Sắp xếp lại thôn, tổ dân phố trên cả nước

THÔNG QUA ĐỀ ÁN SẮP XẾP TRƯỚC 30.6

Tại Chỉ thị số 21, Thủ tướng yêu cầu việc sắp xếp thôn, tổ dân phố (TDP) phải bảo đảm phù hợp với tiêu chí, điều kiện theo quy định của Chính phủ và yêu cầu quản lý của địa phương khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Việc sắp xếp này phải xem xét đầy đủ các yếu tố đặc thù về lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, điều kiện địa lý, quốc phòng, an ninh và sự gắn kết tự nhiên của cộng đồng dân cư, nhất là địa bàn miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và địa bàn có yếu tố tôn giáo. Cùng đó, việc sắp xếp phải gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, mục tiêu tăng trưởng "2 con số" và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.

ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG

Thủ tướng cũng giao nhiệm vụ cho UBND tỉnh, thành xây dựng phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, TDP trước ngày 10.6; trong đó bao gồm phương án kiện toàn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách tại các thôn, TDP sau sắp xếp và chính sách hỗ trợ theo quy định. Đồng thời giải quyết chế độ, chính sách cho người không tiếp tục tham gia hoạt động không chuyên trách tại thôn, TDP.

UBND cấp xã xây dựng đề án sắp xếp thôn, TDP; tổ chức lấy ý kiến nhân dân theo đúng quy định của pháp luật và trình HĐND cấp xã thông qua đề án bảo đảm công khai, minh bạch và tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai thực hiện, hoàn thành trước ngày 30.6.

Thông tin với Thanh Niên về tiến độ, các bước sắp xếp thôn, TDP, ông Phan Trung Tuấn, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ), cho biết nhìn chung việc triển khai không gặp khó khăn, vướng mắc gì lớn từ phía các địa phương. Hiện các địa phương vẫn bám sát tiến độ nhằm hoàn thành đề án sắp xếp sáp nhập trước ngày 30.6 theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị 21. Bộ Nội vụ cũng chưa nhận được phản hồi nào từ các địa phương về về khó khăn liên quan đến tiêu chí quy mô dân số, diện tích…

Đại diện Bộ Nội vụ thông tin định hướng chung của việc sắp xếp là tinh gọn đầu mối, giảm số lượng thôn, TDP, bảo đảm phù hợp với quy mô dân số, điều kiện thực tiễn và đặc thù từng vùng miền. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động ở cơ sở, tạo thuận lợi trong thực hiện nhiệm vụ và giảm áp lực quản lý trực tiếp cho chính quyền cấp xã. Để quá trình này đạt hiệu quả, theo Bộ Nội vụ các địa phương không thể làm vội, làm cứng nhắc hay chỉ chạy theo chỉ tiêu giảm số lượng.

ẢNH: MINH HẢI

Mỗi phương án phải đặt người dân ở trung tâm, tôn trọng lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán và điều kiện tự nhiên của từng địa bàn. Việc lấy ý kiến nhân dân phải thực chất, giải thích rõ lợi ích, lắng nghe đầy đủ băn khoăn, nhất là về tên gọi, địa điểm sinh hoạt cộng đồng, cán bộ sau sắp xếp và khoảng cách đi lại của người dân.

GIỮ TÊN GỌI GẮN VỚI LỊCH SỬ, VĂN HÓA ĐỊA BÀN

Ngày 2.6, HĐND TP.Hà Nội ban hành nghị quyết về phương án tổng thể sắp xếp thôn, TDP. Theo phương án được thông qua, TP.Hà Nội sẽ sắp xếp giảm từ 5.467 thôn, TDP còn 2.755 thôn, TDP, giảm khoảng 49,6% so với hiện nay. Cùng đó, số người hoạt động không chuyên trách và phó trưởng thôn/tổ phó TDP cũng giảm từ 17.696 người xuống còn 12.909 người (giảm 4.787 người).

