Sao cứ đến hè là lừa đảo nở rộ?

Cẩn thận trước "học kỳ quân đội" giả

Dựa trên số vụ lừa đảo trực tuyến được báo cáo trong các tháng 6, 7 và 8, mùa hè là giai đoạn các cơ quan chức năng liên tục phát đi cảnh báo về hàng loạt thủ đoạn lừa đảo mới. Nguyên nhân là do mùa hè kéo theo sự gia tăng của nhiều hoạt động như đăng ký các khóa học kỹ năng, trại hè, du lịch, mua sắm trực tuyến, tuyển dụng việc làm thời vụ… Đây đều là những "mảnh đất màu mỡ" để các đối tượng xấu lợi dụng, tạo ra những kịch bản lừa đảo đánh trúng tâm lý người dân.

Khi nhu cầu cho con tham gia các chương trình trải nghiệm hè ngày càng tăng, nhiều đối tượng xấu đã lợi dụng uy tín của các mô hình "Học kỳ quân đội", "Học kỳ công an" để giăng bẫy lừa đảo trên không gian mạng. Chỉ trong thời gian ngắn, hàng loạt cơ quan công an, quân đội và chính quyền địa phương đã phát đi cảnh báo về thủ đoạn này khi nhiều fanpage, tài khoản mạng xã hội giả mạo xuất hiện, nhắm vào các bậc phụ huynh.

ẢNH: KHANG KA TẠO BẰNG AI

Mới đây, Ban Chỉ huy Quân sự xã Di Linh (tỉnh Lâm Đồng) đã phát văn bản cảnh báo về việc một số đối tượng lợi dụng danh nghĩa chương trình "Học kỳ quân đội" để đăng tải thông tin tuyển sinh trên Facebook, Zalo và các nền tảng mạng xã hội nhằm chiếm đoạt tài sản. Đơn vị này khẳng định không có chức năng tổ chức, tiếp nhận đăng ký hay thu tiền chương trình thông qua mạng xã hội, đồng thời khuyến cáo người dân tuyệt đối không chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân khi chưa xác minh thông tin từ cơ quan có thẩm quyền.

Nhiều địa phương như Hải Phòng, Tuyên Quang, Khánh Hòa, Bắc Ninh... cũng liên tiếp phát đi cảnh báo về cùng một thủ đoạn. Theo cơ quan công an, các đối tượng thường lập fanpage với những tên gọi như "Trại hè quân đội", "Học kỳ quân đội", "Học kỳ công an", "Học làm chiến sĩ công an"... rồi sử dụng hình ảnh doanh trại, quân phục, hoạt động huấn luyện thật để tạo lòng tin.

Thủ đoạn lừa đảo của các đối tượng này là tạo lập fanpage giả mạo, đăng quảng cáo để tìm kiếm con mồi. Sau khi phụ huynh để lại thông tin, các đối tượng nhanh chóng liên hệ qua Messenger, Zalo hoặc Telegram, mời tham gia các nhóm tư vấn và gửi lịch trình, nội dung khóa học được thiết kế rất chuyên nghiệp. Tiếp đó, chúng yêu cầu chuyển khoản với lý do "giữ chỗ", "đóng học phí", "mua quân phục", "phí bảo hiểm" hoặc "phí hồ sơ". Nhiều trường hợp còn bị yêu cầu tiếp tục đóng thêm các khoản phí phát sinh trước khi các đối tượng cắt đứt liên lạc.

Thực tế, các chiêu lừa đảo này cứ đến hẹn lại lên nhưng vẫn có người sập bẫy bởi đánh trúng tâm lý của phụ huynh trong dịp nghỉ hè khi mong muốn con được rèn luyện kỹ năng, tính kỷ luật và trải nghiệm môi trường quân đội, công an. Việc sử dụng hình ảnh thật, logo của các đơn vị, cùng các fanpage được đầu tư bài bản, thậm chí chạy quảng cáo trên mạng xã hội, khiến nhiều người lầm tưởng đây là các kênh tuyển sinh chính thức.

Một trong những chiêu trò phổ biến là đối tượng tự xưng có mối quan hệ với cơ quan quản lý giáo dục, giảng viên đại học, hoặc người có khả năng tác động đến quá trình xét tuyển. Sau đó, các đối tượng đưa ra lời hứa hẹn có thể "chạy điểm", "chạy suất", can thiệp kết quả thi hoặc bảo đảm trúng tuyển vào các trường thuộc khối ngành công an, quân đội, y dược… với chi phí từ hàng chục đến hàng trăm triệu đồng. Sau khi nhận tiền, các đối tượng thường cắt đứt liên lạc hoặc viện nhiều lý do để chiếm đoạt tài sản của bị hại.

