Tấn công hạ tầng
Rạng sáng 27.3, máy bay không người lái (UAV) Ukraine tiếp tục tấn công các kho dầu tại 2 cảng chiến lược Ust-Luga và Primorsk (tỉnh Leningrad, Nga). Đây là đêm thứ 3 liên tiếp các cơ sở dầu mỏ trong khu vực bị nhắm tới, với các vụ cháy lớn và khói lan tới gần Phần Lan, theo The Kyiv Independent.
Ust-Luga là một trong những cảng lớn nhất trên biển Baltic, trong khi Primorsk xử lý khoảng 60 triệu tấn dầu mỗi năm - cửa ngõ xuất khẩu chủ lực của Nga. Tiến sĩ Adi Imsirovic, chuyên gia về hệ thống năng lượng tại ĐH Oxford (Anh), nhận định nếu các kho chứa tại cảng bị hư hại nghiêm trọng, dòng chảy dầu qua hệ thống đường ống có thể bị gián đoạn trong một thời gian.

Một bể chứa dầu tại cảng Ust-Luga của Nga trên biển Baltic
ẢNH: REUTERS
Áp lực năng lượng nhanh chóng chuyển hóa thành áp lực tài chính cho Nga. Reuters ngày 27.3 cho biết Nga đang cân nhắc cắt giảm khoảng 10% chi tiêu "không nhạy cảm". Trong khi đó, The Bell đưa tin Tổng thống Nga Vladimir Putin đã họp kín với các nhà tài phiệt và kêu gọi đóng góp để duy trì ngân sách trong bối cảnh chi tiêu quân sự leo thang. Song song đó, Nga được cho là đang đẩy mạnh khai thác tài nguyên tại các lãnh thổ ở Ukraine mà nước này đang kiểm soát. Nga đã đấu giá mỏ vàng Bobrykivske (vùng Luhansk) với giá 9,7 triệu USD, đồng thời rao bán hàng chục tài sản như mỏ, đất nông nghiệp và khoáng sản tại các vùng khác.
Trong khi đó, các cuộc tấn công của Nga cũng tiếp tục gây thiệt hại hạ tầng tại Ukraine. Tính đến sáng 27.3, nhiều khu vực ở Kharkiv và Kherson bị mất điện sau các đợt không kích mới, theo Ukrinform. Tương tự, tại tỉnh Poltava (miền trung Ukraine), một cơ sở công nghiệp bị tấn công. Còn ở Chernihiv (miền bắc Ukraine), UAV Nga làm hư hại một nhà máy chế biến thực phẩm và hạ tầng giao thông, khiến một công nhân đường sắt bị thương. Phía Nga chưa bình luận về thông tin trên.

Tổng thống Ukraine Zelensky phát biểu tại Kyiv ngày 25.3
ẢNH: REUTERS
Ukraine được tiếp sức
Về phía Ukraine, phát biểu tối 26.3, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Kyiv đang đẩy mạnh các đòn tấn công tầm xa vào hạ tầng năng lượng Nga, trong bối cảnh một số lệnh trừng phạt dầu mỏ quốc tế được nới lỏng sau biến động ở Trung Đông. "Nếu Ukraine không đáp trả, Nga sẽ tiếp tục chiến sự và thậm chí không nghĩ đến việc tạm dừng", theo The Independent dẫn lời ông Zelensky.
Canada ngày 26.3 công bố gói trừng phạt mới nhắm vào "đội tàu bóng đêm" của Nga, bổ sung 100 tàu chở dầu vào danh sách cấm vận nhằm cắt giảm nguồn thu của Moscow. Tổng thống Zelensky hoan nghênh động thái này, gọi đây là "những bước đi quan trọng và kịp thời". Ngược lại, Đại sứ Nga tại Ottawa Oleg Stepanov ngày 27.3 chỉ trích các biện pháp trên là "tuyên bố trên giấy tờ", theo TASS. Trước đó, Anh cũng có động thái mạnh mẽ khi cho phép lực lượng quân sự lên tàu của "đội tàu bóng đêm" trong vùng biển thuộc Anh, trong khi Pháp tăng cường chặn bắt các tàu nghi liên quan mạng lưới vận chuyển dầu của Nga.
Mỹ có thể chuyển hướng vũ khí dành cho Ukraine sang cuộc chiến chống Iran
Tuy nhiên, Ukraine vẫn đối mặt với những bất định mới. Reuters dẫn nguồn thạo tin cho biết Mỹ có thể cân nhắc điều chỉnh dòng viện trợ quân sự sang Trung Đông trong bối cảnh xung đột với Iran leo thang, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chậm trễ trong cung cấp vũ khí, đặc biệt là các hệ thống phòng không. Dù vậy, phát ngôn viên Alison Hart của NATO ngày 26.3 khẳng định toàn bộ các gói viện trợ đã được thanh toán thông qua cơ chế PURL "đã hoặc đang được chuyển giao" cho Ukraine.
Cùng ngày, một quan chức Bộ Chiến tranh Mỹ cũng nhấn mạnh Washington vẫn cam kết bảo đảm năng lực cho cả lực lượng Mỹ, các đồng minh và đối tác.
NATO tăng chi tiêu quân sự
Theo AFP ngày 27.3, tổng chi tiêu quốc phòng của NATO năm 2025 đạt 574 tỉ USD, tăng khoảng 20% so với năm trước. Cả 32 thành viên đều đã vượt ngưỡng chi 2% GDP. Dưới áp lực từ Mỹ, NATO tiếp tục nâng chuẩn chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP vào năm 2035, trong đó 3,5% cho chi tiêu quân sự cốt lõi và 1,5% cho hạ tầng, an ninh mạng.
Song song đó, xu hướng tái vũ trang hạt nhân đang gia tăng đáng lo ngại. EuroNews ngày 27.3 dẫn báo cáo của Tổ chức Giám sát cấm vũ khí hạt nhân cho biết, gần như toàn bộ các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân đều đang mở rộng hoặc có kế hoạch mở rộng kho dự trữ. Số đầu đạn sẵn sàng triển khai nhanh đạt 9.745 trong năm 2025, tăng so với năm trước. Khoảng 40% trong số này đã được triển khai trên tên lửa đạn đạo, tàu ngầm hoặc căn cứ không quân, làm gia tăng nguy cơ leo thang và tính toán sai lầm.
"Kỷ nguyên giảm thiểu vũ khí hạt nhân đã kết thúc", ông Hans Kristensen, Giám đốc Dự án thông tin hạt nhân tại Liên đoàn Các nhà khoa học Mỹ (FAS), cảnh báo. Trong bối cảnh các cơ chế kiểm soát vũ khí suy yếu, bao gồm việc Hiệp ước New START hết hiệu lực, xu hướng này đang đẩy thế giới vào một giai đoạn cạnh tranh an ninh rủi ro hơn.
Bình luận (0)