Tiếng đồng vọng phương Nam trong nhịp trống hiệu triệu vươn mình

Họ bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc với tư cách một chủ thể năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm mà vẫn giữ nguyên cốt cách, thần thái của con người phương Nam.

Ảnh: Hoàng Phương

LỊCH SỬ MỞ CÕI "CHẠM NGÕ" TƯƠNG LAI VƯƠN MÌNH

Được hơn nửa thế kỷ rồi, đất nước sang trang hòa bình. Những con nắng tháng tư ở phương Nam chưa bao giờ bớt chói chang. Đất phương Nam mở cõi ngày nào giờ được định vị là vùng đất của phát triển, vùng đất đã có lời hẹn ước với tương lai vươn mình của dân tộc.

Chợt nhớ người đàn ông đã dùng cả đời để lý giải cái mã gien của lưu dân Nam bộ. Nhà văn Sơn Nam, "ông già đi bộ" của lục tỉnh Nam kỳ, bảo người Nam bộ nghe tiếng gọi của đất mà đi mở cõi, hành trang chỉ có lòng can đảm và sự bao dung của kẻ không còn gì để mất. Tiếng trống hiệu triệu mở cõi, khai hoang phá trảng thuở nào giờ đã thành tiếng đồng vọng từ quá khứ "mang gươm đi mở cõi" hào hùng của nhiều thế hệ tổ tiên dân Nam bộ.

Ảnh: Ngọc Dương

Giờ là lúc thế hệ cháu con hướng về tiếng trống hiệu triệu của kỷ nguyên vươn mình. Tiếng đồng vọng từ truyền thống phương Nam đang trở thành nội lực thâm hậu thôi thúc con người Nam bộ bứt phá khỏi những rào cản cũ để dẫn dắt con tàu đổi mới tiến ra biển lớn. Lịch sử mở cõi đang "chạm ngõ" tương lai vươn mình bằng chính cái khí chất hào sảng chẳng thể lẫn vào đâu được.

Người Nam bộ không sợ cái mới, nói đúng hơn là họ "khoái" cái mới. Cụ Sơn Nam hồi đó cắt nghĩa dân Nam bộ là "lưu dân", tứ xứ tụ về, túi nải trên vai nhắm hướng đất mà đi với tâm thế "đất lành chim đậu". Cái bản tính bình dân không cố chấp, thấy cái gì hay là học, cái gì lạ là thử đã biến vùng đất này thành một "nồi lẩu" văn hóa rực rỡ.

Ngày xưa, cha ông mở cõi bơi xuồng qua những rạch dừa đầy muỗi mòng để tìm đất sống. Giờ thì những người con Nam bộ trong vai "lưu dân số" của thế kỷ 21 đang hăng hái "mở cõi" trên không gian mạng, trên những thị trường ngách toàn cầu. Họ tiếp cận AI, Blockchain, kinh tế số, kinh tế xanh trong cái dáng vẻ thong dong như tiết tấu của câu ca tài tử nhưng bên trong não lại là tốc độ chớp nhoáng của tư duy sáng tạo. "Vươn mình" với người Nam bộ không phải là một khẩu hiệu ép buộc, mà là bản năng. Khi hồi trống hiệu triệu vang lên, người ta không thấy họ ngồi cân phân mà thấy họ đã xắn tay áo lên "mần" rồi, theo đúng thần thái miệng nói tay làm của người phương Nam.

ĐEM KHÍ CHẤT NAM BỘ VÀO TƯ DUY KHỞI NGHIỆP TOÀN CẦU

Người phương Nam "trọng nghĩa khinh tài", nói như nhà văn Sơn Nam thì không phải là coi tiền như rác, mà là coi cái tình cái nghĩa nặng hơn vàng bạc. Một lời hứa trên sông nước, không cần văn bản ký kết, vẫn được giữ tròn như một đạo lý sinh tồn.

Ảnh: Lê Lâm

Giữa kỷ nguyên mà mọi thứ đều được định giá bằng thuật toán và lợi nhuận, cái khí chất trượng nghĩa của người Nam bộ sẽ là một tài sản nhân văn sáng giá. Doanh nhân Nam bộ hiện đại vươn mình bằng cách đưa chữ "Nghĩa" vào đạo đức kinh doanh. Họ hiểu rằng trong thế giới phẳng ngày nay, sự chân thành mới là thứ giúp họ được tin tưởng và đi xa nhất: làm ăn sòng phẳng, nói được làm được, không lật lọng, không bội tín. Đó không chỉ là tính cách doanh nhân mà còn là một thương hiệu nhân văn của quốc gia.

Cái chất phóng khoáng của dân Nam bộ đôi khi bị người ta hiểu lầm là thiếu tính toán. Nhưng nhìn kỹ mà xem, đó chính là tinh thần "startup" (khởi nghiệp) thứ thiệt. Sự lạc quan, tính cách phóng khoáng, không tính toán quá chi ly để rồi sợ hãi trước rủi ro chính là động cơ để người Nam bộ dám dấn thân trên thương trường quốc tế.

Kỷ nguyên vươn mình chắc chắn đòi hỏi Việt Nam phải dám "nghĩ lớn, chơi lớn", phải dám thất bại để tìm ra đường đi mới. Người Nam bộ với bản lĩnh "ngã ở đâu đứng dậy ở đó", sẵn sàng cười xòa một cái rồi tìm cách "lách" qua nghịch cảnh chắc chắn sẽ có một thứ nội lực vượt khó đặc biệt. Họ sẽ đem theo cái thần thái phóng khoáng ấy bước vào cuộc chơi khởi nghiệp toàn cầu, nhẹ nhàng nương theo những biến động của thương trường quốc tế, can đảm biến thách thức thành cơ hội, không quá sợ hãi trước cảnh thuyền to sóng lớn của thương trường quốc tế.

Phương Nam sẽ đáp lời hiệu triệu kỷ nguyên vươn mình của dân tộc bằng chính cái khí chất "rặt" bản sắc của mình. Đó là cái chất ngang tàng được truyền lại từ tâm thế của những thế hệ "mang gươm đi mở cõi". Đó là cái chất nhân văn trượng nghĩa sẵn sàng lấy tấm lòng chân thực đối đãi hết mực với người, với đời. Đó là sự can đảm dấn thân "miền Nam đi trước về sau" từng góp phần làm nên kỳ tích kháng chiến trong lịch sử. Đó là nguồn vốn xã hội quý giá và khác biệt sẽ giúp những con người phương Nam "sinh lợi" trong bối cảnh các quốc gia khởi nghiệp, các đối tác toàn cầu đều tìm cách kiến tạo sự phát triển dựa trên sự tin tưởng và chân thành.

Nhiều dự án lớn đang được triển khai để thiết kế đường băng cho phương Nam cất cánh như siêu cảng biển Trần Đề (Cần Thơ) và Cần Giờ (TP.HCM), trục cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, phân đoạn cao tốc Bắc Nam nối Cần Thơ - Cà Mau, siêu sân bay Long Thành, Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM, những dự án điện gió, điện mặt trời dọc dải ven biển Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu...

Cái "nết" hào sảng của người phương Nam mà "ông già đi bộ" Sơn Nam cả đời chắt chiu trong từng câu chữ không phải là thứ cổ ngoạn để cất trong tủ kính bảo tàng. Đó chính là "mỏ neo" giữ cho con thuyền phương Nam vững chãi trong thử thách của phát triển và hội nhập.

Người phương Nam đang viết tiếp bản hùng ca mở cõi bằng ngôn từ và phách nhịp của kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.