Mạo danh lừa đảo vẫn chưa dứt

Một trong những thủ đoạn xuất hiện dày đặc thời gian gần đây là giả danh cơ quan nhà nước để yêu cầu người dân cập nhật thông tin cá nhân. Các đối tượng tự xưng là công an, cán bộ thuế, bảo hiểm xã hội, điện lực hoặc nhân viên ngân hàng, gọi điện thông báo tài khoản định danh điện tử chưa được xác thực, hồ sơ thuế có sai sót hoặc tài khoản ngân hàng sắp bị khóa. Sau đó, chúng hướng dẫn nạn nhân cài đặt ứng dụng hoặc truy cập các đường link giả mạo nhằm chiếm quyền điều khiển điện thoại, đánh cắp thông tin ngân hàng và rút sạch tiền trong tài khoản.

ẢNH: KHANG KA

Tiếp xúc với PV Thanh Niên, anh Đoàn Phú Nguyên (ngụ P.Phú Thuận, TP.HCM) cho biết liên tục nhận được tin nhắn phạt nguội và yêu cầu bấm vào đường link để thanh toán. "Điều đáng nói là tôi thường xuyên sử dụng phương tiện xe buýt để đi làm, không đi xe cá nhân nhưng lại bị thông báo phạt nguội, đầu số nhắn tin đến lại là thuê bao cá nhân, và đường link thì có nhiều dấu hiệu giả mạo. Do đó, tôi đã cảnh giác và không làm theo yêu cầu này. Nếu không, chắc tôi cũng trở thành nạn nhân của các đối tượng lừa đảo", anh Nguyên chia sẻ.

Tình trạng nhắn tin giả mạo với nội dung thông báo phạt nguội cũng xuất hiện khắp nơi. Mới đây, Công an tỉnh Lâm Đồng phát đi cảnh báo về tình trạng các đối tượng giả danh lực lượng công an gọi điện, nhắn tin thông báo phạt nguội để lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Thủ đoạn này đã khiến nhiều người dân tại Lâm Đồng và nhiều địa phương khác mất số tiền lớn chỉ trong thời gian ngắn.

Kịch bản thường thấy là đối tượng mạo danh cán bộ CSGT hoặc nhân viên cơ quan chức năng gọi điện thông báo phương tiện của nạn nhân vi phạm giao thông và bị ghi hình qua hệ thống camera giám sát. Để tạo lòng tin, các đối tượng cung cấp một số thông tin cá nhân cơ bản của người nghe hoặc đưa ra tình huống mang tính khẩn cấp, khiến nạn nhân hoang mang. Sau đó, chúng yêu cầu kết bạn qua Zalo, cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc truy cập vào đường link giả mạo với danh nghĩa xác minh hồ sơ, tra cứu vi phạm, nộp phạt trực tuyến.

Đây là thủ đoạn nhằm cài mã độc hoặc chiếm quyền kiểm soát thiết bị di động. Khi đã truy cập được vào thiết bị, các đối tượng tiếp tục thu thập thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã OTP để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.

Mới đây, Công an TP.Hà Nội phát cảnh báo về tình trạng xuất hiện ngày càng nhiều hình thức lừa đảo trên không gian mạng thông qua các quảng cáo giả mạo ngân hàng, công ty tài chính và tổ chức uy tín. Các đối tượng thường đưa ra những lời mời gọi hấp dẫn như "gói tiết kiệm VIP", "suất gửi nội bộ" hay "chương trình ưu đãi đặc biệt" với mức lãi suất lên tới 20%/năm để thu hút người dân. Sau khi tạo được lòng tin, các đối tượng hướng dẫn nạn nhân chuyển tiền vào tài khoản cá nhân, truy cập các website giả mạo, tải ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc cung cấp thông tin bảo mật. Từ đó, chúng chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng và thực hiện hành vi chiếm đoạt tiền.

Có thể thấy, các chiêu trò lừa đảo không mới, kịch bản cũng giống nhau, nhưng vẫn nhiều người bị mất tiền do thiếu cảnh giác.