Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ sẽ có hiệu lực từ ngày 15.8.2026. Đáng chú ý, bên cạnh những thay đổi về mức tiền phạt, một số hành vi trong nghị định mới còn bổ sung chế tài hay mở rộng phạm vi để bao quát tình huống phát sinh trong thực tế.
Biển số khó nhận diện, ô tô bị phạt tới 26 triệu
Theo Nghị định 168, các hành vi như không gắn đủ biển số, để biển số không rõ chữ, số; sơn, dán hoặc tác động làm thay đổi chữ, số, màu sắc, hình dạng, kích thước biển số… đối với ô tô có thể bị phạt từ 20 - 26 triệu đồng và trừ 6 điểm giấy phép lái xe (GPLX).
Từ ngày 15.8, một số hành vi liên quan đến biển số phương tiện được mở rộng phạm vi xử phạt
ẢNH: CACC
Tuy nhiên, từ ngày 15.8, Nghị định 238 bổ sung hành vi sử dụng chất liệu, vật liệu hoặc thiết bị làm thay đổi khả năng nhận diện thông tin biển số của phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ vào cùng nhóm xử phạt.
Như vậy, mức phạt 20 - 26 triệu đồng không phải mới hoàn toàn, nhưng phạm vi hành vi bị xử lý đã rộng hơn, bao gồm cả các biện pháp can thiệp khiến hệ thống kỹ thuật khó nhận diện biển số. Đối với mô tô, xe gắn máy, hành vi tương tự nằm trong khung phạt 4 - 6 triệu đồng và bị trừ 6 điểm GPLX.
Chuyển làn không bảo đảm khoảng cách có thể bị phạt 4 - 6 triệu đồng
Trước đây, Nghị định 168 đã xử phạt các lỗi như chuyển làn không đúng nơi cho phép, không có tín hiệu báo trước hoặc không tuân thủ quy định mỗi lần chỉ được chuyển sang một làn đường liền kề… Từ ngày 15.8, Nghị định 238 bổ sung hành vi chuyển làn đường không bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, xe phía sau và xe hai bên.
Tài xế chuyển làn không bảo đảm khoảng cách an toàn có thể bị xử phạt, đặc biệt mức phạt cao hơn khi vi phạm trên cao tốc
ẢNH: CẮT TỪ CLIP
Với ô tô, nếu vi phạm trên đường thông thường, tài xế bị phạt từ 600.000 - 800.000 đồng. Nếu vi phạm trên cao tốc, mức phạt là 4 - 6 triệu đồng và bị trừ 2 điểm GPLX.
Như vậy, bật đèn báo rẽ chưa đủ để bảo đảm thao tác chuyển làn đúng quy định. Người lái còn phải quan sát, lựa chọn khoảng trống an toàn, tránh chuyển làn quá sát khiến phương tiện xung quanh phải xử lý đột ngột.
Không dùng thiết bị an toàn cho trẻ em bị phạt cảnh cáo
Theo Nghị định 168, từ ngày 1.1.2026, người điều khiển ô tô chở trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 mét ngồi cùng hàng ghế với người lái, trừ xe chỉ có một hàng ghế; hoặc không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em bị phạt từ 800.000 - 1.000.000 đồng.
Dù vậy, từ ngày 15.8, Nghị định 238 tách rõ hai hành vi này. Theo đó, trường hợp chở trẻ dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 mét nhưng không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp sẽ bị phạt cảnh cáo; quy định này không áp dụng với ô tô kinh doanh vận tải hành khách. Trong khi đó, hành vi để trẻ thuộc nhóm tuổi, chiều cao nói trên ngồi cùng hàng ghế với người lái vẫn giữ mức phạt từ 800.000 - 1.000.000 đồng, trừ ô tô chỉ có một hàng ghế.
Quy định xử phạt liên quan đến thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô được điều chỉnh từ ngày 15.8
ẢNH: BÁ HÙNG
Như vậy, quy định mới không đồng nghĩa bỏ yêu cầu sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em. Điểm thay đổi nằm ở hình thức xử phạt đối với hành vi không sử dụng thiết bị, từ phạt tiền sang cảnh cáo.
Ô tô không kinh doanh vận tải nhưng chở người có thu tiền, phạt từ 12 - 14 triệu đồng
Nghị định 238 cũng bổ sung quy định phạt từ 12 - 14 triệu đồng đối với người điều khiển ô tô không kinh doanh vận tải hành khách nhưng chở người có thu tiền, ký hợp đồng hoặc nhận đặt chỗ để chở người trên xe (khoản 8a, điều 20). Ngoài ra, người vi phạm còn bị trừ 6 điểm GPLX.
Đây là một trong những chế tài mới đáng chú ý từ ngày 15.8, khi nghị định thiết lập riêng một khoản xử phạt cho hành vi dùng phương tiện không kinh doanh vận tải hành khách nhưng thực tế lại chở người có thu tiền. Điểm cần lưu ý là hành vi vi phạm được xác định theo bản chất hoạt động của phương tiện, không đơn thuần dựa vào màu biển số. Vì vậy, cách gọi "xe biển trắng chở khách bị phạt" chưa phản ánh đầy đủ nội dung quy định.
Nghị định 238 đồng thời bổ sung trách nhiệm của chủ phương tiện nếu giao xe hoặc để người khác điều khiển phương tiện thực hiện hành vi này.
Không kinh doanh vận tải hàng hóa nhưng nhận chở hàng thu tiền, phạt từ 8 - 12 triệu đồng
Một bổ sung đáng chú ý khác từ Nghị định 238 là hành vi điều khiển ô tô không kinh doanh vận tải hàng hóa nhưng chở hàng hóa trên xe có thu tiền. Theo đó, với hành vi này, người vi phạm sẽ bị phạt từ 8 - 12 triệu đồng (khoản 8, điều 21).
Nghị định 238 cũng bổ sung chế tài với trường hợp dùng ô tô không kinh doanh vận tải để chở người hoặc hàng hóa có thu tiền
ẢNH: C08
Đáng chú ý, điều 21 áp dụng với người điều khiển ô tô tải, máy kéo, kể cả rơ-moóc hoặc sơ mi rơ-moóc được kéo theo, cùng các loại xe tương tự ô tô vận chuyển hàng hóa. Vì vậy, không nên diễn giải quy định này theo hướng mọi ô tô cá nhân nhận chở hàng đều mặc nhiên thuộc cùng trường hợp xử phạt.
Khác với hành vi chở người có thu tiền, quy định mới tại khoản 8, điều 21 không thuộc nhóm bị trừ điểm GPLX. Nghị định 238 vẫn bổ sung trách nhiệm đối với chủ phương tiện nếu giao xe, để người làm công hoặc người đại diện điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm.
Bình luận (0)