Đời sống Cộng đồng

Tòa án hơn 140 năm tuổi ở TP.HCM qua từng góc ảnh

Phạm Hữu - phamhauhuu@gmail.com

30/03/2026 06:15 GMT+7

Trụ sở Tòa án Nhân dân TP.HCM hơn 140 năm tuổi hiện lên rõ nét qua từng góc ảnh, từ tổng thể đến chi tiết kiến trúc sau quá trình trùng tu.

Tọa lạc tại vị trí đắc địa trên khuôn viên 4 mặt tiền là các tuyến đường Nguyễn Trung Trực, Nguyễn Du, Nam Kỳ Khởi Nghĩa và Lý Tự Trọng, Tòa án Nhân dân TP.HCM như một minh chứng sống động của công trình kiến trúc "vững chãi" trước thời gian.

Công trình trụ sở Tòa án Nhân dân TP.HCM được khởi công vào năm 1881 và chính thức hoàn thành vào năm 1885 khi chính quyền thực dân Pháp quyết định xây dựng một biểu tượng pháp quyền tại trung tâm Sài Gòn.

Tòa nhà được thiết kế bởi kiến trúc sư Bourard và quá trình thi công được giám sát bởi kiến trúc sư Foulhoux, người giữ chức Giám đốc Sở Công chánh và là tác giả của nhiều công trình biểu tượng khác như Dinh Thượng Thơ hay Bưu điện Thành phố.

Tòa án hơn 140 năm tuổi ở TP.HCM qua từng góc ảnh - Ảnh 1. — Tòa án Nhân dân TP.HCM được xây dựng vào năm1881 và chính thức hoàn thành vào năm 1885. Trước kia nơi đây là Dinh Pháp lý (hay còn gọi là Dinh Công lý, Tòa Pháp lý),

Tòa án hơn 140 năm tuổi ở TP.HCM qua từng góc ảnh - Ảnh 2. — Nổi bật ở cổng vào là hai trụ to lớn và uy nghi, có nhiều họa tiết thiết kế trang trọng. Trên đầu mỗi trụ là đầu tượng của hai phụ nữ Pháp đội nón sắt theo kiểu vệ binh danh dự của nền Cộng hòa sau Cách mạng Pháp 1789

Tòa án hơn 140 năm tuổi ở TP.HCM qua từng góc ảnh - Ảnh 3.

Tòa án hơn 140 năm tuổi ở TP.HCM qua từng góc ảnh - Ảnh 4.

Khu vực phía ngoài Tòa án Nhân dân TP.HCM, nơi tiếp giáp với đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa

ẢNH: PHẠM HỮU

Thiết kế ban đầu của tòa nhà có hình chữ H (theo mẫu tự Latinh), một sơ đồ mặt bằng kinh điển cho các công sở lớn nhằm tối ưu hóa việc phân khu chức năng và lưu thông không khí. Cấu trúc này bao gồm 2 tầng chính và 1 tầng hầm, với chiều cao mỗi tầng lên đến 5,2 m để tạo ra sự thông thoáng tuyệt đối trong môi trường nhiệt đới ẩm của Sài Gòn.

Sau khi xây dựng, tòa án có tên Palais de Justice - Dinh Pháp lý (hay còn gọi là Dinh Công lý, Tòa Pháp lý). Sau hiệp định Geneve năm 1954, Palais de Justice de Saigon được chính quyền Việt Nam Cộng hòa tiếp quản và đổi tên thành Tòa án Quốc gia. Sau ngày 30.4.1975, chính quyền cách mạng đã tiếp quản toàn bộ hệ thống tòa án của chế độ cũ. Tháng 9.1976, ngành Tòa án Nhân dân TP.HCM chính thức được thành lập.