Tối nay 3.1, người Việt xem siêu trăng và mưa sao băng cực đại đầu tiên 2026

Theo trang Space.com, mưa sao băng Quadrantids hoạt động và có thể quan sát được từ rạng sáng 28.12.2025 đến ngày 12.1.2026. Năm nay, mưa sao băng này đạt đỉnh điểm vào kỳ nghỉ tết dương lịch 2026, vào ngày 3 - 4.1, tức tối nay và rạng sáng mai.

ẢNH: THANH TÙNG

Tuy nhiên, điều kiện quan sát mưa sao băng Quadrantids năm 2026 không quá thuận lợi vì sẽ có trăng tròn được chiếu sáng hoàn toàn vào thời điểm cực đại. Trận mưa sao băng Quadrantids được tạo ra khi trái đất đi qua các mảnh vụn hoặc băng và bụi còn sót lại từ tiểu hành tinh 2003 EH, rất có thể là một sao chổi đã tắt.

Theo chuyên gia, có thể quan sát thấy tới 100 sao băng Quadrantids trong một số năm vào thời điểm cực điểm khi trái đất đi qua phần dày đặc nhất của dòng mảnh vụn, nhưng chỉ khi bầu trời đủ tối. Vì chúng mờ nhạt, nên rất dễ bỏ lỡ nhiều sao băng Quadrantids xẹt ngang bầu trời.

Cách dễ nhất để tìm thấy Quadrantids là nhìn về hướng bắc để tìm chòm sao Gấu Lớn. Sau đó, hãy theo "vòng cung" của tay cầm chòm sao Gấu Lớn trên bầu trời đến ngôi sao khổng lồ đỏ Arcturus, nằm ở đáy của chòm sao Bootes.

Đừng chỉ nhìn thẳng vào chòm sao Bootes để tìm sao băng, vì chúng sẽ xuất hiện rải rác trên bầu trời. Hãy nhớ di chuyển tầm nhìn sang các chòm sao lân cận vì sao băng càng gần tâm điểm phát xạ thì vệt sáng (vệt mảnh vụn phát sáng) càng ngắn và khó phát hiện hơn. 

Siêu trăng đầu tiên 2026 thì sao?

Theo Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), đêm nay 3.1, trăng tròn đầu tiên của năm sẽ xuất hiện trên bầu trời với tên gọi siêu trăng sói (super wolf moon), xảy ra khi mặt trăng ở vị trí cận điểm, vị trí gần trái đất nhất trên quỹ đạo.

ẢNH: NGUYỄN BÁ TUYÊN

Nhờ đó, mặt trăng sẽ trông lớn hơn khoảng 14% và sáng hơn khoảng 30% so với khi trăng tròn ở điểm viễn địa. Nguồn gốc của cái tên gọi “trăng sói” bắt nguồn từ các truyền thống cổ xưa khi con người thường nghe thấy tiếng sói hú vang vọng trong những đêm mùa đông lạnh giá.

Trước đây, người ta cho rằng đó là do chúng đang đói khát, nhưng các nghiên cứu sinh học hiện đại cho thấy loài sói thực chất tận dụng ánh trăng để đánh dấu lãnh thổ, giao tiếp và phối hợp săn mồi.

Đừng bỏ lỡ sự xuất hiện rực rỡ của sao Mộc, một đốm sáng rực rỡ, ánh màu ngọc nằm gần mặt trăng. Hiện tại, hành tinh này đang tiến đến gần vị trí trực đối, thời điểm quan sát tốt nhất trong năm tạo nên một khung cảnh tuyệt đẹp bên cạnh sắc vàng của ánh trăng.