Các đảng cực hữu ở châu Âu đang mất dần 'lá bài' di cư ?

Hôm qua (19.10), tờ Le Monde đưa tin Phong trào MAGA (Nước Mỹ vĩ đại trở lại) ở Mỹ và Điện Kremlin (Nga), cùng với các nhóm cực hữu châu Âu, đang mô tả các cuộc biểu tình tại Pháp như một hệ quả của di cư và sự suy tàn của "văn minh phương Tây", trong khi những quan sát viên khác coi đó là dấu hiệu cho sự thoái trào của chính quyền Tổng thống Pháp Macron.

Ảnh: AFP

"Lá bài" hữu hiệu ?

Theo phân tích gửi đến Thanh Niên, Eurasia Group (Mỹ), đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, đánh giá các đảng chính trị chống nhập cư đang giành được nhiều thành công ở châu Âu trong những ngày này.

Đảng cực hữu AfD (Đức) vừa thắng 2 cuộc bầu cử nghị viện ở bang lớn, một phần trong chiến dịch của đảng này là trục xuất hàng loạt những người nhập cư không có giấy tờ. Đảng cực hữu Vox (Tây Ban Nha) tiếp tục nhận được sự ủng hộ ngày càng lớn sau vụ người di cư từ Maroc tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha. Tại Pháp, đảng Tập hợp quốc gia (RN) của bà Marine Le Pen cũng nhận được sự ủng hộ nhiều hơn trong các cuộc thăm dò ý kiến về cuộc bầu cử tổng thống năm sau. RN cam kết kiểm soát biên giới chặt chẽ hơn và hạn chế nhập cư.

Thế nhưng, theo một báo cáo mới từ Tổ chức Di cư quốc tế, số lượng người di cư và người xin tị nạn đến bằng đường biển từ tháng 1 - 9.2026 đã giảm gần 40% so với cùng kỳ năm ngoái. Tổng thể, vào năm 2025, số lượng các cuộc vượt biên bất hợp pháp qua tất cả các hình thức đã giảm xuống dưới 200.000. Số lượng này giảm đáng kể so với giai đoạn khủng hoảng di cư châu Âu từ năm 2015 - 2016, khi hơn 1 triệu người nhập cư châu Âu.

Xu hướng đang THAY ĐỔI

Eurasia Group đánh giá xu hướng di cư trái phép vào châu Âu thực tế đang giảm vì các nguyên nhân sau.

Trước hết, một số cuộc khủng hoảng đã khiến mọi người rời bỏ quê hương của họ nhưng xu hướng này đang dần giảm bớt. Chẳng hạn, cuộc lật đổ Tổng thống Syria Bashar al-Assad vào năm 2024 đã chấm dứt một cuộc nội chiến kéo dài cả thập niên mà trong thời kỳ cao điểm đã khiến hàng triệu người Syria di cư đến châu Âu vào năm 2015 - 2016. Tuy nhiên, trong 2 năm qua, ước tính có khoảng 3,5 triệu người Syria di dân đã quay lại nước nhà.

Thứ hai, kể từ giai đoạn trên, châu Âu thắt chặt kiểm soát di cư. Theo các cuộc thăm dò ý kiến hồi tháng 11.2025, phần lớn người dân ở một số quốc gia lớn nhất châu Âu muốn giảm bớt nhập cư. Áp lực đã buộc các chính phủ do các đảng trung dung và liên minh điều hành phải thắt chặt quy định nhập cư và thực thi một cách nghiêm ngặt hơn.

Ví dụ, Đức năm nay đã tăng cường các trạm kiểm soát dọc biên giới và bắt đầu cho phép cảnh sát biên giới từ chối những người xin tị nạn. Ngay cả Thụy Điển, vốn là đất nước từng chào đón người di cư, cũng đã thay đổi hoàn toàn hướng đi. Vào năm 2015, nước này đã tiếp nhận khoảng 163.000 người xin tị nạn. Đến năm 2025, số lượng đơn xin tị nạn tại Thụy Điển cũng giảm khoảng 96%. Chính sách cũng đã siết chặt ở cấp độ EU. Vào tháng 6 vừa qua, một Hiệp ước mới của EU về di cư và tị nạn đã có hiệu lực, yêu cầu các quốc gia EU tuân theo các quy trình nghiêm ngặt hơn khi xử lý những người di cư bất hợp pháp.

Thứ ba, các quốc gia châu Âu ngày càng dựa vào các quốc gia không thuộc EU để ngăn chặn các làn sóng di cư trước khi người di cư đến biên giới EU. Liên minh này đã ký kết các thỏa thuận với Thổ Nhĩ Kỳ, Tunisia, Libya và Ai Cập, cung cấp hỗ trợ tài chính và các ưu đãi khác để đổi lấy sự hợp tác tăng cường về bảo vệ biên giới và quản lý dòng di cư. Qua cách này, châu Âu đang ngày càng chuyển giao vấn đề ra ngoài biên giới, làm cho việc đến lục địa này trở nên khó khăn hơn.

Vì thế, theo Eurasia Group, với việc di cư bất hợp pháp giảm, vấn đề lớn thúc đẩy sự gia tăng ảnh hưởng của các đảng cực hữu bắt đầu phai nhạt. Tuy nhiên, di cư vẫn là một chủ đề chính trị mạnh mẽ, và những lo ngại về bản sắc quốc gia và áp lực kinh tế liên quan đến di cư không giảm đi chỉ vì ít người đang đến hơn.\]