Thực tế khoảng một thập niên trở lại đây, chúng ta nói nhiều đến "lọc" vốn FDI vào VN theo hướng chỉ ưu tiên, ưu đãi các ngành trong nước ưu tiên phát triển chứ không "dàn đều" như trước. Thế nhưng vì nhiều lý do, mục tiêu này chưa đạt được. Vốn FDI vẫn tăng nhưng chất lượng chưa đồng đều. Ở nhiều lĩnh vực ngành nghề, khối doanh nghiệp nước ngoài tỏ ra vượt trội, thậm chí chèn lấn khối nội. Minh chứng rõ nhất là trong hoạt động xuất nhập khẩu, toàn bộ thành tích xuất siêu đều thuộc về các công ty FDI trong khi doanh nghiệp nội thì nhập siêu. Tương tự, chúng ta thu hút được khá nhiều "đại bàng công nghệ" tới VN nhưng doanh nghiệp trong nước hầu hết đứng ngoài hệ sinh thái của họ. Họ đến, mang theo hàng trăm công ty vệ tinh, tạo thành một vòng tròn khép kín và tất nhiên, chẳng có chuyển giao công nghệ, kỹ năng, quản trị... như kỳ vọng của chúng ta.
Nghị quyết 10 đã nhìn nhận rất rõ thực trạng này và đưa ra các quy định, giải pháp hết sức cụ thể nhằm thu hút vốn FDI phù hợp mục tiêu tăng trưởng kinh tế đất nước trong kỷ nguyên mới. Đơn cử, khi VN xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên cơ sở khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược thì thu hút vốn FDI cũng ưu tiên các lĩnh vực như công nghiệp điện tử, chip bán dẫn và thiết bị số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, internet vạn vật và chuỗi khối, công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến… Hay để "trám lỗ hổng" chuyển giao, kết nối giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài, Nghị quyết nêu rõ ưu tiên các dự án tăng tính lan tỏa, liên kết với khu vực kinh tế trong nước. Khuyến khích, yêu cầu doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cam kết về công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao, đào tạo người VN, tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước, phát triển nhà cung ứng nội địa... Đồng thời, xây dựng và triển khai chương trình quốc gia phát triển nhà cung ứng trong nước; hình thành cơ sở dữ liệu quốc gia, nền tảng kết nối nhà cung ứng, cụm liên kết ngành và cơ chế hợp tác dài hạn giữa nhà đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp trong nước... Đây là một trong nhiều nhóm giải pháp mà Nghị quyết 10 đã bao quát hầu hết các vấn đề liên quan đến thu hút vốn FDI hiện nay.
Có thể thấy, dù là Nghị quyết định hướng chiến lược phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài giai đoạn 2026 - 2030 nhưng Nghị quyết 10 cũng đặt ra những yêu cầu với chính doanh nghiệp trong nước. Muốn được chuyển giao, liên kết và xa hơn là tham gia chuỗi cung ứng thì khối nội cũng phải vươn lên, phải lớn mạnh. Nhà nước đã "mở đường", tạo cơ hội nhưng chớp được cơ hội này hay không phụ thuộc rất lớn vào chính năng lực của các doanh nghiệp.
Đặt trong tổng thể một loạt các nghị quyết quan trọng đã được ban hành như Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước... có thể thấy, Nghị quyết 10 đã thêm "mũi giáp công" để huy động tổng thể sức mạnh của tất cả các thành phần kinh tế cho mục tiêu phát triển đất nước.
Với việc đổi mới mạnh mẽ chủ trương, quan điểm thu hút vốn FDI, Nghị quyết 10 xác định khu vực FDI là động lực quan trọng để VN tham gia sâu hơn vào các mạng lưới đổi mới sáng tạo, nghiên cứu phát triển và chuỗi giá trị toàn cầu trong kỷ nguyên mới.
Bình luận (0)