Tiếp tục phát hiện mới về Minh Khiêm đường

Bùi Ngọc Long
Bùi Ngọc Long
22/04/2026 06:30 GMT+7

Trong quá trình thực hiện trùng tu công trình Minh Khiêm đường (nhà hát cổ) thuộc lăng vua Tự Đức (tọa lạc tại P.Thủy Xuân, TP.Huế), khi việc khôi phục sơ đồ các chòm sao trên trần nhà vẫn chưa ngã ngũ thì đơn vị trùng tu có những phát hiện thú vị về hiện vật bằng kim loại.

Sáng 21.4, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế tổ chức buổi họp tham vấn các nhà nghiên cứu, chuyên gia văn hóa, lịch sử để lắng nghe ý kiến góp ý về hạng mục trùng tu Ôn Khiêm điện thuộc dự án bảo quản, tu bổ phục hồi di tích lăng Tự Đức, đồng thời công bố phát hiện thú vị về hiện vật bằng kim loại được đơn vị trùng tu tìm thấy trong quá trình hạ giải công trình.

Tiếp tục phát hiện mới về Minh Khiêm đường- Ảnh 1.

Công bố hình ảnh hiện vật bằng kim loại tạo hình các vì sao trên trần Minh Khiêm đường

ẢNH: BÙI NGỌC LONG

Ông Hồ Hữu Hành, Giám đốc Công ty CP Tu bổ di tích Huế (đơn vị trùng tu di tích), đã báo cáo về một số nghi vấn liên quan đến sàn gỗ và các vị trí cửa trong công trình Ôn Khiêm điện. Ngôi điện này được dùng để các đồ vật ngự dụng của nhà vua khi vua Tự Đức còn sống, và thay đổi công năng sau khi vua băng hà. Công trình nằm bên phải Lương Khiêm điện, thuộc tổng thể di tích lăng vua Tự Đức.

Đáng chú ý, ông Hành công bố thông tin tìm thấy hiện vật kim loại được cho chính là các ngôi sao trên trần nhà của Minh Khiêm đường (nhà hát cổ) trong quần thể lăng vua Tự Đức. Đây là hiện vật từng được nhà nghiên cứu Phan Thuận An khảo tả "các ngôi sao bằng chất liệu thủy tinh có bọc đồng" trong Tuyển tập những bài nghiên cứu về triều Nguyễn.

Cụ thể, hiện vật chất liệu kim loại, có cấu trúc 3 phần: phần đế có hình trụ tròn, lòng đế dày 1 mm; phần trang trí hình răng cưa đều bên ngoài có đường kính 65 mm, dày 1,5 mm; phía sau có chuôi gồm 3 sợi đồng, lồng trong khối trụ tròn là 1 tấm kim loại khác hình tròn đường kính 50 mm.

Theo nhận định của ông Hành, đây chính là phần kim loại bọc ngoài cấu trúc thủy tinh làm thành các vì tinh tú trang trí trên trần nhà. Về chất liệu, theo quan sát ban đầu, vật liệu này có thể được làm bằng chì và đồng.

Tại cuộc họp, các nhà nghiên cứu cho rằng việc phát hiện hiện vật bằng kim loại này là vô cùng quý giá và có ý nghĩa, vì từ hiện vật sẽ có cơ sở làm sáng tỏ nhiều nghi vấn để tiến tới trùng tu đúng nguyên trạng di tích.

Liên quan đến số lượng chòm sao trên trần nhà, các nhà nghiên cứu vẫn chưa thống nhất và tiếp tục cung cấp thêm nhiều biện giải. Trong đó, đáng chú ý, nhà nghiên cứu Phạm Đức Thành Dũng (nguyên cán bộ Phòng Nghiên cứu, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế) cho biết từ ảnh chụp hiện trạng, ngoài 4 chòm sao trong Nhị thập bát tú (28 chòm sao, gồm Thanh long, Bạch hổ, Chu tước, Huyền võ), ông còn nhìn thấy trong đồ hình có thêm 2 chòm sao Bắc cực (5 ngôi sao, tượng trưng cho bậc đế vương) và chòm sao Tứ phụ (còn có âm phù).

Tiếp tục phát hiện mới về Minh Khiêm đường- Ảnh 2.

Hình ảnh sơ đồ trang trí các vì sao trên trần Minh Khiêm đường có thêm phát hiện chứng minh các ngôi sao được làm bằng kim loại bọc thủy tinh

ẢNH: BÙI NGỌC LONG

Ông Nguyễn Tấn Anh Phong (thuộc nhóm Tân Đô thành hiếu cổ) căn cứ từ hình ảnh tư liệu và đối chiếu trên các di tích, tài liệu thì cho rằng sơ đồ này có số lượng lên tới hơn 200 vì sao.

Kết luận buổi làm việc, ông Nguyễn Phước Hải Trung, Phó giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, đề nghị Ban quản lý dự án và đơn vị tư vấn thi công tách nội dung liên quan đến công trình Ôn Khiêm điện thành một chuyên đề khác để giải quyết.

Riêng việc trang trí các chòm sao trên trần Minh Khiêm đường, từ hiện vật phát hiện, ông Hải Trung đề nghị đơn vị tư vấn, thi công trưng cầu kiểm định hóa lý để biết rõ cụ thể là kim loại gì, làm cơ sở khoa học tiến tới khôi phục sơ đồ các vì sao đúng như nguyên bản của di tích. Về số lượng các vì sao, Hội đồng khoa học trùng tu sẽ kết luận cuối cùng sau khi các đơn vị tư vấn, thi công đề xuất phương án kèm căn cứ khoa học và cơ sở hiện trạng.

Top

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.