Trẻ nhập viện vì bệnh hô hấp tăng vọt, dấu hiệu nào phải cấp cứu ngay?

Sáng 5.10, tại Khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM), chị Phan Thị Ng. (37 tuổi, ở TP.HCM) bế con trai 7 tháng tuổi đang quấy khóc, phải thở ô xy vì bị viêm tiểu phế quản nặng.

Theo chị Ng., trước đó, bé được đưa đến khám vì ho, khò khè và được bác sĩ kê thuốc điều trị, hướng dẫn theo dõi tại nhà. Sau đó, khi thấy con ho nhiều, thở mệt, chị đưa bé trở lại bệnh viện ngay. Do bé sinh non, chị rất lo lắng tình trạng của con có thể diễn tiến nặng hơn.

Khoảng 300 bệnh nhi điều trị nội trú

Thạc sĩ, bác sĩ Lê Bình Bảo Tịnh, Phó trưởng khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi đồng 1, cho biết khoa đang điều trị khoảng 300 bệnh nhi, tỷ lệ ca nặng khoảng 10%. Trong 2 tuần qua, mỗi ngày, khoa tiếp nhận hơn 80 bệnh nhi nhập viện, xấp xỉ gấp đôi mức khoảng 40 ca trước mùa cao điểm. Lượng trẻ đến khám ngoại trú cũng tăng gần gấp rưỡi so với trước.

ẢNH: HOÀI NHIÊN

Bác sĩ Tịnh cho biết bệnh hô hấp ở trẻ thường gia tăng vào tháng 10 - 11. So với cùng giai đoạn những năm trước, hiện chưa ghi nhận sự thay đổi bất thường về mô hình bệnh hoặc mức độ nặng. Các bệnh thường gặp là viêm phổi, viêm tiểu phế quản và đợt cấp của bệnh mạn tính như hen phế quản.

Bác sĩ Tịnh nhận định tác nhân gây bệnh hô hấp thường gặp vẫn là các vi rút hô hấp như: vi rút hợp bào hô hấp (RSV), vi rút cúm, adenovirus và một số vi rút hô hấp khác. Qua ghi nhận lâm sàng, hiện chưa thấy biểu hiện gợi ý một tác nhân bất thường hoặc sự thay đổi rõ về mô hình bệnh so với mùa hô hấp hằng năm.

Trẻ càng nhỏ tuổi nguy cơ diễn tiến nặng càng cao, đặc biệt ở trẻ dưới 3 tháng tuổi. Những nhóm có nguy cơ diễn tiến nặng hơn còn bao gồm: trẻ sinh non, trẻ có bệnh tim bẩm sinh, bệnh phổi mạn hoặc suy giảm miễn dịch. Một số trường hợp nặng có thể cần hỗ trợ hô hấp bằng CPAP hoặc thở máy.

Để đáp ứng nhu cầu điều trị, bệnh viện kê thêm giường, giảm bớt giường dịch vụ nhằm hạn chế nằm ghép. Những trường hợp trẻ cần chăm sóc tích cực hơn được chuyển đến các khoa hồi sức.

Thở mệt, lõm ngực phải cấp cứu ngay

Bác sĩ Tịnh lưu ý khi trẻ ho nhưng vẫn bú tốt, tươi tỉnh, phụ huynh có thể tương đối yên tâm và tiếp tục theo dõi. Nếu trẻ mệt hơn, bú kém hoặc bỏ bú, li bì, kém hoạt bát thì gia đình nên đưa trẻ đi khám.

"Đặc biệt, khi trẻ thở nhanh, thở mệt, co lõm lồng ngực, thở gắng sức, tím tái hoặc có cơn ngưng thở thì cần đưa trẻ đến cơ sở cấp cứu ngay", bác sĩ Tịnh nhấn mạnh.

ẢNH: HOÀI NHIÊN

Về việc dùng thuốc, bác sĩ Tịnh cho biết phụ huynh không nên tự ý dùng kháng sinh. Bác sĩ cũng lưu ý, phụ huynh không nên tự sử dụng lại toa thuốc của lần bệnh trước vì nguyên nhân, mức độ bệnh và cân nặng của trẻ có thể đã thay đổi, dẫn đến thuốc hoặc liều dùng không còn phù hợp.

"Phụ huynh cũng không nên tự ý cho trẻ dùng các thuốc giảm ho hoặc thuốc cảm, đặc biệt ở trẻ nhỏ, vì hiệu quả có thể hạn chế trong khi một số thuốc có nguy cơ gây tác dụng không mong muốn, nhất là khi dùng không đúng lứa tuổi hoặc liều lượng", bác sĩ Tịnh cảnh báo.

Với trẻ điều trị ngoại trú, gia đình cần cho trẻ nghỉ ngơi, bảo đảm đủ nước và dinh dưỡng, vệ sinh mũi khi cần, giữ môi trường thông thoáng và đặc biệt theo dõi sát các dấu hiệu trở nặng.

Để phòng bệnh, bác sĩ khuyến cáo trẻ cần được sinh hoạt trong môi trường nhà ở, lớp học thông thoáng, vệ sinh đồ dùng, bàn học, đồ chơi, rửa tay thường xuyên và hạn chế để trẻ tiếp xúc với người đang mắc bệnh hô hấp. Trẻ cũng cần được tiêm chủng đầy đủ theo lứa tuổi.