Họa sĩ Phạm Quốc Ân sẽ khai mạc triển lãm cá nhân Thiêng – Cơtu vào sáng 7.4 tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM (97A Phó Đức Chính, P.Bến Thành, TP.HCM). Với triển lãm này, ông tiếp cận mặt nạ, tượng nhà mồ, Gươl (nhà làng), nghi lễ thiêng như những thực thể tạo hình; ở đó có khối, có nhịp, có trật tự nội tại và có cả sự dữ dội nguyên sơ.
Ở các tác phẩm, mặt nạ không nằm trong không gian tục bỏ mả hay nghi lễ, mà là vật linh thiêng
Ảnh: PHAN TRỌNG VĂN
Tác giả để ngôn ngữ của sơn mài lên tiếng
Ảnh: PHAN TRỌNG VĂN
Điều độc đáo ở triển lãm này là ông không đi theo lối tranh lacquer bóng bẩy mà mài sâu, đẩy bề mặt đến giới hạn và ngôn ngữ của sơn mài lên tiếng (giữ lại độ thô, độ nặng và sự ẩn chìm đặc trưng của sơn mài). Vàng, son, vỏ trứng xuất hiện nhưng không nhằm trang sức. Chúng hoạt động như lớp ký ức, như vết tích của một không gian linh thiêng đã từng tồn tại.
"Thiêng – Cơtu như là câu chuyện tâm linh của vùng đất giữa đại ngàn. Trong hành trình đi tìm những mảnh ký tự ghép nên câu chuyện của một tộc người, tôi nhận ra mặt nạ như một công cụ mặc khải – sự hiện diện của thần linh để kết nối con người với đấng siêu nhiên", họa sĩ Phạm Quốc Ân chia sẻ.
Giám tuyển - họa sĩ Phan Trọng Văn cho biết thêm: "Thiêng – Cơtu không phải dự án phục dựng văn hóa. Nó là một thử nghiệm nghiêm túc về khả năng tái cấu trúc biểu tượng. Một nỗ lực đưa sơn mài ra khỏi vùng an toàn trang trí để bước vào vùng tranh luận của nghệ thuật đương đại. Những tác phẩm như Năm vị thần hay Thần làng không 'đẹp' theo nghĩa dễ xem. Chúng có trọng lượng. Có độ trầm. Có cảm giác vật chất nén chặt. Ở đó, sơn mài không chỉ là chất liệu truyền thống. Nó trở thành công cụ đào xới tầng sâu tâm linh".
Họa sĩ Phạm Quốc Ân tốt nghiệp Trường đại học Mỹ thuật TP.HCM năm 1997
Ảnh: NVCC
Họa sĩ Phạm Quốc Ân muốn kể nhiều câu chuyện về vùng đất đẹp giữa đại ngàn
Đến với không gian Thiêng – Cơtu, người xem sẽ khám phá sự tương đồng hình học giữa mặt nạ Cơ Tu và những cấu trúc từng làm thay đổi lịch sử mỹ thuật đầu thế kỷ 20.
Họa sĩ Phạm Quốc Ân cho biết: "Sơn mài đã giúp tôi nói lên những mỹ cảm có hình hài rực rỡ hơn để nhấn mạnh điều tôi muốn gởi gắm, một quan niệm thẩm mỹ về một hình tượng nghệ thuật mà tôi tận tụy đi tìm. Với Thiêng - Cơtu, tôi muốn kể nhiều câu chuyện về một vùng đất đẹp giữa đại ngàn. Nơi có nắng dịu, mây len lỏi trên những tán cây hay bồng bềnh trong mỗi thung sâu..., đẹp như chốn bồng lai".
Tác phẩm Vị thần (God)
Ảnh: PHAN TRỌNG VĂN
Tác phẩm Múa da dá 1 (Da Da Dance 1)
Ảnh: PHAN TRỌNG VĂN
Họa sĩ Phạm Quốc Ân chia sẻ thêm, ông đưa đại ngàn vào không gian bảo tàng – nơi vốn quen thuộc với mỹ thuật hiện đại và đương đại - nhằm tạo nên một va chạm cần thiết rất thú vị: đó là sự va chạm giữa tín ngưỡng bản địa và cấu trúc thị giác hiện đại; giữa nghi lễ và không gian trưng bày; giữa ký ức cộng đồng và cái nhìn cá nhân của nghệ sĩ.
Triển lãm Thiêng – Cơtu sẽ diễn ra đến ngày 15.4.
Bình luận (0)