Xuất khẩu rau quả bất ngờ giảm tốc, vì sao?

Theo Cục Hải quan, kết quả sơ bộ tháng 6 này, xuất khẩu rau quả của Việt Nam ước đạt 777 triệu USD, so với cùng kỳ năm trước giảm 3,8%. Tuy nhiên, nhờ 5 tháng trước đó liên tục tăng trưởng tốt nên lũy kế 6 tháng đạt trên 3,5 tỉ USD, tăng 14% so với 6 tháng năm 2025.

ẢNH: DUY TÂN

Vì sao liên tục tăng trưởng tốt trong 5 tháng liền nhưng xuất khẩu rau quả bất ngờ giảm tốc, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội rau quả Việt Nam (VINAFRUIT) phân tích: Có 2 nguyên nhân chính, thứ nhất là sự gián đoạn nguồn cung khi sầu riêng miền Tây vào cuối vụ còn miền Đông vừa mới bắt đầu, khiến sản lượng giảm. Bên cạnh đó, vấn đề tồn dư kim loại nặng Cadimi vẫn chưa được giải quyết triệt để. Yếu tố quan trọng thứ 2 là từ ngày 1.6, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) chính thức áp dụng chính sách nhập khẩu mới bằng Nghị định 280 thay thế cho Lệnh 248 trước đây. Nghị định mới được triển khai theo hướng siết chặt quản lý đối với cơ sở sản xuất thực phẩm nước ngoài xuất khẩu vào thị trường 1,4 tỉ dân. Đối với quy định mới, có một doanh nghiệp chưa có sự chuẩn bị đầy đủ nên ít nhiều bị ảnh hưởng.

Theo một số doanh nghiệp, sau giai đoạn đầu "chệch choạc "với quy định mới, dự kiến xuất khẩu sẽ tăng tốc trở lại trong những tháng cuối năm. Đặc biệt, giai đoạn hiện nay sầu riêng miền Đông đang vào chính vụ và sắp tới là khu vực Tây nguyên. Sầu riêng Tây nguyên vẫn là sự kỳ vọng lớn của ngành rau quả Việt Nam nhờ số lượng lớn và vị thế độc quyền "một mình một chợ".

Trung Quốc vẫn là nhà nhập khẩu rau quả lớn nhất của Việt Nam, trong 5 tháng qua đạt gần 1,5 tỉ USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm trước. Tại Diễn đàn Thương mại rau quả nông sản Việt Nam - Trung Quốc, ông Hà Vĩ - Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam, cho biết: Với thị phần trên 22%, Việt Nam hiện là nguồn cung trái cây lớn thứ 2 của Trung Quốc. Người tiêu dùng Trung Quốc ngày nay không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn có yêu cầu cao về chất lượng và sự an toàn. Việc kiểm tra chất lượng và kiểm dịch là yêu cầu bình thường trong thương mại quốc tế. Hiện nay, Trung Quốc cũng tăng cường hệ thống kiểm nghiệm chất lượng tại các cửa khẩu nhằm rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa. Khi phối kiểm, nếu số vụ vi phạm ngày càng ít thì tương ứng là tỷ lệ tái kiểm định sẽ giảm dần theo thời gian, hàng hóa được thông quan nhanh hơn.