TP.HCM sẽ luân phiên 1.000 bác sĩ về trạm y tế

Theo dự thảo, dự kiến mỗi năm TP.HCM bố trí khoảng 1.000 lượt bác sĩ (BS), trong đó có giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, cùng 300 điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y, dược sĩ luân phiên về y tế cơ sở, với tổng kinh phí gần 98,5 tỉ đồng/năm. Chính sách được kỳ vọng tạo động lực để nhân lực y tế chất lượng cao không chỉ khám chữa bệnh (KCB) cho người dân mà đào tạo tại chỗ và phát triển nguồn nhân lực y tế cơ sở. Nếu được HĐND TP.HCM thông qua, chính sách sẽ kéo dài từ năm 2026 - 2030.

ẢNH: DUY TÍNH

Y tế cơ sở thiếu nhân lực ở nhiều chuyên ngành

Theo Sở Y tế TP.HCM, sau sắp xếp đơn vị hành chính, TP có quy mô dân số lớn nhất cả nước, hơn 14 triệu người, đồng thời là trung tâm y tế (TTYT) chuyên sâu của khu vực phía nam.

Về năng lực y tế, TP.HCM hiện có 164 bệnh viện (BV) công và tư, 13 TTYT, 168 trạm y tế (TYT) xã, phường, đặc khu với 296 điểm trạm; hơn 10.000 phòng khám đa khoa, chuyên khoa tư nhân cùng hệ thống cấp cứu ngoại viện gồm Trung tâm cấp cứu 115 và các trạm cấp cứu vệ tinh rộng khắp.

ẢNH: BS

Quy mô KCB cũng ngày càng lớn. Số lượt khám tăng từ hơn 36,5 triệu lượt năm 2020 lên gần 45,6 triệu lượt năm 2024. Sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, dự báo toàn TP.HCM sẽ vượt 50 triệu lượt khám mỗi năm.

Trong bức tranh đó, 168 TYT xã, phường, đặc khu là tuyến gần dân nhất, đảm nhiệm từ chăm sóc sức khỏe ban đầu, KCB BHYT, phòng chống dịch, tiêm chủng, quản lý bệnh không lây nhiễm đến chăm sóc bà mẹ, trẻ em. Nay các TYT còn phải triển khai khám sức khỏe toàn dân, hồ sơ sức khỏe điện tử và quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời.

Theo rà soát của Sở Y tế năm 2026, 168 TYT đang quản lý khoảng 14,5 triệu dân, với 1.415 BS, trong đó 1.073 người đã được cấp giấy phép hành nghề. Thế nhưng nhu cầu BS luân phiên của các TYT lên đến 1.046 lượt.

Đáng chú ý, tuyến y tế cơ sở đang thiếu nhân lực ở nhiều chuyên ngành như nội, ngoại, sản phụ khoa, nhi khoa, y học cổ truyền, mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt... Trong khi đó, BS, điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y được cử đến các địa bàn xa, xã đảo, đặc khu phải thay đổi môi trường làm việc, sinh hoạt và xa gia đình. Các chế độ hiện hành chủ yếu bảo đảm tiền lương, phụ cấp, công tác phí, nhưng chưa tạo được động lực đủ mạnh để thu hút nhân lực chuyên môn cao luân phiên thường xuyên.

Từ thực tế trên, Sở Y tế TP.HCM xây dựng dự thảo nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ đối với người thực hiện chế độ luân phiên có thời hạn đến y tế cơ sở.

Sẽ có 1.000 BS luân phiên mỗi năm

Theo dự thảo, mỗi năm TP.HCM dự kiến tổ chức khoảng 1.000 lượt BS luân phiên, đồng thời bố trí khoảng 300 điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y và dược sĩ theo nhu cầu chuyên môn của cơ sở tiếp nhận. Thời gian luân phiên dự kiến 6 tháng. Mức hỗ trợ được phân theo trình độ chuyên môn.

ẢNH: DUY TÍNH

Cụ thể, hỗ trợ 20 triệu đồng/người/tháng đối với 50 BS có học hàm giáo sư, phó giáo sư, học vị tiến sĩ hoặc BS CKII; 17 triệu đồng/người/tháng đối với 250 BS nội trú, BS CKI hoặc BS CK được cấp theo quy định; 12 triệu đồng/người/tháng đối với 700 BS. Riêng nhóm điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y, dược sĩ, 180 người có trình độ đại học trở lên được hỗ trợ 10 triệu đồng/người/tháng; 120 người trình độ cao đẳng được hỗ trợ 8 triệu đồng/người/tháng.

Như vậy, tổng cộng khoảng 1.300 người sẽ tham gia luân phiên, với kinh phí dự kiến gần 98,5 tỉ đồng/năm. Đối với địa bàn đặc thù, chính sách cũng tính đến điều kiện đi lại, sinh hoạt và khả năng thu hút nhân lực. Người được cử đến xã đảo Thạnh An hưởng mức hỗ trợ bằng 1,2 lần; đến đặc khu Côn Đảo hưởng 1,5 lần mức hỗ trợ tương ứng.

Theo dự thảo, người được cử đi phải có quyết định của Sở Y tế và thực hiện luân phiên liên tục từ đủ 2 tháng trở lên. Chính sách hỗ trợ này không thay thế tiền lương, phụ cấp, công tác phí và các chế độ hiện hành mà là khoản hỗ trợ đặc thù của TP.HCM nhằm tạo thêm động lực cho nhân viên y tế tham gia. Đây cũng là cách TP.HCM cụ thể hóa mục tiêu của Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị, theo đó trong giai đoạn 2025 - 2030, mỗi năm các địa phương phải luân phiên, luân chuyển, điều động ít nhất 1.000 BS về làm việc có thời hạn tại TYT.

Hiệu quả từ mô hình luân phiên

Chương trình luân phiên BS tuyến trên về y tế cơ sở đã được TP.HCM thực hiện thời gian qua và chứng minh là hiệu quả.

Điển hình từ tháng 9.2025 đến nay đã có 11 đợt luân phiên với 85 BS các BV tuyến cuối của TP.HCM đến TTYT Quân dân y đặc khu Côn Đảo. Điều này giúp số lượt khám tăng từ khoảng 80 lên hơn 150 lượt/ngày (tăng gần 90%); có ngày vượt 200 lượt, gấp 2,5 lần. Tổng số lượt KCB đạt 21.427 lượt. Đặc biệt, nhiều kỹ thuật trước đây người bệnh phải chuyển vào đất liền nay được triển khai ngay tại đảo. Danh mục kỹ thuật được phê duyệt tăng từ 1.686 lên 2.592.

Từ Côn Đảo đến các cơ sở y tế khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu cũ, BS tuyến cuối không chỉ đến KCB mà còn chuyển giao kỹ thuật, đào tạo tại chỗ, hội chẩn và hỗ trợ xây dựng năng lực chuyên môn cho tuyến dưới. Thời gian tới, mô hình sẽ tiếp tục mở rộng tại khu vực Bình Dương cũ. Ngành y tế xác định đây là giải pháp quan trọng để tăng năng lực tuyến cơ sở, giảm chuyển tuyến, đồng thời kiến nghị chính sách đặc thù để duy trì lực lượng luân phiên.