Tiệm cận với 'luật chơi' của thế giới

Tại dự thảo Nghị định về An ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân đang được lấy ý kiến, Bộ Công an đề xuất các mức phạt về hành vi sử dụng không gian mạng, công nghệ thông tin, phương tiện điện tử xâm phạm trật tự xã hội nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Trong đó, phạt từ 25 - 50 triệu đồng nếu kinh doanh các loại tài khoản dùng chung (Shared Accounts) của các dịch vụ nội dung số (Netflix, Spotify, YouTube Premium...) trái quy định của nhà cung cấp.

Lâu nay, hoạt động kinh doanh vừa nêu khá phổ biến ở Việt Nam, được quảng bá rộng rãi qua các mạng xã hội và các hội nhóm, diễn đàn công nghệ. Nhiều người vẫn có thói quen biện minh cho việc mua bán những tài khoản như vậy là để tiết kiệm.

Nhưng nói như thế là ngụy biện bởi hành vi này dẫn đến không ít hệ lụy. Bởi trước hết, việc bán những tài khoản trên là vi phạm trực tiếp các điều khoản dịch vụ (Terms of Service) mà nền tảng dịch vụ nội dung số đưa ra. Thỏa thuận điều khoản này là hợp đồng dân sự có giá trị pháp lý. Thêm vào đó, việc mua bán các tài khoản cũng có thể xem là hành vi thương mại gian lận hoặc vi phạm luật Sở hữu trí tuệ (tái phân phối dịch vụ khi chưa được ủy quyền). Và chiếu theo luật An ninh mạng và luật Giao dịch điện tử của Việt Nam, thì các hành vi như vậy có thể xem là vi phạm nghĩa vụ sử dụng dịch vụ đúng mục đích. Bản thân người mua cũng có thể gặp nhiều rủi ro về bảo mật và quyền riêng tư.

Đối với thị trường thì các hành vi trên gây thất thu trực tiếp của các nền tảng dịch vụ, đồng thời dẫn đến sự cạnh tranh không lành mạnh với những nhà phân phối hợp pháp. Những vi phạm như trên còn gây khó cho chính các nền tảng dịch vụ nội dung nội địa, bởi cách xài tài khoản chia sẻ khiến cho chi phí sử dụng các dịch vụ nước ngoài rẻ đi một cách không công bằng nên các dự án mới phát triển tại Việt Nam càng khó có cơ hội tiếp cận người dùng.

Rộng hơn, tình trạng này ảnh hưởng việc thu ngân sách của Nhà nước, làm giảm giá trị thị trường dịch vụ số tại Việt Nam. Như thế, hình ảnh về môi trường kinh doanh tại Việt Nam sẽ bị giảm sút trên trường quốc tế - đây là điều cực kỳ bất lợi và dẫn đến nhiều hệ lụy tiêu cực về lâu dài trong thời kỳ hội nhập cao như hiện nay. Không thể vì lý do tiết kiệm - nhất là khi mức giá chính thức áp dụng cho thị trường Việt Nam thấp hơn các nước phát triển - để biện minh cho hành vi sai phạm.

Rõ ràng, để hòa cùng sự phát triển, chúng ta cần đảm bảo một môi trường kinh doanh "chơi theo luật" như các tiêu chuẩn chung của thế giới. Vì thế, cần siết chặt quản lý các hành vi sai trái để xây dựng môi trường kinh doanh Việt Nam ngày càng văn minh hơn, ngày càng tiệm cận với "luật chơi" của thế giới.