Chiêu trò lừa 'hợp đồng kỳ nghỉ': Làm sao để tránh bị sập bẫy?

Từ những vụ án được phát hiện, khởi tố trên cả nước gần đây cho thấy các đường dây lừa đảo "bán hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ hoạt động với quy mô lớn mà thủ đoạn ngày càng tinh vi, đánh trúng tâm lý ham ưu đãi, kỳ vọng được nghỉ dưỡng với chi phí thấp của khách hàng. Các đối tượng thường tạo dựng hình ảnh doanh nghiệp chuyên nghiệp, đưa ra những lời mời hấp dẫn, sử dụng hợp đồng, giấy tờ và quy trình tư vấn bài bản để tạo lòng tin trước khi yêu cầu khách hàng chuyển tiền.

Qua các vụ án cũng cho thấy, nhiều nạn nhân chỉ nhận ra mình bị lừa sau khi đã ký hợp đồng và chuyển một khoản tiền lớn. Vì vậy, cơ quan chức năng khuyến cáo việc nhận diện những dấu hiệu bất thường và chủ động kiểm tra thông tin trước khi ký kết, thanh toán là yếu tố quan trọng để người dân tự bảo vệ mình.

Vậy các đường dây này đã giăng bẫy như thế nào và người dân cần làm gì để thoát khỏi "bẫy" lừa đảo "bán hợp đồng kỳ nghỉ"?

Phòng Cảnh sát hình sự (PC02) Công an TP.HCM cho biết thủ đoạn chính của loại hình vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" là các đối tượng đều thành lập các doanh nghiệp dưới hình thức góp vốn đầu tư kinh doanh, tập trung vào lĩnh vực du lịch, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe.

Các đối tượng này tập trung nhắm vào là những người có tài chính, trung niên, người có nhu cầu du lịch, chăm sóc sức khỏe…, với thủ đoạn cơ bản nhất là tác động tâm lý để thực hiện hành vi lừa đảo.

Càng mong gỡ vốn, nạn nhân càng mất trắng

Một bị hại cho hay năm 2023, bà mua hợp đồng nghỉ dưỡng của một công ty với giá 250 triệu đồng, thời hạn sử dụng là 29 năm, mỗi năm được sử dụng 1 lần. Đây là toàn bộ số tiền mà bà tích cóp sau hàng chục năm dạy học.

Đến tháng 1.2024, Công ty cổ phần dịch vụ League of Resorts (LORS) có liên hệ và ngỏ ý thuê lại hợp đồng của bà trong vòng 2 năm. Nhưng khi đến công ty, bà lại được dẫn dụ để mua hợp đồng khác của LORS với giá 30 triệu.

Khi thấy nạn nhân không đồng ý, nhân viên của LORS liên tục đưa ra những lợi ích hấp dẫn như được đi nghỉ dưỡng trong vòng 3 năm (mỗi năm 1 chuyến) và được ở những nơi mà khách hàng muốn, đồng thời công ty đang có chính sách trả góp…

Đến ngày 12.1.2024, bà đã ký hợp đồng "sở hữu kỳ nghỉ" với LORS và trả trước 10 triệu đồng. Sau đó, phía công ty hẹn khách hàng tiếp tục thanh toán phần còn lại ngày 20.1.2024. Tuy nhiên, người này đã không tiếp tục thực hiện hợp đồng.

ẢNH: CÔNG AN CUNG CẤP

Đến khoảng giữa năm 2025, phía LORS gọi điện cho bị hại và cho biết sẽ trả lại 10 triệu đồng trong hợp đồng đã ký. Tuy nhiên, khi đến công ty như lịch hẹn, đội ngũ nhân viên của LORS lại thêm 1 lần nữa gạ gẫm nạn nhân trả tiếp 20 triệu còn lại như đã thỏa thuận ban đầu.

Nạn nhân kể lại: "Họ dụ dỗ tôi tiếp tục trả thêm 20 triệu nữa. Họ nói công ty có khả năng giới thiệu khách hàng để mua lại hợp đồng đó của tôi. Họ rất chuyên nghiệp, chứ không phải giống như người bình dân đâu".

Đáng nói, sau khi biết mình rơi vào bẫy lừa đảo, nạn nhân không dám lên tiếng hay tố cáo đến cơ quan công an mà chỉ đành "ngậm đắng nuốt cay".

