Theo ký ức nữ du kích, đi tìm những liệt sĩ còn nằm lại Gò Tràm

Đến nhà nghe nữ du kích kể chuyện năm xưa

Trưa 23.8, theo chân trung tá Ngô Như Vũ, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy quân sự xã Nghĩa Giang (Quảng Ngãi), chúng tôi tìm đến nhà bà Lê Thị Xuân Được (74 tuổi, ở thôn An Sơn, xã Nghĩa Giang), một trong những nhân chứng cung cấp thông tin về khu vực Gò Tràm nơi đang được các lực lượng tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ.

ẢNH: HẢI PHONG

Bà Được từng tham gia lực lượng du kích trong những năm chiến tranh. Năm 1969, bà là du kích thôn; đến năm 1970 tham gia du kích xã Tư Thuận (nay là xã Nghĩa Giang). Năm 1971, bà là du kích xã kiêm công tác thanh niên và y tá. Đầu năm 1972, bà được bầu làm Xã đội phó xã Tư Thuận.

Nhớ lại một trận đánh ác liệt xảy ra năm 1969 tại thôn Phú Sơn (xã Tư Thuận, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Nghĩa Bình cũ; nay là xã Nghĩa Giang, tỉnh Quảng Ngãi), bà Được cho biết khi đó quân địch đưa cả xe tăng vào trận địa. Trong cuộc chiến, nhiều bộ đội ta hy sinh và bị thương.

ẢNH: HẢI PHONG

"Anh em không rút lui được nên hy sinh rất nhiều. Tôi cùng người dân trong xóm vận động bà con đưa những người bị thương lên trạm xá, còn những người hy sinh thì tổ chức chôn cất. Một số người không tìm được thì bị chôn luôn dưới hầm", bà Được nhớ lại.

Sau ngày đất nước thống nhất, một số hài cốt được người dân chôn cất đã được đưa về nghĩa trang liệt sĩ. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp nằm lại dưới các hào, hầm trú ẩn và chưa được tìm thấy.

ẢNH: HẢI PHONG

"Nay có Chiến dịch 500 ngày đêm nên tôi thông tin đến Ban Chỉ huy quân sự xã Nghĩa Giang để tìm kiếm, quy tập, sớm đưa các anh về với quê hương và gia đình", bà Được nói.

"Tìm thấy hài cốt liệt sĩ, tim tôi như thắt lại"

Sáng 23.8, tại khu vực Gò Tràm, thôn An Sơn (xã Nghĩa Giang), lực lượng thuộc Ban Chỉ huy quân sự xã Nghĩa Giang vẫn miệt mài tìm kiếm hài cốt liệt sĩ theo thông tin do người dân và các nhân chứng cung cấp.

ẢNH: HẢI PHONG

Dưới cái nắng gay gắt, cán bộ, chiến sĩ chia nhau từng khu vực, xúc từng lớp đất để tìm kiếm dấu tích còn lại của những người đã hy sinh.

Đến nay, lực lượng chức năng đã tìm kiếm, quy tập được 1 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật như nút áo, cây bút, muỗng, dép cao su...

ẢNH: HẢI PHONG

Công việc tìm kiếm được thực hiện hết sức thận trọng. Những lớp đất được bóc từng chút một. Khi phát hiện dấu hiệu nghi là di vật, lực lượng tìm kiếm chuyển sang sử dụng bay cầm tay để lấy đất, tránh làm ảnh hưởng đến hài cốt và các vật dụng đi kèm.

ẢNH: HẢI PHONG

Anh Huỳnh Quang Tuyến (chiến sĩ dân quân thường trực thuộc Ban Chỉ huy quân sự xã Nghĩa Giang, trực tiếp tham gia tìm kiếm tại Gò Tràm) cho biết mỗi khi phát hiện di vật cùng hài cốt liệt sĩ, anh và đồng đội đều có cảm xúc đặc biệt.

"Khi đào thấy di vật cùng hài cốt liệt sĩ, tôi rất xúc động, lúc đó tim tôi như thắt lại", anh Tuyến bày tỏ.

Dù thời tiết khắc nghiệt, các cán bộ, chiến sĩ vẫn không ngừng nghỉ. Với mong muốn đưa các liệt sĩ sớm trở về với quê hương, gia đình, họ thay nhau làm việc dưới nắng, kiên trì tìm kiếm từng dấu tích còn sót lại sau chiến tranh.

Không để những người đã hy sinh nằm lại phía sau

Trung tá Ngô Như Vũ cho biết sau khi tiếp nhận thông tin từ nhân chứng, đơn vị chủ động gặp trực tiếp những người từng tham gia chiến đấu, tải thương, cứu chữa thương binh và người dân sinh sống tại khu vực để xác minh.

ẢNH: HẢI PHONG

"Chúng tôi gặp trực tiếp nhân chứng, dù ở địa phương hay nơi khác, để tiếp cận thông tin, xác minh, sau đó báo cáo Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Ngãi để có chủ trương, chỉ đạo tổ chức tìm kiếm", trung tá Vũ nói.

Theo trung tá Vũ, ngoài nhân chứng trực tiếp, đơn vị còn tiếp nhận thông tin từ Hội Cựu chiến binh và người dân. Từ những nguồn tin này, lực lượng chức năng đối chiếu, xác minh, xây dựng kế hoạch, tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương và Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh triển khai tìm kiếm. Hiện có 11 cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tham gia tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại khu vực Gò Tràm.

"Trong thời gian tới, đơn vị tiếp tục tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng để người dân biết, cung cấp di vật, chứng cứ hoặc thông tin về những nơi nghi có hài cốt liệt sĩ. Từ đó, chúng tôi xác minh và tham mưu các cấp triển khai tìm kiếm, quy tập", trung tá Vũ cho biết.

Trước đó, sáng 20.8, UBND xã Nghĩa Giang tổ chức lễ cất bốc, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực Gò Tràm, thôn An Sơn.

ẢNH: HẢI PHONG

Qua nắm tình hình, thu thập thông tin từ người dân và các nhân chứng lịch sử, Ban Chỉ huy quân sự xã Nghĩa Giang xác định hầm trú ẩn tại khu vực Gò Tràm có khả năng còn hài cốt liệt sĩ hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ.