Thanh niên dẫn lối công dân số trong kỷ nguyên mới

Đồng hành cùng chính quyền trong không gian phát triển mới

Gần 1 năm trước, trong những ngày đầu tiên thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thanh niên cả nước đã bước vào mùa hè đặc biệt - Mùa hè số. Đó là sự thích ứng, kết nối và đồng hành cùng chính quyền trong không gian phát triển mới.

Từ những ngày đầu tháng 7.2025, màu áo xanh thanh niên tình nguyện phủ khắp và "trực chiến" tại các trung tâm hành chính công (TTHCC) phường, xã và đặc khu trên cả nước để hỗ trợ vận hành mô hình chính quyền 2 cấp và cung cấp dịch vụ công trực tuyến.

ẢNH: NỮ VƯƠNG

Trong thời gian đó, chỉ cần đến các TTHCC sẽ thấy hình ảnh năng động, tận tâm của người trẻ. Tại các băng ghế ngồi chờ làm thủ tục, cứ một người dân là có một tình nguyện viên ngồi kế bên để hướng dẫn những thông tin còn vướng mắc, cũng như từng bước nhập thông tin lên Cổng dịch vụ công quốc gia…

Không chỉ tận tâm trong hướng dẫn và đồng hành cùng người dân, các tổ chức Đoàn còn tiên phong, sáng tạo ứng dụng số hỗ trợ vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Ứng dụng "Hỏi - Đáp phường Tân Hưng" - một trợ lý ảo ứng dụng công nghệ GPT hỗ trợ người dân mọi thông tin về thủ tục hành chính (TTHC) - do Đoàn thanh niên P.Tân Hưng, TP.HCM triển khai là một trong những minh chứng điển hình.

Ứng dụng có thể giải đáp nhanh các câu hỏi về thông tin tổ chức bộ máy phường; thông tin chi tiết về địa chỉ có thể đến liên hệ gắn với trụ sở làm việc, TTHCC của phường, hỗ trợ hướng dẫn hồ sơ, quy trình các thủ tục như đăng ký hộ kinh doanh, công chứng, chứng thực…

Ứng dụng đã giúp tiết kiệm thời gian cho người dân khi không cần trực tiếp đến trụ sở UBND vẫn có thể được hướng dẫn TTHC, tra cứu thông tin, giảm tải khối lượng công việc lặp lại cho bộ phận tiếp nhận.

Để vận hành tốt ứng dụng, Đoàn phường đã lập tức triển khai đội hình Truyền thông - chuyển đổi số, tập hợp những bạn trẻ yêu thích công nghệ và sáng tạo, đi từng ngõ, gõ từng nhà để giúp người dân biết đến ứng dụng và trải nghiệm trợ lý ảo.

ẢNH: NỮ VƯƠNG

Trong giai đoạn đầu vận hành mô hình chính quyền 2 cấp, nhiều địa phương cũng gặp không ít khó khăn. Tại TP.HCM, có những địa phương đã ngay lập tức "đặt hàng" để người trẻ cùng chung tay giải quyết những khó khăn bước đầu. Khi nhận "đặt hàng" của P.Sài Gòn với mong muốn có hệ thống đơn giản hơn để hỗ trợ người dân thực hiện TTHC, nhất là những người không rành về công nghệ vẫn có thể thao tác được, Hội Sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM) đã triển khai cho sinh viên khoa Công nghệ thông tin thực hiện.

Trong vòng 2 tuần, hệ thống ứng dụng AI đã được chuyển giao cho phường. Với "trợ thủ đắc lực" này, người dân khi đến phường làm TTHC chỉ cần thực hiện vài bước đơn giản trên máy. Điều đặc biệt, với ứng dụng này, những người dân không rành công nghệ và người yếu thế khi thực hiện TTHC sẽ dễ dàng và đơn giản hơn, vì có thể nhập câu hỏi và chatbot AI sẽ trả lời mọi thắc mắc, hoặc có thể dùng giọng nói để yêu cầu…

Chính sự vào cuộc và đồng hành kịp thời của tổ chức Đoàn, của màu áo xanh thanh niên đã góp phần thành công vào công cuộc vận hành và kiến tạo không gian phát triển mới.

Ở đâu cần chuyển đổi số, ở đó có thanh niên

Từ nhận định của ông Đặng Minh Thông, Phó bí thư Thành ủy TP.HCM, rằng: "Thanh niên bây giờ không chỉ là xây cầu, dựng nhà mà còn mở không gian số, nâng cao năng lực số cho người dân, giúp người dân tiếp cận công nghệ, thích ứng với nền hành chính số, kinh tế số và xã hội số"; đến những chia sẻ rất mộc mạc, chân chất của người dân: "Không có bạn trẻ, chúng tôi làm sao biết dùng công nghệ" đều đã khẳng định được sự tiên phong, xung kích của thanh niên trên mặt trận số: Ở đâu cần chuyển đổi số, ở đó có thanh niên.

