Bố Cái Đại vương Phùng Hưng và những chuyện ít biết về họ Phùng ở Nam bộ

Lê Công Sơn
Lê Công Sơn
Nhiều thế hệ người họ Phùng đã ghi dấu ấn trong lịch sử Việt Nam trên các lĩnh vực chính trị, quân sự, ngoại giao, văn hóa và đời sống xã hội, từ Bố Cái Đại vương Phùng Hưng, thượng tướng Phùng Thế Tài đến những gia đình họ Phùng độc đáo ở Nam bộ.

Lần đầu tiên tại TP.HCM, Hội đồng họ Phùng Việt Nam, Hội đồng họ Phùng khu vực phía Nam phối hợp với Hội Khoa học lịch sử Việt Nam và Hội Khoa học lịch sử TP.HCM tổ chức hội thảo khoa học “Họ Phùng khu vực phía nam trong tiến trình lịch sử”, với chủ đề “Gắn kết cội nguồn - hướng tới tương lai”. Hội thảo giới thiệu nhiều tư liệu, câu chuyện về những nhân vật họ Phùng có dấu ấn trong lịch sử dân tộc, cũng như hành trình di cư, lập nghiệp và phát triển của các chi họ ở phương nam.

Bố Cái Đại vương Phùng Hưng và những chuyện ít biết về họ Phùng ở Nam bộ- Ảnh 1.

Trung tướng Phùng Khắc Đăng - Chủ tịch Hội đồng họ Phùng Việt Nam - phát biểu khai mạc

Ảnh: TRẦN HOÀNG NHÂN

Từ Bố Cái Đại vương Phùng Hưng - người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống ách đô hộ nhà Đường vào thế kỷ 8, Thái phó Phùng Tá Chu - nhân vật có vai trò trong thời Lý - Trần, đến danh nhân văn hóa Phùng Khắc Khoan - nhà chính trị, ngoại giao và văn hóa thời Lê Trung Hưng, các tham luận phác họa những đóng góp của nhiều thế hệ họ Phùng qua các thời kỳ. 

Những câu chuyện về các gia đình họ Phùng ở Nam bộ cũng góp phần làm rõ quá trình hình thành, phát triển và kết nối dòng họ ở vùng đất mới.

Nghệ thuật quân sự của Phùng Hưng

Trung tướng, PGS-TS Nguyễn Đức Hải, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược quốc phòng (Bộ Quốc phòng), là người dành nhiều thời gian nghiên cứu về Bố Cái Đại vương Phùng Hưng. Theo ông, cuộc khởi nghĩa của Phùng Hưng diễn ra trong bối cảnh chính quyền đô hộ nhà Đường cai trị hà khắc, đời sống người dân chịu nhiều áp bức.

Tại Đường Lâm (nay thuộc Hà Nội), Phùng Hưng xuất thân trong một gia đình hào trưởng, có uy tín và sức ảnh hưởng trong cộng đồng. Tuy nhiên, theo PGS-TS Nguyễn Đức Hải, đóng góp của Phùng Hưng không chỉ nằm ở sức mạnh cá nhân mà còn ở khả năng tập hợp lực lượng, nắm bắt thời cơ và khơi dậy tinh thần chống ách đô hộ.

Bố Cái Đại vương Phùng Hưng và những chuyện ít biết về họ Phùng ở Nam bộ- Ảnh 2.

Trung tướng Nguyễn Đức Hải chia sẻ về Bố Cái Đại vương

Ảnh: TRẦN HOÀNG NHÂN

Phân tích nghệ thuật quân sự của Phùng Hưng, ông Nguyễn Đức Hải nhấn mạnh chiến dịch vây hãm thành Tống Bình (khu vực Hà Nội ngày nay), trung tâm cai trị của nhà Đường ở Giao Châu. Thay vì vội vàng tiến công trực diện, lực lượng của Phùng Hưng tổ chức vây hãm, gây sức ép và ngăn chặn sự tiếp viện của đối phương. Cao Chính Bình, viên quan đô hộ nhà Đường, lâm bệnh rồi qua đời; quân khởi nghĩa sau đó giành quyền kiểm soát thành Tống Bình.

Theo ông Nguyễn Đức Hải, cuộc khởi nghĩa của Phùng Hưng là một dấu mốc trong lịch sử đấu tranh chống ách đô hộ phương Bắc. Truyền thống ấy cũng là một trong những điểm được nhắc đến khi nhìn lại đóng góp của các thế hệ họ Phùng trong những giai đoạn tiếp theo, từ các nhân vật quân sự đến đội ngũ trí thức, cán bộ hoạt động trên nhiều lĩnh vực.