Tại P.Hà Đông (Hà Nội), phương án sắp xếp dự kiến giảm khoảng 40%, còn 67 TDP. Theo ông Nguyễn Mậu Quỳnh (69 tuổi, thủ từ đình làng Vạn Phúc), việc sắp xếp TDP trên địa bàn phường lần này đã mang đến cho người dân làng lụa niềm hy vọng mới. Hồi 1.7.2025, P.Vạn Phúc cũ cùng 4 đơn vị hành chính khác sáp nhập vào thành P.Hà Đông đã khiến cho cái tên Vạn Phúc của làng không còn tồn tại trên giấy tờ hành chính. Do vậy, sắp xếp TDP lần này, người dân mong muốn TDP sau sắp xếp có tên gọi mới gắn với 2 tên làng cũ.

Bà Trần Thị Lương An, Chủ tịch UBND P.Hà Đông, cho biết sang tuần tới, địa phương sẽ lấy ý kiến nhân dân về phương án sắp xếp thôn, TDP của phường, trong đó có nội dung nhập, tách, đặt tên gọi các TDP. Theo bà An, quan điểm của phường là giữ tên gọi TDP như hiện tại cho người dân, giảm thiểu việc điều chỉnh giấy tờ hành chính. Tuy nhiên, khi người dân có nguyện vọng muốn thay đổi tên gọi thì phường sẽ tiếp thu.

Trong khi đó, bà Đỗ Thị Lan Hương, Bí thư Đảng ủy P.Tùng Thiện (Hà Nội), cho biết triển khai nghị quyết của thành phố, phường sẽ từ 31 TDP xuống còn 12 TDP (giảm hơn 61%). Việc chia tách, sáp nhập TDP được dựa theo điều kiện về tiêu chí, tiêu chuẩn; nhưng vấn đề cốt lõi vẫn là phải giữ được truyền thống văn hóa lịch sử và đảm bảo quản lý hành chính thuận lợi. Về tên gọi của 12 TDP sau sắp xếp, bà Hương cho hay đây là nội dung được phường chuẩn bị rất kỹ lưỡng, làm việc nhiều lần với người dân, lãnh đạo TDP để thống nhất. Nguyên tắc là dùng tên chữ, không lấy các chữ số vì như vậy sẽ làm mất đi địa danh gắn với lịch sử, văn hóa của địa bàn.

Vấn đề tên gọi sau khi sắp xếp cũng được nhìn nhận là "vấn đề khó khăn nhất", theo phản ánh của nhiều địa phương.

Tại Nghệ An, theo phương án tổng thể của tỉnh, từ 3.797 thôn bản, TDP sẽ được sắp xếp còn 2.026 thôn, TDP, giảm 1.771 đơn vị. Do các yếu tố đặc thù nên Nghệ An có 225 thôn bản, TDP (tại 59 xã và 2 phường) chưa đạt tiêu chuẩn nhưng địa phương kiến nghị không thực hiện sắp xếp. Việc đặt tên thôn, bản mới ở một số địa phương cũng gây ra tranh luận. Tuy nhiên, chính quyền địa phương đã vận động, thuyết phục người dân và đến nay các thôn bản này cơ bản người dân đã đồng thuận với tên thôn bản mới.

Tương tự, tại Thanh Hóa, phương án sắp xếp 4.126 thôn bản, TDP để giảm còn 1.708 thôn, TDP. 225 thôn, TDP giữ nguyên do yếu tố đặc thù, như vừa tiến hành sắp xếp, hoặc ở khu vực khó khăn, biên giới, địa bàn có địa hình chia cắt phức tạp, giao thông đi lại khó khăn… Theo bà Trần Thị Huệ, Chủ tịch UBND xã Tiên Trang (Thanh Hóa), phương án của xã Tiên Trang là sắp xếp từ 31 thôn còn 15 thôn. Trong quá trình xây dựng phương án sắp xếp thôn, việc khó khăn và mất thời gian nhất là lựa chọn tên gọi của thôn mới thành lập. Theo bà Huệ, để dự kiến tên thôn mới, xã và các thôn đã tổ chức nhiều hội nghị cán bộ, nhưng ý kiến vẫn khác nhau. Đến ngày 11.6, vẫn còn 2 đơn vị chưa thể thống nhất được tên thôn mới.