Hậu quả vô cùng nặng nề

Theo tiến sĩ tâm lý học, thượng tá Nguyễn Hải Lâm, Phó trưởng khoa Lý luận chính trị và Khoa học xã hội nhân văn, Trường ĐH Cảnh sát nhân dân cần phải khẳng định là không phải mọi hợp đồng kỳ nghỉ đều là trái pháp luật mà chỉ khi các đối tượng sử dụng thủ đoạn gian dối nhằm làm cho khách hàng hiểu sai bản chất giao dịch để chiếm đoạt tài sản thì mới cấu thành hành vi phạm tội theo quy định của pháp luật hình sự.

Đáng nói, các đối tượng lừa đảo thường nhắm đến những người già, người lớn tuổi có điều kiện kinh tế, mong muốn tìm kiếm thu nhập thụ động. Đặc biệt, trong vụ việc này, có những người có học thức, có địa vị xã hội, vẫn trở thành nạn nhân của lừa đảo. Do đó, hậu quả của hành vi lừa đảo để lại cực kỳ nặng nề, không chỉ dừng lại ở số tiền bị chiếm đoạt, mà còn gây ra sự tổn thương tâm lý sâu sắc cho nạn nhân.

"Khi nạn nhân phát hiện mình bị lừa mà việc kiện tụng dân sự sẽ rất khó khăn trong thu hồi tài sản, tâm lý người già thà chịu mất tiền trong im lặng còn hơn chịu mất uy tín trước mặt con cái", thượng tá Lâm phân tích.

Sự im lặng của nạn nhân là giúp tội phạm xóa dấu vết

Để phòng tránh tội phạm lừa đảo nói chung và lừa đảo dưới hình thức bán hợp đồng kỳ nghỉ nói riêng, PC02 khuyến cáo người dân khi phát hiện dấu hiệu bất thường thì trình báo ngay cơ quan công an thay vì tiếp tục xuống tiền với hy vọng gỡ gạc.

ẢNH: CÔNG AN CUNG CẤP

Thượng tá Lâm nhấn mạnh kiến thức giúp con người hiểu biết, nhưng sự tỉnh táo mới giúp con người tránh được cạm bẫy. Người dân nắm vững 4 nguyên tắc để thiết lập mạng lưới an ninh về mặt tâm lý, khiến mọi kịch bản thao túng, dù tinh vi đến đâu cũng phải bị phá sản, đó là: trì hoãn thời gian - từ chối nợ tâm lý - chủ động sẻ chia - thẩm định pháp lý.

Cụ thể, người dân cần phải tỉnh táo, tuyệt đối không ra quyết định tài chính lớn trong các không gian biệt lập, bị ép buộc về mặt thời gian.

Tiếp đó, phải cảnh giác với "bẫy mang ơn" bởi trên đời không có bữa ăn nào miễn phí. Khi nhận một món quà nhỏ hay tham gia một sự kiện miễn phí, người dân hãy tự nhắc nhở bản thân rằng mình không có nghĩa vụ đạo đức nào phải mua sản phẩm hay ký kết bất cứ thứ gì để đáp lễ. Sự sòng phẳng và lý trí ngay từ bước tiếp cận đầu tiên sẽ giúp chúng ta không rơi vào bẫy của đối tượng lừa đảo.

Đặc biệt, thượng tá Lâm nhấn mạnh những người lớn tuổi nên cần phải có ý thức tự phá vỡ sự cô lập thông tin, chủ động chia sẻ và tham vấn người thân trước những khoản đầu tư hay chuyển tiền. Trước các cơ hội đầu tư hay mua sắm lớn, hãy luôn tham vấn ít nhất 2 người thân cận, có thể con cái, người có chuyên môn pháp lý hoặc thậm chí là cảnh sát khu vực.

Cuối cùng, người dân cần có tư duy thẩm định, không nhìn vào nơi tổ chức sang trọng hay trang phục của nhân viên đẹp đẽ, mà hãy nhìn vào giấy tờ pháp lý rõ ràng.

"Hãy tập thói quen tra cứu mã số thuế, kiểm tra thông tin cảnh báo từ các cơ quan chức năng hoặc báo chí chính thống trước khi đặt bút ký vào bất cứ giấy tờ, hồ sơ nào", thượng tá Lâm lưu ý.