Bộ trưởng Bộ Y tế: 30 vụ ngộ độc thực phẩm trong quý 1, tăng 20 vụ so với cùng kỳ

Ngày 16.4, tại TP.HCM, Bộ Y tế phối hợp các bộ, ngành và UBND TP.HCM tổ chức lễ phát động "Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026" với chủ đề "Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm".

An toàn thực phẩm là vấn đề đặc biệt cấp bách

Tại chương trình, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh an toàn thực phẩm là vấn đề đặc biệt cấp bách. Bộ trưởng dẫn chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Nếu không kiểm soát tốt an toàn thực phẩm thì dù xây thêm bệnh viện, đào tạo thêm bác sĩ cũng không đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.

ẢNH: HOÀI NHIÊN

Bộ trưởng khẳng định, được tiếp cận thực phẩm an toàn là quyền cơ bản của mỗi người dân; công tác bảo đảm an toàn thực phẩm đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và toàn xã hội.

Bà Đào Hồng Lan cho biết trong quý 1/2026, cả nước ghi nhận 30 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm trước, trong đó có 9 vụ quy mô trên 30 người mắc. "Thực tế cho thấy đây vẫn là vấn đề rất nóng, cần có những giải pháp mạnh mẽ hơn nữa", bà Lan nhấn mạnh.

Do đó, Bộ Y tế chọn chủ đề năm 2026 là “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố” nhằm tập trung vào đúng nhóm nguy cơ nổi lên hiện nay.

Bà cho biết, dự kiến vào kỳ họp Quốc hội tháng 10 tới, Bộ Y tế sẽ trình luật An toàn thực phẩm sửa đổi. Đặc biệt, vấn đề thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học sẽ được đưa thành một chương riêng biệt để quản lý hiệu quả hơn.

Ngành y tế cũng sẽ chuyển mạnh từ quản lý nhỏ lẻ theo từng khâu sang quản lý theo chuỗi giá trị hàng hóa, kiểm soát từ sản xuất, chế biến, vận chuyển đến bàn ăn. Đồng thời, bộ đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống thông tin liên thông, truy xuất nguồn gốc hàng hóa, kết nối dữ liệu với Bộ Công an để phát hiện, xử lý vi phạm.

Đối với địa phương, Bộ trưởng Bộ Y tế đề nghị UBND các cấp tập trung 5 nhiệm vụ trọng tâm: triển khai nghiêm các chỉ đạo liên quan; đẩy mạnh tuyên truyền để doanh nghiệp nhận thức an toàn thực phẩm là đạo đức kinh doanh và uy tín thương hiệu; tăng cường thanh tra, hậu kiểm, xử lý nghiêm vi phạm, chuyển cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu hình sự; ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc; chủ động chuẩn bị nguồn lực, phương án ứng phó ngộ độc thực phẩm.

Bộ trưởng Bộ Y tế yêu cầu doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh tuân thủ nghiêm pháp luật, kinh doanh chân chính, không coi nhẹ sức khỏe người dân. Người tiêu dùng cần nâng cao kiến thức, thận trọng khi lựa chọn thực phẩm, ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm vệ sinh.

Nhắm trúng nhóm nguy cơ cao

Phát biểu tại lễ phát động, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, cho biết dù đã đạt nhiều kết quả, song từ đầu năm đến nay thành phố vẫn ghi nhận một số vụ nghi ngờ ngộ độc thực phẩm tại trường học và liên quan đến thức ăn đường phố.

ẢNH: HOÀI NHIÊN

Đây là lý do dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố được chọn là trọng tâm của Tháng hành động năm nay, bởi đây là nhóm có nhiều yếu tố nguy cơ, khó kiểm soát từ nguồn nguyên liệu, xuất xứ thực phẩm đến điều kiện chế biến, bảo quản và thực hành của người kinh doanh.

Theo bà Phong Lan, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM sẽ tập trung 3 nhóm nhiệm vụ chính. 

Thứ nhất là tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành quy định của người dân, cơ sở sản xuất, kinh doanh.

Thứ hai là đẩy mạnh kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm và công khai vi phạm.

Thứ ba là chủ động phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm, tăng cường rà soát, tập huấn và kiểm tra tại trường học, cũng như các cơ sở cung cấp suất ăn sẵn.

Không dừng lại ở tuyên truyền

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, nhấn mạnh Tháng hành động không chỉ dừng ở tuyên truyền mà phải chuyển hóa thành hành động cụ thể, gắn trách nhiệm từng cấp, từng ngành, từng cá nhân.

Ông cho biết, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân xác định: Bảo đảm an toàn thực phẩm là một trong những giải pháp quan trọng, nền tảng với việc nâng cao thể trạng và sức khỏe. Đây là nhiệm vụ cấp bách và lâu dài trong chăm sóc sức khỏe toàn dân.

ẢNH: HOÀI NHIÊN

Theo ông, TP.HCM hiện có hơn 14 triệu dân, với 168 xã, phường, đặc khu. Trong bối cảnh đó, công tác quản lý an toàn thực phẩm trên quy mô lớn dù đã có nhiều nỗ lực nhưng vẫn tiềm ẩn không ít nguy cơ. Vì vậy, ông đề nghị các sở, ngành, địa phương tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người dân.

Lãnh đạo TP.HCM yêu cầu đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức của cơ sở sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng; công khai, minh bạch các trường hợp vi phạm để răn đe; tăng cường thanh tra, giám sát, đề cao trách nhiệm người đứng đầu; phát triển chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, ứng dụng khoa học, công nghệ... 

Bà Trương Thị Ái Thanh, Phó hiệu trưởng Trường THCS Tân Đông Hiệp B, cho biết trong bối cảnh công tác bảo đảm an toàn thực phẩm đang được đặc biệt chú trọng, nhà trường luôn tăng cường kiểm soát suất ăn bán trú.

Theo bà, trường tổ chức bếp ăn tập thể theo quy trình một chiều, lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm có hồ sơ pháp lý đầy đủ, nguồn gốc rõ ràng và thực hiện kiểm soát chặt từ khâu tiếp nhận nguyên liệu đến chế biến, chia suất ăn. Nhà trường cũng duy trì kiểm tra thường xuyên, đồng thời phối hợp giám sát để kịp thời chấn chỉnh những khâu có nguy cơ phát sinh mất an toàn thực phẩm.