SỚM HƯỚNG DẪN GIẢI QUYẾT CHẾ ĐỘ CHO CÁN BỘ NGHỈ VIỆC

Cùng với phương án sắp xếp thì việc kiện toàn đội ngũ hoạt động không chuyên trách tại các thôn, TDP sau sắp xếp và giải quyết chế độ, chính sách cho người nghỉ việc cũng là vấn đề được đặt ra tại nhiều địa phương.

Tại P.Tùng Thiện (Hà Nội), bà Đỗ Thị Lan Hương, Bí thư Đảng ủy phường, cho biết do đặc thù địa bàn "30% đô thị, 70% nông thôn", sau khi sắp xếp sẽ có TDP rộng hơn 7 km² nhưng chỉ có 700 hộ dân. Trong khi đó, ở TDP ngay cạnh chỉ có 0,7 km² nhưng có tới 1.000 hộ dân. Theo quy định của thành phố, TDP có 1.000 hộ dân trở lên sẽ được bổ sung thêm 1 tổ phó TDP, đồng thời hưởng thêm phụ cấp. Điều này phần nào gây khó khăn cho địa phương trong việc triển khai.

Tại Hà Tĩnh, theo phương án sẽ sắp xếp 1.823 thôn bản, TDP để thành lập 749 thôn, TDP mới; 78 đơn vị đặc thù được giữ nguyên, không tiến hành sắp xếp. Sau khi hoàn thành việc sắp xếp, toàn tỉnh sẽ còn 827 thôn bản, TDP. Cùng đó, tỉnh này cũng thực hiện tinh giản mạnh đội ngũ nhân sự ở cơ sở. Dự kiến sau sắp xếp, toàn tỉnh sẽ giảm hơn 1.700 người hoạt động không chuyên trách. Đồng thời, số lượng người tham gia hoạt động ở cơ sở cũng được cắt giảm sâu từ 14.903 người xuống còn 6.592 người.

Để đảm bảo quyền lợi cho cán bộ cơ sở dôi dư, tỉnh Hà Tĩnh cho biết sẽ có chế độ hỗ trợ thỏa đáng cho các nhân sự. Theo tính toán của cơ quan chức năng, việc tinh gọn bộ máy giúp Hà Tĩnh tiết kiệm khoảng 116 tỉ đồng/năm.

Tương tự, tại Quảng Ninh và Hải Phòng, việc sáp nhập thôn bản, TDP cũng được chính quyền địa phương thực hiện hết sức khẩn trương, đồng thời xây dựng cơ chế hỗ trợ đối với người hoạt động không chuyên trách nghỉ việc do tổ chức lại đơn vị thôn bản, TDP.

Hiện tỉnh Quảng Ninh có 1.452 thôn bản, TDP. Tỉnh này sẽ sắp xếp, sáp nhập còn 624 thôn bản, TDP mới, tương đương giảm khoảng 57% số đơn vị. Tại Hải Phòng, chính quyền thành phố yêu cầu các đơn vị sau sắp xếp phải bảo đảm quy mô hộ gia đình theo quy định, đồng thời khuyến khích tổ chức thôn có từ 400 hộ trở lên và TDP có từ 550 hộ trở lên. Đối với các đơn vị có quy mô lớn, địa phương phải có giải pháp phù hợp để bảo đảm hiệu quả quản lý và phát huy vai trò tự quản của cộng đồng dân cư.

Liên quan đến chế độ chính sách dành cho các đối tượng nghỉ do sắp xếp thôn, TDP, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) Phan Trung Tuấn cho biết hiện Bộ Nội vụ đang tiến hành tổng hợp để sớm ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện thống nhất cho toàn bộ các địa phương.