Ứng phó sự cố, Mỹ đóng không phận trên toàn quốc

Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) vào 3 giờ 54 rạng sáng qua (giờ VN) phát thông báo tạm ngừng cất cánh đối với mọi chuyến bay trên toàn nước Mỹ.

Chuyện gì đã xảy ra ?

Theo Đài NBC News, thông báo được gửi đi với lý do bảo đảm an toàn sau khi xảy ra sự cố liên lạc tại những trung tâm kiểm soát không lưu gây hỗn loạn tại các phi trường Mỹ. Sự cố radar và liên lạc bắt đầu được ghi nhận trước đó chưa đầy 20 phút, cụ thể vào 3 giờ 36 sáng 14.11 (giờ VN). Hơn 4 giờ sau, vào 8 giờ 15 cùng ngày, FAA dỡ bỏ lệnh tạm ngừng cất cánh.

ẢNH: AP

Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy cảnh báo trong khi không phận Mỹ đã được mở lại, hoạt động cất cánh sẽ được nối lại dần và cần có thời gian để các hãng hàng không đưa hoạt động quay lại như bình thường. "Quá trình khôi phục sẽ diễn ra chậm chạp", ông Duffy nói với các phóng viên tại Nhà Trắng, theo Reuters.

Tính đến gần giữa trưa hôm qua (giờ VN), trang theo dõi chuyến bay Flightradar24 ghi nhận gần 10.000 chuyến bay bị hủy. Trong số 3 hãng hàng không lớn nhất nước Mỹ, Delta Air Lines và American Airlines lần lượt có hơn 2.200 chuyến bị hủy, còn United Airlines có 1.800 chuyến.

Cũng theo Flightradar24, một số máy bay tại các phi trường lớn phải chờ hơn 5 giờ để được mở cổng. Reuters dẫn lời các nhà phân tích hàng không dự báo việc đình chỉ hoạt động bay trên toàn quốc suốt hơn 4 giờ có thể làm gián đoạn lịch trình bay trong nhiều ngày.

Bộ trưởng Duffy cho biết hàng chục ngàn hành khách bị mắc kẹt tại các phi trường trên khắp nước Mỹ. Ông và Bộ trưởng An ninh nội địa Markwayne Mullin lập tức trình bày vụ việc với Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng.

Ông Mullin cho hay chưa có chứng cứ cho thấy có sự liên quan giữa sự cố và một cuộc tấn công mạng hoặc xuất phát từ cuộc "nổi loạn" của một hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI). Thế nhưng, các nhà điều tra vẫn chưa loại trừ 2 khả năng này. Cơ quan An ninh quốc gia đang phối hợp với Bộ An ninh nội địa điều tra vụ việc.

Bên nào phải chịu trách nhiệm ?

Sự cố trên là dấu hiệu mới nhất và nghiêm trọng nhất về tình trạng quá tải xảy ra cho hệ thống kiểm soát không lưu của Mỹ vốn đối mặt công nghệ lỗi thời, thiết bị và liên lạc có vấn đề, và sự thiếu hụt nhân sự kiểm soát không lưu.

Bộ trưởng Giao thông Duffy cho hay sự cố xảy ra khi các trung tâm kiểm soát không lưu ghi nhận bất thường trong hệ thống radar và liên lạc. "Những bộ chuyển mạch, định tuyến của chúng tôi thật ra bị quá tải dữ liệu, và các bộ định tuyến bắt đầu cung cấp dữ liệu thiếu nhất quán, và vì thế chúng tôi phải tắt hệ thống", ông Duffy nói. Còn theo AP dẫn lời các quan chức khác ở Washington D.C, công nghệ mới được nạp vào hệ thống vài ngày trước gây quá tải cho các thiết bị vốn lạc hậu.

Tuy nhiên, ông Duffy cũng khẳng định không hề có chuyện mất toàn bộ tín hiệu radar hoặc liên lạc trong quá trình lệnh đình chỉ bay được ban bố. Và các cơ quan chức năng vẫn hướng dẫn hàng ngàn chuyến bay đến hạ cánh thành công. Trong khi vấn đề trước mắt đã được khắc phục và hoạt động bay diễn ra an toàn, ông Duffy cho rằng cần phải tiến hành cải tổ trên diện rộng hệ thống kiểm soát không lưu vốn cũ kỹ để ngăn chặn sự cố tái diễn.

Bộ trưởng Mỹ đổ lỗi cho quốc hội đã không thông qua ngân sách xây dựng một hệ thống mới mà theo ông có thể ngăn chặn sự cố như trên. Ông Duffy kêu gọi Điện Capitol phê chuẩn 50 tỉ USD để hiện đại hóa hệ thống kiểm soát không lưu trên toàn quốc.

Vài giờ trước khi sự cố ngừng bay xảy ra, Nhà Trắng và Bộ Giao thông thúc giục quốc hội thông qua 30,1 tỉ USD cho nỗ lực nâng cấp các phi trường và cơ sở hạ tầng kiểm soát không lưu đã lỗi thời.