Báo cáo "Nhân lực ngành điện tử 2026 - thách thức và cơ hội" do Navigos Search vừa phát hành, cho thấy góc nhìn về thực trạng và triển vọng phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh ngành điện tử Việt Nam tiếp tục mở rộng cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Dữ liệu được khảo sát từ 22 doanh nghiệp sản xuất ngành điện tử tại Việt Nam, thực hiện từ ngày 24.7 đến 17.9.2026 với phần lớn là doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài.
82% doanh nghiệp điện tử có nhu cầu mở rộng nhân sự
Theo báo cáo này, ngành điện tử Việt Nam đang tăng trưởng nhanh cả về quy mô và cơ cấu. 8 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 150 tỉ USD, trong đó máy tính, linh kiện và phần cứng AI tăng trưởng nổi bật, vượt xa điện thoại.
Tuy nhiên, ngành vẫn chủ yếu ở khâu lắp ráp, với tỷ lệ nội địa hóa chỉ khoảng 5 - 10%; nhập khẩu máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 161,6 tỉ USD, cho thấy mức độ phụ thuộc cao vào nguồn cung đầu vào.
Ngành điện tử Việt Nam đang tăng trưởng nhanh cả về quy mô và cơ cấu, nhiều doanh nghiệp có nhu cầu mở rộng nhân sự trong thời gian tới
ẢNH: C.N
Theo Navigos Search, giai đoạn 2026 - 2030, Việt Nam đặt trọng tâm vào nâng cao giá trị gia tăng thông qua phát triển nhân lực kỹ thuật, tăng tỷ lệ nội địa hóa và đáp ứng các tiêu chuẩn ESG (môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp).
Để thực hiện mục tiêu này đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh, một trong những bài toán ngành điện tử Việt Nam cần giải quyết là số lượng và chất lượng nguồn nhân lực.
Theo Navigos Search, 82% doanh nghiệp được khảo sát có kế hoạch mở rộng nhân sự trong 12 tháng tới; 91% dự báo nhu cầu lao động trực tiếp tăng, trong đó 59% tăng mạnh. Nhu cầu 10.000 kỹ sư bán dẫn/năm, nhưng nguồn cung đáp ứng chưa tới 20%.
Khảo sát của Navigos Search cũng cho thấy tình trạng thiếu hụt nhân lực chất lượng cao tiếp tục là mối quan tâm hàng đầu của các doanh nghiệp trong ngành. Nhu cầu tuyển dụng các vị trí kỹ sư thiết kế vi mạch, kỹ sư bán dẫn, chuyên gia nghiên cứu và phát triển (R&D) cùng đội ngũ quản lý có kinh nghiệm đang tăng nhanh, trong khi nguồn cung vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu cả về số lượng lẫn chất lượng.
Đây được xem là một trong những thách thức lớn nhất cần được giải quyết thông qua các chiến lược phát triển nhân lực dài hạn nếu Việt Nam muốn nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.
Cạnh tranh về lương cho sinh viên mới tốt nghiệp
Theo bà Chu Thị Ngọc Hạnh, Giám đốc Tài chính và pháp chế của Navigos Group, không chỉ Việt Nam, nhiều quốc gia trong khu vực cũng đang đẩy mạnh đầu tư để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn.
"Chẳng hạn mới đây, Thái Lan đã phê duyệt chiến lược quốc gia đầu tiên dành cho ngành công nghiệp bán dẫn và điện tử tiên tiến, hướng tới xây dựng một hệ sinh thái hoàn chỉnh bao gồm nghiên cứu và thiết kế chip, sản xuất ở công đoạn đầu, lắp ráp, đóng gói, kiểm thử cũng như phát triển các ứng dụng điện tử có giá trị gia tăng cao. Động thái này cho thấy cuộc cạnh tranh thu hút đầu tư và phát triển ngành bán dẫn trong khu vực Đông Nam Á đang diễn ra ngày càng quyết liệt", bà Hạnh chia sẻ.
Sinh viên mới tốt nghiệp làm trong ngành điện tử tại Việt nam có mức lương từ 10-20 triệu đồng/tháng
ẢNH: T.H
Một trong những thách thức đầu tiên để giải quyết bài toán nhân lực mà Navigos Search chỉ ra là sự cạnh tranh về mức lương trong khu vực.
"Hiện nay, lợi thế chi phí cho nhân lực ngành điện tử tại Việt Nam không còn chênh lệch lớn so với khu vực, khi thu nhập thực nhận của công nhân điện tử Việt Nam đã vượt Indonesia và Philippines. Tuy nhiên, mặt bằng mức lương kỹ sư vi mạch mới ra trường tại Việt Nam lại thấp hơn đáng kể so với kỹ sư thiết kế vi mạch của Malaysia", bà Hạnh thông tin.
Cụ thể, Công viên Thiết kế vi mạch (IC Design Park) tại Puchong, bang Selangor (Malaysia) chào kỹ sư mới tốt nghiệp ĐH mức lương 1.100-1.500 USD/tháng, nhằm giữ nhân tài khỏi "chảy" sang Singapore và Việt Nam.
Lương thiết kế vi mạch của sinh viên mới tốt nghiệp tại Malaysia là 1.060-1.275 USD/tháng, kỹ sư tại Philippines là 385-790 USD/tháng, Việt Nam (vi mạch, bán dẫn) là 385-770 USD/tháng. Như vậy, lương của kỹ sư vi mạch/bán dẫn mới ra trường tại Việt Nam là ngang mặt bằng Đông Nam Á, thấp hơn mức ở Malaysia.
Tuy nhiên, thông tin từ các trang tuyển dụng nhân sự trực tuyến cho thấy, kỹ sư ngành vi mạch, bán dẫn có kinh nghiệm 3-5 năm đang được doanh nghiệp thu hút với mức lương là 25-45 triệu đồng/tháng, kinh nghiệm từ 7 năm trở lên (kỹ sư cao cấp, chuyên gia kỹ thuật) là 60-100 triệu đồng/tháng hoặc cao hơn tùy dự án.
Không chỉ cạnh tranh trong khu vực mà chính các doanh nghiệp điện tử tại Việt Nam cũng cạnh tranh với nhau và gặp khó khăn khi tình trạng nhân sự nhảy việc rất cao. 91% doanh nghiệp xem đây là hạn chế lớn. Theo đó, 6/22 doanh nghiệp có tỷ lệ lao động trực tiếp nhảy việc trên 20%/năm, 10/22 doanh nghiệp có tỷ lệ nhảy việc ở mức trên 10%/năm.
Bình luận (0)