Rút cuộc, Uzbekistan cũng phải có mặt ở World Cup!

SỐ PHẬN LONG ĐONG

Uzbekistan là nước "không giáp biển kép" (các nước bao quanh nước này cũng không giáp biển). Trên thế giới, chỉ có đúng 2 quốc gia như vậy. Ngoài Uzbekistan là Liechtenstein, nằm giữa Áo và Thụy Sĩ.

ẢNH: AP

Uzbekistan là đất nước "không giáp biển kép" đầu tiên xuất hiện ở đấu trường World Cup. Đáng nói hơn, có vẻ như đặc điểm "không giáp biển kép" của Uzbekistan đã vận cả vào số phận rất trầy trật của đội tuyển bóng đá nước này, trong suốt lịch sử tham gia vòng loại World Cup.

Người dân ở một đất nước "không giáp biển kép" phải vượt qua ít nhất 2 đường biên giới giữa các quốc gia, nếu muốn được thấy biển lớn. Và, như người ta thường nói, đấu trường World Cup chính là "biển lớn".

Hai mươi năm trước, Uzbekistan đã tiến thật sát đến cơ hội lấy vé dự vòng chung kết World Cup. Rút cuộc trọng tài đã bóp chết giấc mơ của họ, một cách oan uổng.

Ở trận lượt đi của vòng play-off châu Á, Uzbekistan dẫn trước Bahrain 1-0 trên sân nhà. Ai cũng ngỡ rằng tỷ số đã là 2-0 khi Uzbekistan đưa bóng vào lưới từ chấm phạt đền. Nhưng trọng tài Nhật Toshimitsu Yoshida cho rằng cầu thủ Uzbekistan đã bước vào khu 16m50 trước khi đồng đội sút phạt đền, nên không công nhận bàn thắng. Đáng lẽ phải sút lại, nhưng trọng tài phạm sai lầm ngớ ngẩn: cho Bahrain phát bóng lên. FIFA hủy bỏ kết quả trận đấu vì lỗi kỹ thuật của trọng tài. Bahrain tận dụng thành công vận may, hòa 1-1 trong trận tái đấu và đi tiếp sau khi hòa 0-0 tại sân nhà ở lượt về (thời ấy còn đang áp dụng luật bàn thắng trên sân đối phương). Đối thủ cuối cùng của Bahrain là Trinidad & Tobago, và đại diện CONCACAF thắng chung cuộc 2-1.

Ở vòng loại World Cup 2014, Iran và Hàn Quốc đoạt vé. Uzbekistan đứng thứ 3, chỉ thua Hàn Quốc với cách biệt mong manh nhất có thể (đồng điểm, hiệu số bàn thắng bại là +5, Hàn Quốc là +6). Khi ấy, Uzbekistan thua Iran 0-1 với bàn duy nhất được ghi ở phút bù giờ cuối cùng. Họ thua Hàn Quốc 0-1 vì đá phản lưới nhà. Lại đá play-off với Bahrain, Uzbekistan thua 8-9 ở loạt sút luân lưu 11m!

GIỜ MỚI CÓ MẶT, LÀ ĐÃ QUÁ MUỘN

Uzbekistan chỉ chính thức trở thành thành viên FIFA vào năm 1994 - quá muộn để họ có thể tranh vé dự vòng chung kết World Cup năm ấy. Đấy cũng là thời điểm Uzbekistan xuất hiện lần đầu tiên ở một giải đấu đáng chú ý. Kết quả: Uzbekistan vô địch bóng đá tại Asian Games 1994. Uzbekistan thắng cả hai đại diện châu Á tại World Cup 1994 là Ả Rập Xê Út và Hàn Quốc. Tạp chí bóng đá nổi tiếng World Soccer khi ấy đã viết bài lớn về Uzbekistan - một đội tuyển quá mạnh ngay từ ngày đầu xuất hiện, với các hảo thủ mắt xanh tóc vàng, chơi bóng khéo léo.

Tất cả cho thấy: Mãi đến bây giờ Uzbekistan mới được tham dự World Cup là đã quá muộn. Trên thực tế, cách chơi và thực lực của Uzbekistan cho thấy họ không cần FIFA phải mở rộng đấu trường World Cup lên 48 đội để đoạt vé ở vòng loại châu Á.

Nói đến Uzbekistan trước thềm World Cup 2026 là phải nói đến 2 tượng đài hậu vệ, đã hoặc đang vang danh trong làng bóng đỉnh cao. Ở vị trí HLV trưởng, đấy là Fabio Cannavaro - hậu vệ thủ quân của đội tuyển Ý vô địch World Cup 2006. Còn trong lực lượng cầu thủ, đấy là Abdukodir Khusanov, hậu vệ có giá chuyển nhượng tăng… 400 lần, khi anh chuyển từ Lens sang Manchester City vào đầu năm 2025. Một năm sau khi ký hợp đồng với Khusanov, HLV nổi tiếng Pep Guardiola vẫn nói rằng đấy là một trong những bản hợp đồng thành công nhất của ông.

Dẫn dắt Uzbekistan vượt qua vòng loại là HLV Timur Kapadze, cựu cầu thủ từng khoác áo đội tuyển quốc gia 119 lần. LĐBĐ Uzbekistan cho rằng kết quả tốt chỉ đến với một đội bóng có nền tảng phòng ngự vững chắc. Họ tin Cannavaro là người thích hợp với ý muốn có hàng phòng thủ vững chắc của Uzbekistan, và mời HLV này. Từ Kapadze đến Cannavaro, Uzbekistan đều chuyên đá theo sơ đồ có 3 trung vệ. Họ sẽ tấn công bằng sở trường tạt bóng từ các cầu thủ đá cánh trong sơ đồ 3-4-2-1, rồi chuyển sang phòng thủ với sơ đồ 5-4-1 khi không có bóng.

Ưu điểm của Uzbekistan là các cầu thủ rất hiểu về nhau, từ lối chơi đến con người, do cùng xuất thân trong một môi trường bóng đá. Nhưng đấy cũng là nhược điểm của họ. HLV Cannavaro thừa nhận: Môi trường bóng đá Trung Á hoặc Ả Rập có tốc độ chậm, nhìn chung là hơi lạc hậu so với bóng đá đỉnh cao ở châu Âu.