6 năm gieo kỹ năng sống, giúp trẻ lớn lên từ những trải nghiệm

Trăn trở trước những thay đổi của học trò, thầy Nguyễn Ngọc Mẫn, giáo viên kỹ năng sống tại một hệ thống giáo dục, quyết định tập hợp các em trên Zoom để cùng chơi, trò chuyện và chia sẻ. Ít ai ngờ, những buổi gặp gỡ trực tuyến ấy lại trở thành khởi đầu cho lớp giáo dục cảm xúc được thầy và một số đồng nghiệp duy trì suốt gần 6 năm qua.

Qua trao đổi với phụ huynh, thầy Mẫn nhận thấy nhiều học sinh đang gặp những vấn đề khá phổ biến: dễ nóng giận khi không được đáp ứng mong muốn, mất động lực học tập, chán học hoặc tìm đến game như một cách né tránh việc học. Kết quả học tập vì thế cũng giảm sút.

Một số em lại gặp khó khăn trong quan hệ bạn bè, bị cô lập, lo sợ hoặc có nguy cơ trở thành nạn nhân của bạo lực học đường.

Từ những kiến thức được trang bị trong quá trình học nâng cao về kỹ năng mềm và giáo dục cảm xúc, thầy Mẫn thiết kế những trò chơi phù hợp, lồng ghép vào các buổi sinh hoạt trực tuyến. Với phương pháp "học mà chơi, chơi mà học", các em có thêm một không gian để tương tác, chia sẻ và kết nối trong những ngày giãn cách.

ẢNH: TGCC

Sau một thời gian, phụ huynh nhận thấy con có nhiều thay đổi tích cực và tiếp tục đề nghị thầy Mẫn duy trì lớp học khi dịch bệnh qua đi. Từ thực tế đồng hành cùng học sinh, thầy nhận ra phụ huynh cũng đóng vai trò quan trọng trong giáo dục cảm xúc, bởi cách ứng xử của cha mẹ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình thay đổi của trẻ.

Nhiều phụ huynh nhận thấy những điều thầy hướng dẫn cho con cũng là điều chính mình cần học và thay đổi. Vì vậy, bên cạnh lớp dành cho học sinh, thầy mở thêm lớp giáo dục cảm xúc cho phụ huynh, khuyến khích cha mẹ cùng tham gia, thực hành với con để việc giáo dục được tiếp nối ngay trong gia đình.

ẢNH: TGCC

Đặc biệt, suốt 6 năm qua, các lớp giáo dục cảm xúc dành cho học sinh và phụ huynh do thầy Mẫn tổ chức đều miễn phí. Dù không thu học phí, lớp học ngày càng đông nhờ phụ huynh giới thiệu cho bạn bè và người quen.

Thầy Mẫn cho biết, trước khi làm việc tại hệ thống giáo dục, thầy đã quan tâm đến các hoạt động kỹ năng, công tác xã hội, đồng thời mong muốn tạo thêm cơ hội để trẻ vui chơi và khám phá thiên nhiên.

Trong quá trình công tác, thầy giảng dạy kỹ năng sống, giáo dục cảm xúc, kỹ năng sinh tồn, lãnh đạo bản thân và đồng hành cùng phụ huynh, học sinh qua nhiều chương trình dã ngoại.

Mỗi chương trình được thiết kế bằng những câu chuyện và hoạt động thực tế, giúp học sinh hiểu mình hơn, còn phụ huynh có thêm cách kết nối và thấu hiểu con. Qua quá trình ấy, thầy Mẫn nhận ra trẻ cần nhiều hơn những giờ học trên lớp. Các em cần những trải nghiệm thực tế và cơ hội được khám phá thiên nhiên.

Từ những quan sát đó, thầy Mẫn ấp ủ ý tưởng về một trường học thiên nhiên tại Việt Nam và bắt đầu hiện thực hóa bằng việc xây dựng Alpha Camp Academy từ năm 2023.

