Quan hệ Mỹ - Ukraine trước cơ hội mới

Cuộc gặp giữa hai lãnh đạo Mỹ - Ukraine tại Nhà Trắng diễn ra vào thời điểm quan hệ vốn nhiều sóng gió giữa Tổng thống Trump và người đồng cấp Zelensky đã có những chuyển biến tích cực trong những tuần gần đây.

Ảnh: Reuters

Quan hệ Mỹ - Ukraine ấm lên

Kể từ khi quay lại Nhà Trắng vào tháng 1 năm ngoái, ông Trump gần như chấm dứt hoạt động trực tiếp chuyển giao vũ khí Mỹ cho Ukraine, thay vào đó cho phép các đồng minh châu Âu mua vũ khí Mỹ để đưa cho Kyiv. Dù vậy, Washington tiếp tục là đồng minh chủ chốt của Kyiv, thông qua việc cung cấp thông tin tình báo và để lực lượng tiền tuyến Ukraine truy cập vào mạng lưới internet vệ tinh Starlink.

Thế nhưng, trong một dấu hiệu cho thấy quan hệ song phương ấm lên gần đây, tại cuộc gặp bên lề với ông Zelensky ở Thổ Nhĩ Kỳ hồi đầu tháng, chủ nhân Nhà Trắng cam kết hỗ trợ Ukraine sản xuất các hệ thống phòng không Patriot. Tổng thống Trump nói rằng Kyiv sẽ có thể triển khai hoạt động sản xuất Patriot một cách nhanh chóng, vốn là điều Ukraine đang theo đuổi trong thời gian dài nhằm tăng cường năng lực đánh chặn tên lửa Nga.

Theo tờ The Wall Street Journal dẫn lời một số nguồn thạo tin, quan hệ song phương có sự chuyển biến là do ông Trump đang dần thiện cảm hơn với ông Zelensky. Tổng thống Mỹ tỏ ra ấn tượng trước những bước tiến trên các mặt trận của quân đội Ukraine. Ông cũng đánh giá cao ngành công nghiệp máy bay không người lái (UAV) của Ukraine, đặc biệt là năng lực ứng phó các dòng UAV mà Mỹ đang đối mặt tại Trung Đông.

Cơ hội để ông Zelensky xoay chuyển

Cuộc gặp mới nhất tại Nhà Trắng được xem là một thử thách mới cho quan hệ Mỹ - Ukraine. Liệu ông Zelensky có thể biến thiện cảm của ông Trump thành cơ hội để tăng cường quan hệ Mỹ - Ukraine và thúc đẩy viện trợ quân sự vẫn còn là câu hỏi để ngỏ. Báo The Wall Street Journal dẫn lời giới quan sát cho rằng vẫn còn quá sớm để khẳng định thiện cảm của ông Trump dành cho ông Zelensky sẽ kéo dài, một phần do ông Trump có thể nhanh chóng thay đổi quan điểm.

Trước cuộc gặp, Reuters đưa tin Lầu Năm Góc vừa thông báo cho các nghị sĩ Mỹ rằng việc giải ngân 400 triệu USD tiền viện trợ quân sự cho Ukraine đã được quốc hội thông qua sẽ không hoàn tất cho đến năm tài khóa 2029. Hồi tháng 5, Bộ Quốc phòng gửi thư cho các nghị sĩ để trình bày kế hoạch chi tiêu đối với khoản ngân sách trên. Hai tháng sau khi bức thư được gửi đi, khoản tiền trên vẫn chưa được giải ngân.

Theo Reuters, luật Mỹ quy định tổng thống có nghĩa vụ phải giải ngân các khoản ngân sách đã được Quốc hội phê chuẩn và không được quyền đơn phương đình chỉ để theo đuổi các nghị trình riêng. Quốc hội đã liên tục than phiền về tốc độ giải ngân chậm chạp của Lầu Năm Góc liên quan đến khoản viện trợ quân sự cho Ukraine.