Những cuộc thiên di của họ Phùng vào Nam

Nhà thơ, nhà báo Phan Hoàng mang đến hội thảo tham luận "Họ Phùng phương Nam - những dòng di cư và hành trình tìm về nguồn cội", tập trung vào quá trình di cư, định cư, hình thành các chi họ và nỗ lực kết nối cộng đồng họ Phùng tại các tỉnh, thành phía nam. Hành trình ấy gắn với nhiều giai đoạn lịch sử, từ quá trình mở cõi, đời sống phu đồn điền thời thuộc địa đến các đợt xây dựng vùng kinh tế mới sau năm 1975.

Một trường hợp được ông Phan Hoàng đề cập là gia đình thượng tướng Phùng Thế Tài (1920 - 2014) và phu nhân Bùi Thị Yến. Các con ông bà có người công tác trong quân đội, y tế và lĩnh vực khoa học hàng không.

Trong đó, Phùng Thế Quảng là thiếu tướng, nguyên Phó tư lệnh Quân khu 7; Phùng Thanh Đà từng là thiếu tá quân đội; Phùng Thanh Lý từng giữ chức Trưởng khoa Răng tại Bệnh viện Răng - Hàm - Mặt Hà Nội; tiến sĩ Phùng Thế Tám từng là Phó viện trưởng Viện Khoa học hàng không Việt Nam.

Theo nhà thơ Phan Hoàng, từ những năm 1980 - 1990, ông Phùng Thế Quảng và ông Phùng Thế Tám chuyển vào TP.HCM công tác. Năm 2012, thượng tướng Phùng Thế Tài cùng phu nhân cũng vào đây sinh sống với các con. Ông Phùng Thế Quảng từng làm Trưởng ban Liên lạc họ Phùng TP.HCM, cùng ông Phùng Thế Tám tích cực kết nối bà con trong dòng họ.

Bên cạnh câu chuyện di cư và kết nối dòng họ, đại tá, nhà văn Trần Thế Tuyển giới thiệu về bác sĩ Phùng Văn Cung - một trí thức tiêu biểu của cách mạng miền Nam. Từ một bác sĩ có uy tín, ông tham gia cách mạng, đảm nhiệm nhiều trọng trách và giữ chức Phó chủ tịch Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam.

Bố Cái Đại vương Phùng Hưng và những chuyện ít biết về họ Phùng ở Nam bộ- Ảnh 3.

Phó tổng Tham mưu trưởng Phùng Thế Tài (bìa trái)

Ảnh: TƯ LIỆU BÁO QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN

Bố Cái Đại vương Phùng Hưng và những chuyện ít biết về họ Phùng ở Nam bộ- Ảnh 4.
Bố Cái Đại vương Phùng Hưng và những chuyện ít biết về họ Phùng ở Nam bộ- Ảnh 5.
Bố Cái Đại vương Phùng Hưng và những chuyện ít biết về họ Phùng ở Nam bộ- Ảnh 6.
Bố Cái Đại vương Phùng Hưng và những chuyện ít biết về họ Phùng ở Nam bộ- Ảnh 7.

Các diễn giả (từ trên xuống): nhà văn Trần Thế Tuyển, nhà thơ Phan Hoàng, nhà thơ Phùng Hiệu, thạc sĩ Phùng Quốc Mẫn - Chủ tịch Hội đồng họ Phùng khu vực phía nam tại hội thảo

Ảnh: TRẦN HOÀNG NHÂN

Cuộc đời Phùng Văn Cung là một trường hợp cho thấy sự dấn thân của trí thức Nam bộ trong kháng chiến, không chỉ trên lĩnh vực chuyên môn mà còn trong hoạt động chính trị, ngoại giao và vận động quần chúng.

Tiếp nối truyền thống họ Phùng qua các thế hệ

“Nếu Bố Cái Đại vương Phùng Hưng là biểu tượng của tinh thần quật khởi chống ngoại xâm trong buổi đầu lịch sử dân tộc, thì thượng tướng Phùng Thế Tài là một đại diện tiêu biểu của thế hệ tiếp nối truyền thống ấy trong thời đại Hồ Chí Minh. Bên cạnh chiến công và những cương vị từng đảm nhiệm, cuộc đời ông còn cho thấy phẩm chất, phương pháp làm việc của người cán bộ cách mạng.

Qua nhiều thế hệ, dòng họ Phùng có những người con đóng góp trên nhiều lĩnh vực, tiếp nối truyền thống yêu nước và tinh thần vì dân, vì nước”, nhà thơ Phùng Hiệu chia sẻ.

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.