Thái Lan tổng tuyển cử giữa tương lai kinh tế bất định

Hôm nay 8.2, Thái Lan dự kiến tổ chức bầu cử Hạ viện và trưng cầu dân ý về thay đổi hiến pháp. Cuộc tổng tuyển cử diễn ra khi Thái Lan đang đối mặt không ít khó khăn - điều tạo nên thách thức lớn cho các đảng phái chính trị.

Ảnh: AFP

Đánh mất hào quang

Trong phần lớn nửa sau thế kỷ 20, Thái Lan luôn được xem là hình mẫu của thành công trong số các nền kinh tế thu nhập trung bình. Nền kinh tế Thái Lan thường được nhắc đến cùng "4 con rồng châu Á" (Hồng Kông, Singapore, Hàn Quốc và Đài Loan) nhờ sự hội nhập nhanh chóng vào chuỗi cung ứng toàn cầu và thu hút làn sóng đầu tư nước ngoài.

Thế nhưng, Thái Lan ngày nay đã đánh mất hầu hết ánh hào quang khi xưa. Sau các thập niên liên tiếp tăng trưởng dưới kỳ vọng và chính sách không bền vững, nước này đang đối mặt với mức tăng trưởng thấp kéo dài, dân số già hóa, nợ hộ gia đình cao và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các đối thủ trong khu vực, theo tờ The Straits Times.

Đầu năm 2026, Bộ Tài chính Thái Lan hạ dự báo tăng trưởng GDP năm 2025 xuống còn 2,2%, giảm từ 2,4% so với mức đưa ra hồi tháng 10.2025, báo The Nation đưa tin. Con số này không chỉ thấp hơn mức tăng 2,5% năm 2024 mà còn kém xa dự báo 2,9% của Ngân hàng Thế giới hồi đầu năm ngoái.

Trong khi nền kinh tế Thái Lan lớn gấp khoảng 14 lần so với Việt Nam vào năm 1990, hiện Việt Nam đang trên đường vượt qua Thái Lan về GDP danh nghĩa trong năm nay, hoặc chậm nhất là vào năm sau. Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan cảnh báo nước này từ hạng hai có thể tụt xuống vị trí nền kinh tế lớn thứ năm ASEAN trong vòng 5 năm tới nếu xu hướng trên vẫn tiếp diễn.

Những đứt gãy kéo dài

Nhiều nhà kinh tế cho rằng không thể chỉ dựa trên các cú sốc ngắn hạn để giải thích tình trạng hiện nay của Thái Lan. Thay vào đó, nguyên nhân sâu xa hơn lại xuất phát từ sự bất ổn chính trị và chính sách trì trệ suốt nhiều năm qua, dẫn đến các cải cách cơ cấu không thể được triển khai bền vững.

Suốt hơn 2 thập niên, Thái Lan chứng kiến các cuộc đảo chính tái diễn, giải tán quốc hội và những chính phủ "chết yểu". Sự bất ổn chính trị khiến các chính sách không thể triển khai liên tục, gây ra cản trở hoạch định dài hạn, tạo điều kiện cho những vấn đề kinh tế mang tính cơ cấu xấu đi.

"Với tình hình chính trị trong nước, không có chính phủ nào tồn tại đủ lâu để tập trung vào đường hướng dài hạn hơn", tờ The Straits Times dẫn lời GS-TS Pavida Pananond của Đại học Thammasat. Theo bà, Thái Lan vẫn mải mê với các vấn đề nội tại mà quên rằng thế giới đang thay đổi đến mức nào.

Các nhà kinh tế đều cho rằng không có giải pháp nhanh chóng cho vấn đề của Thái Lan. Việc đảo ngược tình trạng trì trệ dài hạn đòi hỏi cải cách cơ cấu sâu rộng cùng với sự nhất quán trong chính sách, chứ không phải chỉ dựa vào những gói kích thích ngắn hạn.