Thay đổi thi lớp 10 sau gần 20 năm
Gần 20 năm nay, kỳ thi lớp 10 được quy định gồm 2 môn toán, ngữ văn và môn thi thứ ba do sở GD-ĐT từng địa phương lựa chọn, công bố trước ngày 31.3 hằng năm. Gần đây nhất, cách đây 2 năm, Bộ quy định thêm, môn thi thứ 3 không được chọn quá 3 năm liên tiếp.
Tại TP.HCM và nhiều tỉnh, thành khác, từ nhiều năm nay, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 được giữ ổn định với 3 môn toán, ngữ văn, ngoại ngữ (tiếng Anh là chủ yếu). Vì vậy trước thông tin dự kiến về số môn thi lớp 10 chỉ còn 2 môn toán, ngữ văn, nhiều phụ huynh học sinh có con đang học THCS, đặc biệt là phụ huynh học sinh lớp 9, rất quan tâm.
Cụ thể, trong dự thảo, Bộ GD-ĐT gửi các sở GD-ĐT và một số ĐH, trường ĐH có trường THPT để lấy ý kiến về kỳ thi lớp 10, sở GD-ĐT căn cứ quy mô học sinh, nhu cầu học tập, khả năng tiếp nhận, mạng lưới trường lớp và điều kiện thực tế để quyết định phương thức tuyển sinh lớp 10 đối với từng trường hoặc nhóm trường.
Kỳ thi tuyển sinh hoặc kết hợp thi tuyển với xét tuyển chỉ được áp dụng khi số học sinh đăng ký vượt khả năng tiếp nhận và sau khi đã thực hiện các phương án điều phối, phân bổ học sinh nhưng vẫn không đủ chỗ học.
Đối với trường THPT không chuyên, dự thảo quy định thi 2 môn toán và ngữ văn, thay vì 3 môn như hiện nay. Môn ngữ văn thi 120 phút; môn toán 90 hoặc 120 phút. Nội dung thi nằm trong chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS. Với trường THPT chuyên, học sinh thi 2 môn chung là toán, ngữ văn và một môn chuyên. Mỗi môn chuyên có đề thi riêng nhằm tuyển chọn học sinh có năng khiếu ở môn chuyên đó.
Với sự thay đổi đáng chú ý so với quy chế hiện hành, học sinh, giáo viên và phụ huynh bày tỏ ý kiến với những lập luận theo góc nhìn của mỗi cá nhân khác nhau.
Học sinh: Có thể áp dụng năm sau vì đã chuẩn bị cho kỳ thi lớp 10 từ năm học trước
Lê Đan Khánh, học sinh Trường THCS Nguyễn Du (P.Bến Thành. TP.HCM), bày tỏ: "Con vẫn muốn có môn ngoại ngữ trong kỳ thi lớp 10 dù nếu chỉ còn 2 môn toán, ngữ văn thì có thể sẽ nhẹ nhàng hơn. Nếu có thể thì Bộ GD-ĐT nên áp dụng cho kỳ thi cho các em khóa sau (tức các em hiện đang học lớp 8) vì hiện tại học sinh lớp 9 như chúng con đã có lộ trình chuẩn bị cho kỳ thi lớp 10 từ năm học trước".
Bên cạnh đó, một học sinh lớp 9 của Trường THCS Nguyễn Hữu Thọ (P.Tân Hưng, TP.HCM) chia sẻ, tâm lý học sinh, có thi mới có động lực học tập. "Phải có một đích đến mới có động lực chứ nếu không thì vẫn ngoại ngữ đó thôi nhưng học sao cũng được vì không có thước đo quan trọng để cố gắng. Ngay từ hè đến giờ con đã tham gia các lớp học thêm để ôn thi lớp 10 nhưng với thời lượng chỉ bằng ½ môn toán, ngữ văn. Nếu sắp tới, kỳ thi lớp 10 chính thức chỉ còn 2 môn thì chúng con sẽ tạm nghỉ để tập trung thời gian cho toán, ngữ văn. Đặc biệt con phải cố gắng nhiều vì có mong muốn vào học trường tốp đầu".
Giáo viên: Giảm áp lực để giáo dục tốt hơn, không phải để hạ thấp yêu cầu
Một giáo viên dạy toán tại P.Bến Thành (TP.HCM) nói rằng, dự kiến kỳ thi tuyển sinh đầu cấp THPT với 2 môn toán và ngữ văn là một hướng cần được nhìn nhận trên tinh thần đổi mới nhưng điều quan trọng không nằm ở việc "thi ít môn hơn", mà là sau khi giảm môn thi, chúng ta sẽ tổ chức dạy và học như thế nào?
Trước hết, giảm số môn thi là giảm áp lực trực tiếp cho học sinh. Các em có thêm thời gian học tập, nghỉ ngơi, phát triển thể chất, kỹ năng và đời sống tinh thần. Phụ huynh cũng giảm đáng kể áp lực về thời gian, chi phí học thêm và các khoản chuẩn bị cho một kỳ thi nhiều môn. Đây là một thay đổi đáng hoan nghênh nếu mục tiêu cuối cùng là xây dựng một nền giáo dục nhẹ nhàng hơn nhưng hiệu quả hơn.
Thí sinh TP.HCM dự thi lớp 10 năm 2026 với 3 môn toán, ngữ văn và tiếng Anh
ẢNH: NGỌC DƯƠNG
Tuy nhiên, giảm môn thi tuyệt đối không có nghĩa là giảm vai trò của các môn học còn lại. Đây mới là vấn đề đặc biệt quan tâm. Nếu chỉ vì không thi mà một số môn được dạy và học theo kiểu "cho đủ chương trình", thì chúng ta đang tạo ra một tiền lệ không tốt: môn thi được đầu tư, môn không thi bị xem nhẹ. Khi đó, mục tiêu giáo dục toàn diện sẽ bị lệch khỏi quỹ đạo.
