168 phường, xã, đặc khu TP.HCM sắp xếp trường lớp theo tiêu chí nào?

UBND phường, xã, đặc khu xây dựng đề án sắp xếp trường mầm non, tiểu học, THCS

Theo văn bản số 7348 của Sở GD-ĐT TP.HCM gửi UBND phường, xã, đặc khu về việc khẩn trương xây dựng đề án sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục nêu rõ, việc xây dựng sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục quản lý theo thẩm quyền bảo đảm hướng tinh gọn, khắc phục triệt để tình trạng phân mảnh, manh mún. Chuyển trọng tâm từ "quản lý hành chính" sang "quản trị nhà trường", giảm tỷ trọng biên chế bộ phận gián tiếp, tăng tỷ lệ giáo viên trực tiếp đứng lớp nhằm tối ưu hóa nguồn lực đầu tư công và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Sở GD-ĐT TP.HCM cũng đưa ra yêu cầu sắp xếp bảo đảm sự đồng thuận của dư luận xã hội và tính khoa học trong giáo dục, việc sáp nhập tuân thủ các nguyên tắc:

• Việc rà soát, sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn thực hiện tuân thủ theo các văn bản chỉ đạo của T.Ư và thành phố.
• Thực hiện tinh gọn đầu mối quản lý hành chính, nâng cao chất lượng, hiệu quả quản trị nhà trường, tăng số lượng giáo viên trực tiếp giảng dạy; hạn chế tối đa việc thay đổi địa điểm trường học, bảo đảm thuận lợi cho học sinh, phù hợp với quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục; việc giảng dạy của giáo viên, đặc biệt là việc học tập của học sinh, vẫn diễn ra bình thường, không làm ảnh hưởng đến phục vụ nhu cầu của người dân, bảo đảm các chế độ, chính sách đối với trẻ em, học sinh, giáo viên.
  
• Quá trình sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục phải gắn liền với quy hoạch tổng thể, mật độ dân cư, điều kiện địa lý, sự thuận lợi, an toàn về giao thông; tập trung xây dựng các mô hình trường học mang đậm nét đặc trưng của TP.HCM, từng bước tiệm cận với các tiêu chuẩn giáo dục quốc tế, một số tiêu chí có thể vượt quy chuẩn quốc gia ở thời điểm hiện nay.
• Mỗi đơn vị hành chính cấp xã phải đảm bảo tối thiểu 1 cơ sở giáo dục mầm non, 1 cơ sở giáo dục phổ thông cung ứng đủ cấp tiểu học, THCS, bảo đảm linh hoạt, theo lộ trình, phù hợp với tình hình thực tế địa phương; ưu tiên mô hình trường phổ thông có nhiều cấp học tại các khu vực dân cư thưa thớt hoặc nơi có điều kiện đi lại khó khăn...

ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

Nguyên tắc sắp xếp trường lớp theo đặc thù TP.HCM

Từ thực tiễn giáo dục TP.HCM, phương án sắp xếp bổ sung một số nguyên tắc đặc thù. Các nguyên tắc này được đúc kết từ chính thực tiễn giáo dục và không gian đô thị của TP, làm cơ sở xuyên suốt để bảo vệ quyền lợi người học và giữ vững chất lượng giáo dục. Cụ thể:

• Không sáp nhập các trường mầm non, phổ thông đang thực hiện nội dung giáo dục chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập khu vực và quốc tế theo Quyết định số 580/QĐ-UBND ngày 27.1.2026 của UBND TP.HCM. Ngoại trừ 2 cơ sở có vị trí liền kề.
• Không sáp nhập 11 trường mầm non chuẩn bị tham gia thí điểm Chương trình giáo dục mầm non mới năm học 2026-2027 theo Công văn số 2595/BGDĐT- GDMN ngày 14.5.2026 của Bộ GD-ĐT.
• Sáp nhập các cơ sở giáo dục mầm non có quy mô dưới 10 nhóm/ lớp, trường phổ thông dưới 28 lớp.
• Sáp nhập các cơ sở giáo dục mầm non có quy mô lớn với quy mô nhỏ để cùng phát triển.
• Khoảng cách giữa các điểm trường hợp lý.
• Việc sắp xếp cần quan tâm đến các trường được xây dựng mới (bao gồm các cơ sở được đầu tư xây dựng mới, trụ sở dôi dư sau sắp xếp).
• Các trường nằm trên địa bàn giáp ranh giữa các phường, xã, địa phương cần lấy ý kiến của Sở GD-ĐT về phương án sáp nhập.
• Riêng các trường phổ thông thuộc xã đảo Thạnh An, đặc khu Côn Đảo có thể sắp xếp thành trường liên cấp (cấp tiểu học, THCS, THPT)
• Về quy mô sau sáp nhập, cấp mầm non không vượt quá 30 nhóm, lớp.; Cấp phổ thông không vượt quá 100 lớp.