ẢNH: NỮ VƯƠNG

Từ những cô chú lớn tuổi sử dụng điện thoại chỉ để nghe và gọi, đến những người lao động nghèo không biết chữ đã được đoàn viên, thanh niên giúp xóa mù công nghệ. Họ đã "đi từng ngõ, gõ từng nhà", tận tình hướng dẫn người dân trở thành những công dân số.

Nhưng để xóa mù công nghệ, đặc biệt cho những người lớn tuổi, là không dễ dàng. Giữa trưa nắng nóng rát da, các bạn trẻ trong đội hình "Bình dân học vụ số" của Thành đoàn TP.HCM vẫn nhẫn nại đi từng nhà, thuyết phục từng người để bước đầu đồng ý cài ứng dụng công trực tuyến.

Có những hộ gia đình, dù các thành viên của đội hình thuyết phục khàn cả tiếng, vẫn lắc đầu và kiên quyết không cài các ứng dụng để sử dụng, lý do là "Biết gì công nghệ thông tin đâu mà cài". Thế nhưng gian nan không làm chùn bước chân người trẻ. Từ việc cài đặt ứng dụng, hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến đến giải đáp từng thắc mắc nhỏ khi thao tác trên điện thoại, các bạn luôn kiên nhẫn đồng hành bằng sự nhiệt tình và trách nhiệm. Và kết quả của hành trình miệt mài ấy là sự trầm trồ của người dân: "Các ứng dụng công nghệ này hay ghê. Nếu không có các bạn trẻ hướng dẫn thì làm sao chúng tôi biết dùng mấy ứng dụng tiện ích như thế này".

Cô Nguyễn Thị Nương (ngụ hẻm 265 Phạm Ngũ Lão, P.Bến Thành, TP.HCM) vui mừng nói: "Trước giờ cũng nghe tuyên truyền sử dụng ứng dụng Công dân số TP.HCM nhưng tôi không biết cài thế nào. May được các bạn trẻ về tận nhà hướng dẫn rất nhiệt tình, nếu không chắc chắn tôi cũng không biết mấy cái này. Tôi thấy các ứng dụng này rất tiện ích. Già cả rồi, chân cũng đau nên không tiện đi lại nhiều, có công nghệ hỗ trợ thì quá tốt".

Chú Trần Văn Thanh, Bí thư Chi bộ Khu phố 16, P.Xóm Chiếu, TP.HCM, xúc động chia sẻ về những sự trợ giúp đắc lực của đội hình thanh niên tình nguyện "Mùa hè số": "Phổ cập chuyển đổi số cho cộng đồng tưởng không khó, nhưng khi bắt tay vào làm mới thấy nhiều thử thách. Các bạn đoàn viên đã kiên nhẫn hướng dẫn, đồng hành cùng cô chú từng thao tác nhỏ, động viên bằng những lời khen giản dị để giúp cô chú thêm tự tin khi sử dụng công nghệ. Mong rằng mùa hè này, màu áo xanh sẽ tiếp tục lan tỏa tinh thần trách nhiệm, sự thân thiện và nhiệt huyết, đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân, để ngày càng nhiều cô chú thành thạo các ứng dụng số trong cuộc sống hằng ngày".

Có thể thấy, trong mỗi nụ cười của người dân khi thực hiện thành công một thao tác trên các ứng dụng thông minh, hay sự hài lòng về một TTHC không phải tốn nhiều thời gian, công sức đến trụ sở chính quyền để giải quyết… có sự chung tay, góp sức và đồng hành hiệu quả của màu áo xanh, của các chương trình, hoạt động kịp thời và thích ứng rất nhanh của tổ chức Đoàn.

Trong kỷ nguyên số hôm nay, người trẻ không chỉ là lực lượng thích ứng nhanh nhất với công nghệ mà còn là những người tiên phong mở đường cho sự thay đổi. Từ những TTHCC, những con hẻm nhỏ đến từng mái nhà của người dân, màu áo xanh thanh niên đang góp phần thu hẹp khoảng cách số, lan tỏa tri thức số và dựng xây một xã hội số nhân văn, không ai bị bỏ lại phía sau.

Mỗi thao tác hướng dẫn tận tình, mỗi ứng dụng được sáng tạo từ nhu cầu thực tiễn hay mỗi bước chân "đi từng ngõ, gõ từng nhà" đều cho thấy tinh thần trách nhiệm, khát vọng cống hiến và bản lĩnh tiên phong của thế hệ trẻ Việt Nam. Khi thanh niên dám dấn thân, dám sáng tạo và dám dẫn đầu, chuyển đổi số sẽ không chỉ là mục tiêu công nghệ mà sẽ trở thành động lực mạnh mẽ đưa đất nước bứt phá, vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.