Vì vậy, nếu chỉ thi toán và ngữ văn, càng phải tăng cường kiểm tra, đánh giá và giám sát chất lượng dạy học ở tất cả các môn. Cần đánh giá thực chất, không chạy theo hình thức; quản lý bằng chất lượng đầu ra chứ không chỉ bằng hồ sơ, sổ sách.
Theo giáo viên này, một kỳ thi ít môn chỉ thực sự là tiến bộ khi áp lực của học sinh giảm xuống nhưng chuẩn chất lượng giáo dục không được giảm xuống.
Giảm thi để học sinh nhẹ gánh hơn không phải để nhà trường dạy ít hơn. Giảm áp lực để giáo dục tốt hơn không phải để hạ thấp yêu cầu. Đó mới là cách nhìn bản lĩnh, tỉnh táo và có trách nhiệm với tương lai của giáo dục.
Hai quan điểm của phụ huynh
Trong khi đó, anh Nguyễn Tường Văn, phụ huynh học sinh Trường THCS Nguyễn Du (P.Bến Thành, TP.HCM) bày tỏ sự "ủng hộ việc thi lớp 10 chỉ thi 2 môn toán, ngữ văn. Không nên lo lắng việc bỏ môn thi tiếng Anh trong kỳ thi sẽ khiến học sinh không học. Và việc học để phục vụ công việc và cuộc sống chứ không phải học để thi. Chúng ta vẫn nói kỳ thi vào lớp 10 áp lực hơn cả thi ĐH vậy thì giảm đi 1 môn thi là giảm đi 1/3 áp lực cho các con rồi".
Một phụ huynh khác có con học tại Trường THCS Trần Bội Cơ (P.Chợ Lớn, TP.HCM) lại đặt câu hỏi: Vậy thì định hướng tiếng Anh trở thành ngôn ngữ 2 có bị ảnh hưởng? Trong khi chương trình bắt buộc dạy tiếng Anh từ lớp 1 và việc đánh giá năng lực học sinh không chỉ phụ thuộc vào 2 môn toán và ngữ văn. Kỳ thi lớp 10 có môn tiếng Anh còn động lực để các con thi và gắng học. Nếu giờ bỏ thi tiếng Anh thì những học sinh đã yếu còn yếu hơn do chỉ tập trung vào toán và ngữ văn, điều này gây ảnh hưởng cực lớn đến quá trình học tiếng Anh khi lên cấp THPT.
Trong kỳ tuyển sinh 2027-2028, TP.HCM sẽ chủ động mở rộng vùng xét tuyển
Ghi nhận những băn khoăn, kỳ vọng của học sinh và phụ huynh xung quanh kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2027–2028, ông Nguyễn Văn Phong, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, khẳng định thành phố đã và đang lắng nghe để có những điều chỉnh phù hợp với thực tế.
Theo đó, TP.HCM sẽ tiếp tục duy trì kết hợp hai phương thức thi tuyển và xét tuyển. Nếu năm học 2026-2027, diện xét tuyển chỉ áp dụng tại xã đảo Thạnh An và đặc khu Côn Đảo thì trong kỳ tuyển sinh 2027-2028, TP sẽ chủ động mở rộng vùng xét tuyển đến các địa phương và trường học phù hợp nhằm đảm bảo học sinh tại một số khu vực được có cơ hội tiếp tục học tại trường THPT.
Đối với các trường THPT chuyên, các trường thuộc nhóm đầu đầu và những trường hàng năm có số lượng học sinh đăng ký vượt chỉ tiêu tuyển sinh, TP.HCM sẽ tiếp tục tổ chức thi tuyển - đây là cách để đảm bảo tính công khai, minh bạch và công bằng trong quá trình đánh giá, lựa chọn học sinh.
Ông Nguyễn Văn Phong cũng nói thêm, về việc tuyển sinh lớp 10, Giám đốc Sở GD-ĐT đã chỉ đạo tổ chức hội nghị lấy ý kiến của các trường THPT, các trung tâm GDTX… Vì vậy sau khi Bộ chính thức ban hành thông tư, ngành GD-ĐT sẽ tổ chức hội nghị lấy ý kiến để đưa ra quy định cụ thể phù hợp từ đó trình UBND TP.HCM ban hành áp dụng cho kỳ tuyển sinh sắp tới.
Trước đó, vào tuần đầu tháng 8, Bộ GD-ĐT đã lấy ý kiến sở GD-ĐT Hà Nội, Hải Phòng và TP.HCM về phương án chỉ thi toán và ngữ văn vào lớp 10. Vào thời điểm đó, Sở GD-ĐT TP.HCM đã đề xuất giữ nguyên cấu trúc 3 môn thi gồm toán, ngữ văn và môn thi thứ ba. Riêng với môn thi thứ ba, TP.HCM kiến nghị tiếp tục giữ ổn định môn ngoại ngữ - phương án được đánh giá là phù hợp với định hướng phát triển của thành phố, đặc biệt trong bối cảnh TP.HCM đang triển khai đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Vào ngày 14.8, Báo Thanh Niên khảo sát ý kiến bạn đọc bình chọn môn thi lớp 10 sao cho phù hợp. Kết quả cho đến 15 giờ 30 hôm nay (26.9) cho thấy: Có 23% bạn đọc chọn 2 môn thi toán, ngữ văn; 48% bạn đọc chọn 3 môn toán, ngữ văn và ngoại ngữ; 6% bạn đọc chọn môn toán, ngữ văn và môn thứ 3 được chọn theo mỗi năm và 22% bạn đọc đưa ra ý kiến khác.
Bình luận (0)