Đồng thời trong văn bản triển khai, Sở GD-ĐT nêu, việc sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên công lập trên địa bàn căn cứ vào các tiêu chí sau để khoanh vùng, lựa chọn các trường đưa vào phương án sáp nhập:

Tiêu chí về quy mô trường, lớp:

• Tập trung tổ chức đánh giá toàn diện thực trạng mạng lưới, nhận diện các cơ sở giáo dục, phân hiệu có quy mô quá nhỏ, số lượng học sinh/lớp hoặc số lớp/trường dưới mức chuẩn tối thiểu, hoạt động quy mô nhỏ, lãng phí định mức quản lý và hiệu quả sử dụng ngân sách.
• Bảo đảm mục tiêu tinh gọn, giảm đầu mối quản lý là các cơ sở giáo dục công lập có tư cách pháp nhân.
• Quá trình sáp nhập phải tính toán đến dự báo quy mô dân số trong độ tuổi đi học và tốc độ đô thị hóa giai đoạn 2027–2035, bảo đảm sau sắp xếp các trường có quy mô phù hợp.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Tiêu chí về tiếp cận giáo dục và vị trí địa lý cần đáp ứng đầy đủ:

• Tính liền kề: Ưu tiên tổ chức lại các cơ sở giáo dục cùng cấp học có vị trí địa lý liền kề hoặc rất gần nhau.
• Bán kính và an toàn giao thông: Chú trọng bán kính đi học hợp lý, an toàn giao thông, khả năng tiếp cận của trẻ em mầm non, học sinh tiểu học, học sinh khuyết tật và các nhóm yếu thế.
• Không rào cản: Việc tổ chức lại tuyệt đối không được làm phát sinh rào cản địa lý và chi phí đi lại; tuyệt đối không để học sinh do hoàn cảnh khó khăn hoặc do cản trở khoảng cách mà phải bỏ học, không được đến trường.
• Điều kiện giáo dục: Bảo đảm duy trì và nâng cao các điều kiện tổ chức học 2 buổi/ngày, tổ chức bán trú, giáo dục hòa nhập.

Tiêu chí về hiệu quả quản trị và sử dụng nguồn lực:

• Việc lựa chọn mô hình trường học đa cơ sở hoặc liên cấp phải được xem xét tổng hợp trên phương diện khai thác nguồn lực. Các trường đưa vào diện sáp nhập được đánh giá cao nếu đáp ứng.
• Khả năng dùng chung hạ tầng: Có khả năng phá bỏ ranh giới vật lý để sử dụng chung phòng học bộ môn, nhà thể chất, không gian giáo dục STEM, thư viện, bếp ăn và hạ tầng công nghệ thông tin.
• Tinh gọn bộ máy: Đánh giá cụ thể mức độ tinh gọn đầu mối, khả năng giảm khâu trung gian để tăng tỷ lệ giáo viên trực tiếp giảng dạy.
• Chuyển đổi số: Có sẵn điều kiện hạ tầng kỹ thuật số (đường truyền Internet băng thông rộng, thiết bị đầu cuối) và hệ thống thiết bị giám sát trực tuyến (camera) để bảo đảm năng lực chỉ đạo, điều hành liên thông dữ liệu quản trị nhà trường một cách an toàn, toàn diện giữa các phân hiệu. Có phương án khai thác hiệu quả trụ sở, quỹ đất, cơ sở vật chất dôi dư sau sắp xếp để tránh lãng phí.