ẢNH: TGCC

Qua các chuyến đi thực tế, thầy Mẫn có cơ hội quan sát, lắng nghe học sinh trong môi trường thiên nhiên, từ đó hiểu hơn cảm xúc, tính cách và những khó khăn của từng em. Với thầy, kỹ năng sống và khả năng thích nghi không thể hình thành sau một, hai chuyến đi, nhưng những trải nghiệm thực tế tạo cơ hội để trẻ được thể hiện bản thân trong môi trường không phán xét. Khi được lắng nghe và khích lệ, các em dần tự tin, cởi mở và biết chia sẻ hơn.

Các chương trình được thiết kế với nhiều hoạt động như đạp xe băng rừng, chèo SUP, học sơ cứu, an toàn dưới nước và lắng nghe những câu chuyện về thiên nhiên từ kiểm lâm. Qua đó, trẻ vừa rèn kỹ năng, vừa nuôi dưỡng tình yêu thiên nhiên, ý thức về bảo tồn, biến đổi khí hậu, văn hóa và lịch sử.

Trong mỗi hành trình, các em tự quan sát, vượt qua thử thách và đúc kết bài học cho mình. Theo thầy Mẫn, để trẻ sẵn sàng khám phá và trưởng thành, cha mẹ và thầy cô cần đủ kiên nhẫn để đồng hành.

ẢNH: TGCC

Từ quá trình làm việc với trẻ qua các hoạt động giáo dục, kỹ năng sinh tồn và sơ cấp cứu, thầy Mẫn nhận ra các em cần nhiều hơn một lớp học kiến thức.

Trẻ cần một môi trường an toàn để vui chơi, trải nghiệm, được phép mắc lỗi, khám phá bản thân và học cách chăm sóc chính mình cũng như những người xung quanh.

Đó cũng là lý do thầy xây dựng các chương trình của Alpha Camp Academy. Mục tiêu không chỉ là tạo ra những khóa học hay trại hè, mà còn mang đến cho trẻ những trải nghiệm để nhận biết và gọi tên cảm xúc; tự tin hơn trước áp lực học tập và cuộc sống; biết bảo vệ bản thân, hỗ trợ người khác; yêu thiên nhiên và sống có trách nhiệm hơn.

Quan trọng hơn, thầy mong muốn các em tìm thấy niềm vui trong cuộc sống.

Theo thầy Mẫn, đó là những kỹ năng cần thiết để trẻ vững vàng hơn trên hành trình trưởng thành, đồng thời giúp cha mẹ thêm yên tâm khi con từng bước bước vào đời.

Sau những ngày tham gia trại hè cùng thầy Mẫn, nhiều phụ huynh bất ngờ trước những thay đổi tích cực của con. Các em trở nên vui vẻ, hoạt bát hơn, chủ động chào hỏi, tự giác làm việc nhà và dọn dẹp không gian riêng mà không cần cha mẹ nhắc nhở.

Điều khiến nhiều phụ huynh vui nhất là con chủ động chia sẻ tâm tư, tình cảm với ba mẹ nhiều hơn trước.

Nhiều phụ huynh gửi lời cảm ơn đến thầy Mẫn và đội ngũ Alpha Camp Academy, đồng thời cho biết bản thân cũng vững vàng hơn trong việc quản trị cảm xúc khi đồng hành cùng con.

Những việc làm của thầy Mẫn có thể không phải điều gì quá lớn lao, nhưng lại tạo nên những thay đổi đáng kể trong từng gia đình.

Từ một lớp học bắt đầu bằng những buổi gặp gỡ trên Zoom giữa những ngày giãn cách, hành trình gieo kỹ năng sống của thầy Mẫn vẫn tiếp tục. Và có lẽ, điều ý nghĩa nhất không nằm ở việc có bao nhiêu học sinh đã tham gia, mà ở những thay đổi nhỏ đang âm thầm diễn ra: một đứa trẻ biết gọi tên cảm xúc của mình, một người con chủ động trò chuyện với cha mẹ, hay một gia đình biết lắng nghe nhau nhiều hơn.

Từ những thay đổi ấy, chương trình tiếp tục được lan tỏa khi phụ huynh giới thiệu cho nhau, để hành trình đồng hành cùng trẻ ngày càng có thêm nhiều người chung tay.