Ăn ít sau tuổi 40: Bác sĩ lý giải vì sao không nên xem nhẹ

Chị N.T.B.N (47 tuổi, ở TP.HCM) mỗi ngày ăn 1 - 2 bữa, điều đáng nói, lượng dinh dưỡng trong mỗi bữa lại không dồi dào và cân bằng.

“2 năm gần đây, tôi bắt đầu thấy chán ăn. Sáng ly cà phê sữa, buổi trưa chỉ ăn vài trái chuối luộc, ổ bánh mì hoặc món có nước nước để húp cho lẹ rồi thôi, chiều tối có đói nhưng cũng không muốn ăn thêm”, chị N. nói.

Chị Đ.B.N (27 tuổi, ở TP.HCM) cũng bày tỏ lo lắng: “Ông bà tôi năm nay đều ngoài 70 tuổi. So với khoảng 10 năm trước, tôi thấy ông bà ăn ít đi nhiều, kể cả những món trước đây rất thích. Mỗi lần đi ăn ngoài, ông bà thường chỉ ăn rau, gần như không đụng đến thịt và khẩu phần cũng rất ít. Tôi lo việc ăn uống như vậy sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe, nhất là khi gặp bệnh vặt hoặc lúc cơ thể cần hồi phục”.

ẢNH: N.QUYÊN TẠO TỪ CHAT GPT

Vì sao người trên 40 tuổi thường bắt đầu ăn ít hơn?

Bác sĩ Nguyễn Võ Trà Mi, Viện Nghiên cứu và Tư vấn dinh dưỡng NERCI (TP.HCM) cho biết, có vài nguyên nhân thường gặp dẫn tới kén ăn ở người lớn tuổi:

Sự suy giảm hormone (Estrogen ở nữ, Testosterone ở nam) sau tuổi 40: Làm chậm quá trình trao đổi chất cơ bản, cộng với việc suy giảm khối cơ làm cơ thể tiêu hao năng lượng ít hơn, cảm giác đói giảm.

Thay đổi nội tiết và tín hiệu no - đói: Quá trình lão hóa có thể làm thay đổi các hormone liên quan đến cảm giác đói và no.

Giảm vị giác, khứu giác, sức nhai: Khiến ăn kém ngon, nhanh ngán; đặc biệt nếu có bệnh răng miệng, khô miệng, trào ngược dạ dày.

Áp lực công việc, mất ngủ, stress, lo âu, trầm cảm nhẹ: Cảm giác thèm ăn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi môi trường và tâm trạng. Do đó, nhiều thay đổi về tâm lý và xã hội xảy ra ở độ tuổi này dễ ảnh hưởng đến cảm giác thèm ăn.

Bệnh mạn tính hoặc thuốc đang dùng: Từ 40 tuổi trở lên, tỷ lệ mắc các bệnh lý mạn tính như tăng huyết áp, tiểu đường, suy tim, suy thận, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính tăng cao; làm trầm trọng thêm tình trạng chán ăn.

Nhiều hệ quả nghiêm trọng ít được chú ý

Theo bác sĩ Trà Mi, biếng ăn kéo dài không chỉ là “ăn ít đi”, mà có thể dẫn tới thiếu năng lượng, thiếu protein và vi chất. Các hệ quả đáng chú ý gồm:

• Sụt cân ngoài ý muốn, giảm sức bền, dễ mệt.
• Mất cơ, yếu cơ, làm giảm khả năng lao động, vận động và tăng nguy cơ té ngã khi lớn tuổi.
• Suy dinh dưỡng protein - năng lượng, đặc biệt ở người có bệnh mạn tính.
• Thiếu máu, thiếu vitamin và khoáng chất như sắt, kẽm, vitamin D, canxi...
• Giảm miễn dịch, dễ nhiễm trùng, lâu hồi phục sau bệnh.
• Loãng xương, giảm mật độ xương, nhất là khi thiếu protein, canxi, vitamin D.

Biếng ăn hoặc sụt cân không chủ ý đôi khi có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý tiềm ẩn như bệnh tiêu hóa, nội tiết, thần kinh hoặc ung thư.

ĐỒ HỌA: N.QUYÊN TẠO TỪ CHAT GPT

Nguyên tắc “ăn ít nhưng phải chất lượng”

Để cải thiện tình trạng chán ăn này, bác sĩ Trà Mi cho hay cần áp dụng nguyên tắc chung về dinh dưỡng là ăn ít nhưng phải “chất lượng”. 

Về cách sắp xếp bữa ăn, nên:

• Chia nhỏ 5 - 6 bữa/ngày thay vì cố ăn 3 bữa lớn.
• Tạo bữa ăn có màu sắc, mùi thơm nhẹ, trình bày hấp dẫn.
• Ăn cùng người thân nếu có thể vì yếu tố xã hội giúp cải thiện khẩu vị.
• Tránh uống quá nhiều nước ngay trước bữa ăn.
• Vận động nhẹ 20 - 30 phút/ngày giúp tăng cảm giác đói và giữ cơ.

Các nhóm thực phẩm nên ưu tiên:

• Đạm chất lượng cao: Cá, trứng, thịt nạc, đậu phụ, đậu đỗ. Người sau 40 tuổi cần chú ý ăn đủ lượng đạm để hạn chế mất cơ.
• Chất béo tốt: Dầu ô liu, quả bơ, các loại hạt, cá béo... Các loại hạt béo cung cấp năng lượng cao và chất béo tốt cho cơ thể.
• Rau củ, trái cây đa dạng màu sắc: Để kích thích thị giác, tăng cảm giác ngon miệng, đồng thời cung cấp đầy đủ các vitamin, khoáng chất, chất chống oxy hóa.
• Thực phẩm lên men nhẹ: Sữa chua, dưa cải ít muối nếu phù hợp; có thể giúp ngon miệng và hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện hệ vi sinh đường ruột.
• Gia vị kích thích vị giác an toàn: Gừng, hành, tỏi, tiêu, rau thơm, chanh... để kích thích vị giác tự nhiên.