mắn, sau cuộc can thiệp lấy huyết khối, khả năng vận động tay chân bên phải của ông Nh. dần cải thiện. Đặc biệt, ông bắt đầu nói được trở lại, dù còn chưa rõ. Bà Th. không giấu được niềm vui dù chặng đường điều trị phía trước còn dài.

Trong những ngày ở bệnh viện, chúng tôi còn chứng kiến tình thân sâu nặng qua những việc rất đỗi bình dị. Anh Nguyễn Tuấn Ph. (37 tuổi) tạm gác công việc ở quê để chăm anh trai bị đột quỵ. Bệnh nhân là ông Nguyễn Hữu Q. (48 tuổi, ở Đồng Nai), không vợ con, sống một mình sát nhà các em. Đêm trước ngày đột quỵ, thấy anh trai choáng váng, anh Ph. đưa đến bệnh viện địa phương. Dù được cho về theo dõi, người em vẫn không yên tâm, quyết định sang ngủ cùng anh. Khoảng 3 giờ sáng hôm sau, ông Q. tê yếu nửa người bên trái, anh Ph. tức tốc đưa đến Bệnh viện Nhân dân 115.

Từ ngày anh trai nhập viện, anh Ph. tạm nghỉ công việc cạo mủ cao su, ngày túc trực bên giường bệnh, đêm trải chiếc chiếu ngủ tạm. Công việc gián đoạn, chi phí điều trị còn phía trước nhưng người em chỉ xua tay: "Anh em trong nhà cả. Chi phí thế nào không quan trọng, miễn sao anh khỏe lại là mừng rồi".

Ở Bệnh viện Nhân dân 115, những cuộc cấp cứu cứ nối tiếp nhau, mang theo bao nỗi lo và hy vọng của những gia đình chẳng may có người thân đột quỵ. Thế nhưng, không phải người bệnh nào cũng được đưa đến bệnh viện kịp thời. Để rồi, những câu hỏi cứ day dứt mãi: Giá như nhận ra đột quỵ sớm hơn, giá như đừng chậm trễ… (còn tiếp)

Vì sao bệnh nhân đột quỵ phải chuyển viện nhiều lần ?

TS-BS Phạm Nguyên Bình, Phó trưởng khoa Bệnh lý mạch máu não, Bệnh viện Nhân dân 115, dẫn kết quả khảo sát nhanh tại 87 cơ sở y tế ở TP.HCM cho thấy 17 cơ sở có thể điều trị nhồi máu não bằng cả thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch và lấy huyết khối; 19 cơ sở chỉ thực hiện được tiêu sợi huyết. Gần 60% cơ sở còn lại chủ yếu tiếp nhận, xử trí ban đầu, chưa có đơn vị đột quỵ chuyên biệt.

Đáng chú ý, chưa đến 40% cơ sở được khảo sát bảo đảm điều trị tái thông mạch máu não cấp liên tục 24/7. Theo BS Bình, sự thiếu đồng đều về năng lực và ê kíp trực có thể khiến người bệnh phải chuyển viện nhiều lần, mất thêm thời gian điều trị. Ông đề xuất phân tầng các cơ sở theo năng lực thực tế và tăng cường điều phối chuyển viện để hạn chế bỏ lỡ cơ hội tái thông.